«غلامحسین نامی» در گفتوگو با «شرق» تاکید کرد
لزوم بازگشت به روزهای باشکوه هنر ایران
آزاده جعفریان . عكس: آیدین رهبر، شرق
زندگی دوپاره غلامحسین نامی، پارهای در ایران و پارهای در کانادا، هرچند، گاه سببساز تغییر فاز روحی این هنرمند و برخی مشکلات جزیی شده اما تاثیری بر روند فعالیت مستمر هنری او نگذاشته است. برخلاف تصور شایع، نامی طی این سالها غیبت طولانی نداشته و حتی وقتی فرسنگها دورتر از ایران در تورنتو به سر میبرد، با ابزار تکنولوژیک خصوصا ایمیل، کار شاگردانش را زیر نظر دارد و جریان هنری امروز ایران را دنبال میکند. او در 76سالگی فعالتر از هر زمان دیگری است. از ویژگیهای مهم این نقاش پیشکسوت اهتمام او به بحثهای روز خصوصا مسایل سیاسی و اجتماعی است. این نقاش در عین حال در گفتوگو با «شرق» پیشنهادهایی را برای بهبود وضعیت فرهنگ و هنر در دوران ریاستجمهوری حسن روحانی ارایه میکند. وزارت ارشاد و انتخاب اصلح «غلامحسین نامی» با اشاره به حماسه بزرگ انتخابات ریاستجمهوری در 24خرداد میگوید: «ملت ایران در طول تاریخ ثابت کرده سر بزنگاههای تاریخی تصمیمهای سرنوشتساز و درست میگیرد، اینبار هم دیدم که برخلاف نظرات منفیبافان، ملت ایران راهی پر افتخار را به جهان پیشنهاد کرد.» او در ادامه با بازخوانی وضعیت هنر در
هشت سال گذشته یادآور میشود: «این هشت سال ضرر و زیانهای بسیاری بر جامعه هنری ایران وارد آمد حضور افراد غیرمتخصص در مسندهای تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آسیبهای جدی به جامعه هنری رساند و ثابت کرد هرکسی قادر نیست یک مدیر هنری خوب و کار بلد باشد. این در حالی است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به جهت متولیبودن در هنر یکی از مهمترین زیر بناهای جامعه است و حتی میتواند در ساخت جریان فکری مردم نیز نقشی تاثیرگذار ایفا کند.» نامی با تبریک به حجتالاسلاموالمسلمین حسن روحانی، رییسجمهور منتخب، خطاب به او پیشنهاد میدهد که در این روزگار حساس، شخصی را که «اهل جامعه هنری باشد» و با ذات هنر و خلقوخوی جامعه هنری آشنایی دیرینه داشته باشد بر مسند مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بنشاند. وی در اینباره میفزاید: «نمیخواهم اسم کسی را پیشنهاد دهم، اما به نظرم برای انتخاب اصلح در این پست مهم، همه خیرخواهان ناخودآگاه به یاد سالهای اوج و شکوفایی هنر میافتند. سالهایی که چندان دور نیست و هنر به انزوا رفته ایران خود را به دنیا معرفی کرد. سالهای 76 تا 84 که تجلی تعامل دو سویه دولت و جامعه هنری بود و هنر به صورت والا و
پاکیزه در متن جامعه و میان مردم نفوذ کرده بود. همان سالها که حضور چهرههای شاخصی مثل مهندس «مرتضی کاظمی» که معاونت هنری ارشاد و جریان اقتصاد، هنر را در مسیر تعالی هنر ایران و روزآمدی هنرمندان موسیقی، تئاتر، تجسمی و... سوق داد. در دوران وزارت آقای «مسجدجامعی» که واقعا از هر لحاظ صلاحیت دارد و حدود شش سال در آن سالها به نفع جامعه هنرمندان قدمهای بزرگ زیربنایی برداشتند و همینطور شخص جناب «سید محمد بهشتی» که کارهای خلاقهشان چه در بنیاد فارابی و چه در میراث فرهنگی هنوز زبانزد است میتواند الگوهای خوبی برای انتخاب فرد مفید باشد. در واقع ما انتظار داریم هر فردی وزیر میشود بتواند همان روزهای باشکوه فرهنگ و هنر ایران را بازآفرینی کند و دولت تدبیر و امید جناب آقای روحانی همچنانکه همه جامعه ایرانی این روزها به آن امید بستهاند برای هنر ایران هم دستاوردهایی بزرگ رقم بزند» شاهکاری در اقتصاد هنر نامی در بخش دیگری از گفتوگو با «شرق» برپایی «حراج تهران» را یک شاهکار مینامد؛ او معتقد است رونق بازار داخلی هنر به خلاقیت افزونتر هنرمندان و آفرینش آثار هنری والاتر میانجامد. «نامی» با اعلام ارزیابی
فوق اضافه میکند: «قریب به 90 سال از تاریخ جنبش نقاشی معاصر ایران میگذرد و در تمامی این سالها نقاشانمان در فقر و دشواریهای مالی بسیاری زندگی کردهاند، دولتها جایگاه و موقعیت نقاشان را نادیده انگاشتهاند و فروش حتی یک اثر و امرارمعاش از راه هنر یک آرزوی دیرینه بوده؛ خوشحالم که از سال 1376 رفتهرفته فضای هنری با گشایش مواجه شد و با آگاهی عمومی در اجتماع، ارزش هنرمند و منزلت هنر در پیشرفت جامعه مورد تاکید قرار گرفت و روزنههای تحقق اقتصاد هنر ممکن شد.» نامی میافزاید: «همان سالها با حضور دکتر «علیرضا سمیعآذر» در موزه هنرهای معاصر و فضای مساعد برای رشد و شکوفایی که در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت بسترسازی شده بود، زوایای قدرت هنر ایران پدیدار شد و حتی دنیا را متوجه خود کرد تا آنجا که معتبرترین حراج خانه آثار هنری در دنیا، «کریستیز» ابراز تمایل جدی برای تاسیس دفتر در تهران کرد که متاسفانه این امر بنا بر برخی دلایل ممکن نشد.» وی خاطر نشان میکند: «در هشت سال اخیر اگرچه دولت در زمینه اعتلای هنر قدم جالب توجهی بر نداشت اما هنرهای تجسمی با توجه به توانمندیهایی که در سالهای 76 تا 84 به دست آورده بود،
توانست قابلیتهای بینالمللی خود را بروز دهد و باز هم به یاری دکتر سمیعآذر و بخش خصوصی و مجموعهداران آگاه کنشی فعالانه در حراج کریستیز دوبی به منصه ظهور برساند تا درهای اقتصاد هنر به روی نقاشی و جامعه تجسمی ما بازتر شود ضمن آنکه به موازات این مهم از این سکوی بینالمللی بر کیفیت برتر هنر ایران در منطقه خاورمیانه مهر تایید زده شد.» غلامحسین نامی در ادامه تاکید کرد: «حراج تهران را ادامه منطقی این مسیر پر افتخار و زیرساخت خانواده تجسمی ایران میدانم و فروشهای قابل ملاحظه آن چه در سال گذشته و به خصوص در هفتم تیر 92 را یک شاهکار ارزیابی میکنم، یک شاهکار محض.» این نقاش صاحبسبک کشورمان با بیان این نکته که ارزش واقعی «حراج تهران» در سالهای آتی بر همگان روشنتر خواهد شد خطاب به معدود منتقدان این جریان میگوید: «معمولا آنها که کارشان به این حراجیها راه نمییابد با استدلالهایی که منطقهای درستی در پی ندارد از این حرکتها انتقاد میکنند حال آنکه به هر حال هر حراج تنها میتواند تعداد محدود و معدودی از آثار هنرمندان را به تماشا و فروش بگذارد اما بهطور حتم و یقین حراجی مثل «حراج تهران» اتمسفر و فضایی در متن
جامعه به وجود میآورد که سودش و خیرش به یک، یک هنرمندان، گالریداران و همه خانواده تجسمی ایران خواهد رسید علاوه بر این با هنرمندان عرصه هنرهای جدید که هنوز فرهنگ خرید آثارشان در کشور تسری نیافته ابراز همدردی میکنم و امیدوارم امکانهایی فراهم شود تا سهم اینگونه هنری در بازار داخلی هنر کشور و حتی منطقه بالاتر رود» باید در ایران باشم غلامحسین نامی در پایان این گفتوگو درباره دوریاش از وطن و اقامت ناگزیرش در تورنتوی کانادا میگوید: «همه ریشههای من، همه وجودم و همه زندگیام در ایران است تا نام ایران میآید دلم برای آن دیار پر میکشد، من 50 سال برای فرهنگ ایران کار کردم و همه چیز من، همه داشتههای من در آن خاک عزیز است. متاسفم که شرایط زندگی مرا مجبور کرده دور از سرزمین مادری بهسر برم اما سیم ارتباطم همیشه با ایران وصل است و یک لحظه از تحولات و اخبار ایران غافل نیستم.» وی میافزاید: «هنرمند بازنشسته نمیشود. من در این سن و حتی دور از وطن سرشار از شور و هیجانم و برای بازگشت به ایران، خلق آثار جدید در خاک وطنم و رابطه پویا با جوانان هنرمند سرزمین مادریام بیتابم. چنانکه بارها گفتم اینجا هم
بازنشسته نیستم 50 نفر از هنرمندان جوان ایرانی را دور هم جمع کردهام و فعالیتهای مستمر و بسیار مفید هنری را با آنها پی میگیرم. حتی اسفند ماهی که گذشت نمایشگاهی بسیار بزرگ برگزار کردیم که با استقبال باشکوهی از سوی هنردوستان هم مواجه شد. اما با این حال اعتراف میکنم که دور از ایران احساس خلأ دارم، بعد از 9 سال دوری بیش از همیشه احساس میکنم باید در ایران باشم زیرا در سرزمین مادریام میتوانم دوباره شکوفا شوم. حضور در فضای ایران و زندگی در خاک ایران برای من یک ضرورت حیاتی است. امیدوارم به زودی این آرزوی من محقق شود.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.