|

نگاه انسانی «گنجی» به جغرافیا

دانشمندی بین‌المللی از خطه ایران

سیدعلی بدری . استاد دانشگاه تهران

در ذهن من نام دکتر «گنجی» و دکتر «شکویی» با هم پیوند دارند. سال 1381 بنا بر تقاضای دانشگاه تهران، از پیام‌نور به این دانشگاه آمدم و زمانی که وارد دانشگاه تهران شدم دکتر «شکویی» تاکید کرد که «گنجی» را دریابیم. من پیش‌تر نام دکتر «گنجی» را زیاد شنیده بودم، ولی برخورد مستقیم با ایشان نداشتم. آن زمان رییس موسسه جغرافیا بودم و به دکتر «گنجی» گفتم که با اجازه شما مسوولیت موسسه را گرفته‌ایم و با برخورد انسانی دکتر «گنجی» روبه‌رو شدم که من را به یاد رفتارهای بسیار اخلاقی دکتر «شکویی» انداخت. رفتار «گنجی» انسان‌گرایی محض بود. چه «گنجی» و چه «شکویی» نگاهی به‌شدت انسانی و اخلاقی به جغرافیا داشتند. دکتر «گنجی» بسیار منظم و وقت‌شناس بود. شوخ‌طبع بود، ولی حرمت افراد را نگه ‌می‌داشت. به نظر من فقط به دکتر «گنجی» و دکتر «شکویی» می‌توان لقب استاد داد. همچنین خیلی به‌روز بودند. اصالت شخصیتی داشتند. به کارهای پژوهشی دانشجویان بسیار توجه و راهنمایی‌شان می‌کردند. یادم است پایان‌نامه یکی از دانشجوها را به دکتر «گنجی» دادم که مطالعه کند. خیلی دقیق خواند و نظر داد. این اوج کار او بود که دانشجویانی تربیت کرد که بتوانند فضاهای نو در جغرافیا ایجاد کنند. «گنجی» نخستین استاد دانشگاه ایرانی است که جایزه جهانی دریافت کرده است. او یک دانشمند بین‌المللی بوده است و نباید در مورد نام «گنجی» تنگ‌نظری به خرج داد. دانش‌ «گنجی» بسیار کاربردی بود و از هر جهت که حرکت می‌کرد به نتایج بزرگ می‌رسید. چون افق دیدش بسیار گسترده بود. عاقبت هر کاری را به روشنی می‌دید. بسیار نتیجه‌گرا و کاربردی فکر می‌کرد. از این جهت مشورت‌هایش هم بسیار کاربردی بود. ایده‌ها و رهنمودهایش خیلی مفید بود. به‌رغم اینکه بسیار ننوشت، ولی هوش ایشان عمق داشت. مثلا وقتی قلم را روی کاغذ می‌گذاشت همه مطالب را یکسره می‌نوشت و بعد قلم را برمی‌داشت. یعنی نیازی نمی‌دید میان نوشتن متن فکر کند یا حتی خط بزند. جمله قطع نمی‌شد. فرض کنید 10صفحه می‌نوشت و فقط دو جا خط می‌زد. عادتش بود چون خیلی متمرکز و اجرایی می‌اندیشید. یادم هست زمانی فیلم زندگی دکتر را می‌ساختند و لازم بود دکتر «گنجی» در یک جلسه دفاعیه در دانشگاه حاضر شود. دانشگاه تهران به سختی راضی شد که دکتر «گنجی» در یک جلسه دفاعیه حضور پیدا کند و در همان جلسه هم به من گفتند آنقدر که دکتر «گنجی» در آن جلسه به موضوع دفاعیه دقت کرده بود، دیگران دقت نکرده بودند. با اینکه رفتارش با همگان خیلی دوستانه بود، ولی حرمت خودش و دیگران را نگه می‌داشت. باز هم می‌گویم که شخصیت «گنجی» بیش از همه در دکتر «شکویی» نماد یافته بود و «گنجی» هم ناراحت بود از اینکه شاگردان برجسته‌اش اغلب پیش از او فوت کرده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.