|

لندن چطور به تهران بدل می‌شود

صبا زواره‌ای

چند ماهی است که در خانه‌ام جا نمی‌شوم. هرجور که وسایل را دور اتاق می‌چرخانم فایده ندارد، در هیچ گوشه و کنارش آرام و قرار ندارم. انگار وجودم بیشتر در حرکت معنی می‌دهد، انگار جای دیگری باید باشم. وقتی سه‌سال پیش خانه‌ام را گذاشتم و به اینجا کوچ کردم هم، لابد یک چنین حالی داشتم. حتی پیش از آن، بیشتر وقتم به رفتن‌وآمدن می‌گذشت تا ماندن. 18سالم که شد، شروع کردم به سفرکردن به دور ایران. بیشتر وقتم را به سرک‌کشیدن به جاهای مختلف، نوشتن درباره تجربه‌ها و عکاسی در طول سفرها می‌گذراندم. وقتی حدود سه‌سال پیش تهران را به مقصد لندن ترک کردم، در کوله‌پشتی‌ام یک «هارد اکسترنال» بود که عکس‌ها و نوشته‌های درونش بیشتر مناطق ایران را در بر می‌گرفت؛ جایی که حسابی در آن کش آمده بودم.
تا لندن را پرواز کردم؛ یعنی حدود شش ساعت در آسمان بودم و وقتی دوباره چیزها را با مقیاس بزرگ می‌دیدم، چشم لندن برابرم بود و رودخانه تایمز. مثل «آلیس» وقتی که از تونل بیرون آمد و یکسره خودش را در جهان دیگری پیدا کرد. زندگی جدید من که تا امروز بیشتر به تحصیل و تولید هنر و تحقیق درباره آن گذشته، آن سوی فضایی خالی شکل گرفت که بر فرازش پرواز کردم. فضایی خالی که هرروز به خاطر اتفاق‌های مختلف، گذشتن از آن سخت‌تر و ترسناک‌تر شد.
من هیچ خاطره‌ای از فاصله میان تهران و لندن نداشتم و هربار که دلتنگ خانه دیگرم می‌شدم، باید در فضایی که نمی‌دانستم چه شکلی است و چه در آن می‌گذرد کش می‌آمدم تا در حافظه‌ام دوباره تهران را لمس و تجربه کنم و به یاد بیاورم. برای کشف این فاصله بود که تصمیم گرفتم کوله‌ام را بردارم و به جاده بزنم؛ از روی زمین، این‌بار تا تهران بروم. پریدن از تهران به لندن و برعکس، شوک فرهنگی بزرگی است. براساس تجربه‌ها و مشاهداتم از سفرهای فراوان در ایران پهناور، باورم این است که حرکت روی زمین و به‌تدریج، شهربه‌شهر و کشوربه‌کشور، این شوک را ریز و خرد می‌کند، می‌شکند و به غافلگیری‌های کوچک بدل می‌کند. چنین سفری می‌تواند نگاهی را که شرق و غرب را برابر هم می‌گذارد (شرق‌شناسی) به چالش بکشد. مرزهای کشورها و قاره‌ها بسیار به سیاست آلوده‌اند و در تلاش برای ایجاد هویت جمعی یگانه، زمین را تکه‌وپاره می‌کنند. مشاهدات دقیق در سفر زمینی از کشوری به کشور دیگر مرزها را رسوا می‌کنند؛ مردم دو سوی این خطوط چنان به هم شبیه‌اند که اگر به خواست قدرت، میانشان چنین مانعی نبود، امروز زمین و نقشه‌هایش شکل دیگری می‌داشت. در سفری که پیش‌رو دارم، به مدت حدود سه هفته کارم مشاهده دقیق این پدیده و نوشتن درباره آن خواهد بود، تا ببینم حیات اجتماعی در عرصه عمومی از لندن تا تهران چطور به تدریج تغییر می‌کند و به تعبیری، لندن چطور کم‌کم به تهران بدل می‌شود. در این مدت هرروز برایتان خواهم نوشت و شما را تمام راه از لندن تا تهران همراه خودم خواهم برد.
اين ستون هر روز منتشر مي شود

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.