|

گدایی کن تا محتاج خلق نشوی

احمد غلامی

عبدی گدا جامعه‌شناسی خوانده بود اما کارش گدایی بود. خانواده او خوشبخت‌ترین خانواده محله ما بودند. عبدی گدا می‌گفت: «‌گدایی کن تا محتاج خلق نشوی.» فقط در این مورد نبود که او نظریه داشت. اتفاقا آنچه باعث شهرتش شده بود نظریه‌های سیاسی‌اش بود. در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سال 84 به شدت از هاشمی رفسنجانی دفاع می‌کرد در صورتی که همه انتظار داشتند مثل بقیه مردم فقیر جامعه از احمدی‌نژاد دفاع کند. او می‌گفت احمدی‌نژاد فقر را همه‌گیر می‌کند و دیگر کسی به گداهایی مثل ما کمک نمی‌کند اما هاشمی جامعه را دو قطبی می‌کند و این به نفع کسانی است که کار اصلی‌شان گدایی است؛ پدرم می‌گفت: «این مردک دیوانه‌س.» خانواده‌ عبدي گدا عشق دنیا را می‌کردند و بی‌خیال همه چی بودند، بعدازظهرها او گلیمی می‌انداخت کنار حوض، هندوانه‌ای را نصف می‌کرد و با زن و بچه‌هایش می‌نشستند پای آن. زهره و آرمان، بچه‌هایشان وقتی دل سیر هندوانه می‌خوردند دوتایی دم می‌گرفتند: «بابا باید برقصه.» عبدی گدا پا می‌شد و زنش با سینی ضرب می‌گرفت و او رقص فلجی معروفش را برای آنها اجرا می‌کرد. البته بچه‌هایش می‌گفتند رقص مایکل جکسون، بچه‌های محل می‌گفتند رقص فلجی. بارها او را همین‌طور کج و معوج در خیابان‌های شمال تهران در ترافیک دیده بودم. یک‌بار صدایش زدم، جوابم را نداد، خودش را به کری زد. وقتی تو محل دیدمش سلام نکردم. فهمید ناراحت شدم. آمد جلو و گفت:‌ «سواد داری؟» گفتم: «بله.» گفت:‌ «می‌دونی آدمای بی‌صورت یعنی چی؟» گفتم: «نه!» گفت: «دیدی سواد نداری.» گفتم:«دارم.» گفت: «نداری، اگه داشتی منو صدا نمی‌زدی. می‌دونستی یه گدا صورت نداره، مثل سپورها مثل سربازها، مثل کسانی که تو شو می‌رقصند. تو وقتی یه گدا رو صدا می‌زنی یعنی می‌شناسی‌ش و وقتی می‌شناسی‌ باید به هزار تا سوال جواب بدهی، پس اون گدا، دیگه گدا نیست.» گفتم: «این مزخرفات چیه میگی آقا عبدی!» گفت :«مزخرف!؟ واسه تو مزخرفه، واسه من نظریه کارمه.» می‌خواستم بگویم گدایی شد کار، که دیدم خیلی عصبانی است. گفت:‌«خیلی ادعات میشه؟» گفتم: «نه!» باز تکرار کرد: «نه انگار خیلی ادعات می‌شه.» گفتم: «اصلا.» گفت:« می‌دونی پرولتاریا یعنی چه؟» گفتم:‌«طبقه زحمتکش، کارگر. چه ربطی به گدا داره.» با عصبانیت گفت: «وقتی کارگرا تصمیم گرفتند از حق خودشون دفاع کنند این پرولتاریا شد یه معنا. فهمیدی؟» نفهمیده بودم. می‌خواستم بگویم، آقاعبدی غلط کردم. فقط بگذار بروم، دستم را گرفت و گفت: «می‌دونی رویای من چیه؟» گفتم: «نه!» گفت: «روزی یه طبقه از گداها به وجود بیارم.» سرش را آورد جلو و چشم در چشمم، گفت: «فهمیدی؟» گفتم: «بله» دهانش کمی بوی الکل می‌داد. خودم را به زور از دستش خلاص کردم و رفتم توی خانه. پدرم گفت: «عبدی گدا چی می‌گفت.» فهمیدیم پدرم از پشت پنجره نگاهمان می‌کرده. او از عبدی گدا متنفر بود. گفت: «بالاخره شغل پیدا کردی.» گفتم: «پدر دست بردار...» گفت: «‌ببین اگه می‌خواد دخترش رو ببنده به خیکت کور خونده.» گفتم: «زهره؟» جواب نداد. گفتم: «بدم نیست، شاید وضعمون یه تکونی خورد.» پدرم گفت:‌«وضع تو که حتما تکون می‌خوره اگه بریزن گداها رو بگیرن اول تو رو می‌گیرن.» اشاره‌اش به حوادث چند سال قبل بود که کاسبی عبدی گدا رونق عجیب و غریب پیدا کرده بود. سر از پا نمی‌شناخت. دائم توی خیابان‌ها بود. حتی شب‌ هم توی خیابان می‌خوابید. می‌گفت: «پول توی خیابون‌ها ریخته.» منظورش از پول، جمعیتی بود که توی خیابان موج می‌زد. زنش کیسه‌کیسه پول می‌آورد خانه، پدرم حرص می‌خورد و فحش خواهر و مادر به عبدی گدا می‌داد. چون آن روزها کاسبی‌اش کساد شده بود و هرچه توی خیابان‌ها چرخ می‌زد حتی یک «بار» هم به وانتش نمی‌خورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.