درباره نیمقرن دوستی با جواد مجابی
نویسنده و شاعر همه نسلها
محمدعلی سپانلو
بیش از نیمقرن است که جواد مجابی را میشناسم، از نزدیک در جریان فعالیتهای او قرار داشتهام و در مقاطعی نیز با وی همکار بودهام. همین شناخت هم هست که به من جرات میدهد او را یکی از نخستین شاعران نسل خودش بدانم. ما با هم سالها را طی کردهایم تا به اینجا رسیدهایم، در میان کارهای او همهجور آثاری میتوان یافت. حقیقت این است که وی نویسنده، شاعر و نقاش همه نسلهاست. چندین نسل با او ارتباط برقرار کرده، آثارش را دوست دارند و آنها را مطالعه میکنند. زمانی که در روزنامه «اطلاعات» با هم همکار بودیم و وی دبیر صفحه هنری روزنامه بود، من 30 تا 40 مقاله انتقادی نوشتم و با آنکه در دهه 50 فشار و سانسور زیاد بود، وی هیچوقت نگذاشت تا این فشارهای وارده به خودش درباره نوشتن مقالات انتقادی، به من وارد شود. این شاید جزو بهترین خاطرات من از اوست که همیشه از من در مقابل فشار سانسور محافظت میکرد و آن را همواره خود تحمل میکرد و اجازه نمیداد که این فشار به فرد دیگری از جمله من منتقل شود. حتی به خاطر میآورم که در آن دوران فردی درباره وی بد و بیراه میگفت و با آنکه من اصلا فردی نبودم که اهل دعوا باشم یا روحیه تندی داشته باشم،
با آن فرد کتککاری کردم چرا که مجابی را دارای روح بزرگی میدانستم و هنوز هم میدانم. مجابی نویسندهای است که در هر دوره وجه امتیاز و تمایز خود را در نوشتن تغییر میداد و به نوشتههایش در هر دوره سمت و سویی خاص میداد و این از ویژگیهای مهم کاری او بود. در گذشته مقالهای با عنوان نیشخند ایرانی، درباره طنزها و نوشتههای او نوشتم. من آن زمان از این جهت از واژه نیشخند استفاده کردم زیرا طنزهای وی نه پوزخند به معنای به سخرهگرفتن بود و نه زهرخند به معنی دشمنی. وی طنز ادبی را ایرانی کرده بود و این جزو شاخصههای آثار وی بود. از نظر من جنبه درخشان کارهای او همان نیشخند ایرانی او ست که هماکنون البته نیشش کند شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.