|

بازخوانی کارنامه روزنامه‌نگاری مجابی در گفت‌وگو با محمد حیدری

از روزگار «خوشه» و «اطلاعات»

علی گل باز

محمد حیدری از آن دست روزنامه‌نگارانی است که هم فضای روزنامه‌نگاری قبل از انقلاب را درک کرده است و در کنار چهره‌هایی چون احمد شاملو قلم‌زده است و هم فضای بعد از انقلاب را تجربه کرده است و از این حیث شاید جزو معدود روزنامه‌نگارانی باشد که 50سال است که به‌طور مداوم در این عرصه فعالیت می‌کند؛ وی سال‌های متمادی در کنار دکترجواد مجابی در مجله «خوشه» و «اطلاعات» همکاری کرده است و از این رهگذر شناخت خوبی از شخصیت روزنامه‌نگار جواد مجابی دارد... برای ورود به بحث، آقای حیدری بفرمایید که سابقه آشنایی شما با آقای دکتر مجابی به چه دورانی باز می‌گردد؟ من با آقای دکتر مجابی از سال 1345 در مجله خوشه ادبی که با مرحوم آقای شاملو کار می‌کردم آشنا شدم. مجله خوشه یک مجله غیر ادبی بود که مدیرش آقای هوشنگ عسگری تصمیم گرفته بود این مجله را با حفظ بخشی از آن برای امور سیاسی و اجتماعی تبدیل به یک مجله ادبی کند. من در آن زمان بود که با آقای مجابی آشنا شدم و ایشان یکی از افراد ثابت مجله بودند که شعر‌ها و داستان‌هایشان در مجله چاپ می‌شد. بعد از پایان این دوره تماس مستقیم من با ایشان کمتر شد تا اینکه در اوایل سال‌های آغازین دهه 50 مجددا آقای دکتر مجابی را دوباره در کنار خود و در سمت دبیر صفحه فرهنگی و هنری روزنامه اطلاعات دیدم و این همکاری تا اوایل انقلاب ادامه داشت. با توجه به سابقه همکاری طولانی شما با آقای مجابی در روزنامه اطلاعات، به نظر شما کدام ویژگی صفحه «هنر و ادبیات» را که توسط ایشان مدیریت می‌شد از دیگر صفحات متمایز می‌کرد؟ و فعالیت ایشان را در عرصه روزنامه‌نگاری چگونه ارزیابی می‌کنید؟ در اواخر دهه 40 ما دو جریان در زمینه ادبیات و فرهنگ داشتیم. یک جریان غوغاسالار که شامل روشنفکرنماهای جنجالی بودند و اینها با حرکت‌هایی که از نظر خودشان آوانگاردیسم بود در جامعه و در بین جوانان مطرح می‌شدند و دنبال محتوا و ایجاد تحول واقعی نبودند. به همین دلیل در همان دوره مجله خوشه ادبی نتوانست بیشتر از دو سال دوام بیاورد و به همان حالت سیاسی-اجتماعی برگشت. طیف هنرمندان شاغل در مطبوعات هم مانند همین دو گروه بودند، یعنی عده‌ای جنجال‌سالار کار می‌کردند و گروهی هم بودند که به اصالت هنر و ادبیات باور داشتند. آقای دکتر مجابی از این گروه افراد بود و معتقد به نوآوری بود و عقیده داشت که نگاه‌های سنتی به هنر باید تغییر کند و خوراک تازه برای نسل جوان و جامعه تهیه شود و شیوه کارشان را هم در این راستا قرار دادند. آقای مجابی این ویژگی را داشت که میدان را برای نیروهای تازه‌نفس باز گذاشته بود اما در انتخاب مطلب دقت بسیاری داشت و این دقت خودبه‌خود میدان را برای کسانی که حرف تازه داشتند بیشتر باز می‌گذاشت. در نتیجه وزن صفحه هنر و ادبیات روزنامه اطلاعات موجب شد که دیگران هم در مطبوعات بکوشند تا خود را به ایشان نزدیک کنند. به دلیل پایبندی به اصول حرفه‌ای روزنامه‌نگاری و مدیریت موفق و نوآورانه دکترمجابی در صفحه هنر و ادبیات، این سرویس تنها سرویسی بود که دبیرش در هیچ دوره‌ای تغییر نکرد. در سال‌های همکاری با آقای مجابی خصوصیات اخلاقی و رفتاری ایشان را چگونه دیدید؟ یکی از خصوصیات آقای مجابی، خونسردی و لبخند همیشگی ایشان بود. در فضای آن روز مطبوعات یکی از دغدغه‌های روزنامه‌نگاران مستقل رفتار‌ها و اقدامات غیرمتعارف دبیرسرویس‌ها بود که گاهی موقعیت خود را محل کسب و کار قرار می‌دادند اما آقای دکتر مجابی به علت منش شخصی‌ای که داشت ما مطلقا از بابت ایشان دغدغه‌ای نداشتیم. ایشان در کارشان بسیار دقیق، منصف و بی‌طرف بودند و بسیاری از هنرمندان و نویسندگان صاحب‌نام از طریق معرفی ایشان وارد این عرصه شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.