در ساعت پنج عصر*
سیروس ابراهیمزاده
«گا لیله یو گا لیله یی» دانشمند نامدار ایتالیایی در قرن پنجم میلادی بر اساس فرضییات «کپرنیک» کشف میکند که نهتنها زمین ساکن و مرکز کاینات نیست بلکه خود از سیارات است و به دور خورشید میچرخد. به همین جرم کارش به دادگاه تفتیش عقاید کلیسا کشیده میشود و پیش از اینکه جانش را از دست بدهد مصلحتاندیشی او به یاریاش میآید و رسما مینویسد و مهر و امضا میکند که اشتباه میکرده و آنچه کتاب و کشیش میگوید عین حقیقت است.
«زندگی گالیله» نمایشنامهای است اثر «برتولد برشت» نویسنده صاحبسبک آلمانی و «گالیله سمندریان» طرح اجرای نمایشی است که روانشاد استاد سمندریان بیش از 30سال در آرزوی به روی صحنه آوردنش بود. «حمید» در سال 1360 متن را ترجمه میکند. حدود 10سال طول میکشد تا بتواند مقدمات تمرینهای اولیه کار را فراهم سازد، بی آنکه حتی به محل اجرایی برای آن دست یافته باشد. تا اینکه اواسط دهه 70 مقامات قول همکاری میدهند و مقرر میشود اثر در «تالار وحدت» به روی صحنه برود. اما بیش از 10سال دیگر میگذرد و از اجرا خبری نیست. شایعات پا میگیرد. از جمله اینکه استاد بعد از این همه سال دیگر تمایل خود را به اجرای طرح از دست داده است... زمستان 1389 در مراسم بزرگداشت و نامگذاری یکی از سالنهای تماشاخانه ایرانشهر به نام نامی حمید سمندریان، برخی مقامات اعلام میدارند از اجرای «گالیله» حمایت همه جانبه خواهند کرد. ولی باز هم وعدهها راه به جایی نمیبرند و امکان تحقق آرزوی استاد به وجود نمیآید.
سمندریان جایی گفته بوده است: «هرگز از شوق اجرای گالیله دل نمیکنم! این وصیتنامه هنری من است...»
در ساعت پنج صبح روز پنجشنبه 22 تیر 1391 خورشیدی، استاد سمندریان- یکی از چهرههای فراموشناشدنی هنر و فرهنگ معاصر، آرزوی اجرای «گالیله برشت» را با خود به سوی جاودانگی میکشاند.
آتلانتا- 20/4/1392
* برگرفته از «در ساعت پنج عصر» عنوان شعر معروف فدریکو گارسیا لورکا- ترجمه احمد شاملو.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.