|

«گلشیری» نهنگ آب خُرد

داریوش معمار

«هوشنگ گلشیری» در دهه چهل به ادبیات داستانی معرفی شد، نخستین نوشته‌های وی در مجله «جنگ اصفهان» و «پیام نوین» منتشر شدند، او در آغاز راه، شعر هم می‌نوشت که نتیجه‌ درخوری برایش نداشت. گلشیری متولد اصفهان بود، اما به واسطه مهاجرت خانواده‌اش برای کار در شرکت نفت، دوران کودکی و نوجوانی را در آبادان گذراند، بخش‌هایی از رمان جن‌نامه و داستان‌های کوتاه او به‌خوبی نمایانگر تاثیر زندگی در این شهر بر شکل‌گیری شخصیت ادبی او هستند. آشنایی گلشیری با حلقه داستان‌نویسان و هنرمندان اصفهانی در دوره جوانی (پس از بازگشت به اصفهان برای تحصیل دانشگاهی در رشته ادبیات) و آشنایی با سبک نویسندگی بهرام صادقی و تاثیرپذیری از سبک روان داستان‌نویسی هدایت، نقطه آغاز داستان‌نویسی جدی برای این نویسنده بود. داستان بلند «شازده احتجاب »که باعث شهرت‌یافتن هوشنگ گلشیری شد، مهم‌ترین دلیل بر تایید چنین ادعایی است. جدای از اینکه گلشیری را میان نسل سوم داستان‌نویسان ایرانی می‌توان موثرترین چهره به حساب آورد، در حوزه فعالیت‌های فرهنگی نیز به‌خصوص در سال‌های پس از انقلاب بدیلی برای او به لحاظ تربیت نسلی جوان که بعدها جزو مهم‌ترین چهره‌های ادبیات داستانی ایران شدند، وجود ندارد. گلشیری در مورد زندگی ادبی و فرهنگی خود اشاره درخشانی دارد که می‌تواند پایان‌بخش این یادبود مختصر باشد: «اگر در آبی خُرد نهنگی پیدا شود، راه چاره‌اش گویا این است که آب را گل‌آلود کند تا نبینند که نهنگ است. من البته اگر نهنگ این آب خُرد داستان‌نویسی ایران باشم، اینطورها زیسته‌ام.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.