|

یک عمر در سایه او

وحید معتمدنژاد

دکتر کاظم معتمدنژاد استاد، پدر و برادر بزرگ من است. سلوک، منش، متانت و دانش رشک‌انگیز او را در لحظه‌لحظه زندگی‌ام ستوده‌ام و هرگاه که فرصتی دست داده تا در محضرش باشم، خواسته‌ام تا از این زلال فیاض پیاله‌ای بنوشم، اما دریغ که با انگشتان‌‌کوچک ـ حتی اگر به عمر نوح برسی ـ دریا را نمی‌توانی پیمانه کنی. نمی‌خواهم مبالغه کنم، چرا که او مبالغه را خوش نمی‌دارد. او مردی است که اخلاق و سیره حکمای بزرگ پیشین را با دانش امروز در هم آمیخته است. او مصداق افتادگی در عین رافت است. از تملقات بیجا مصون است و القاب را به‌سختی طالب است. محرم اسرار است و زبان به رازگویی نمی‌گشاید. هرگز مقام خویش را در نظر نمی‌آورد. او بدون هیچ مداهنه و مجامله، در همه عمر؛ سنگی به ترازوی کسی نگذاشت و تره‌ای برای نااهل خرد نکرد و هیچ‌گاه از اعتبارش مصالحی برای ساخت بنیان زندگی خویش و خانواده گرد نیاورد. در او هیچ ادعایی نهفته نیست، خود را نه افلاکی و نه بهشتی می‌انگارد و به شرف زندگی حرفه‌ای و تنعم درویشی‌اش، از تعین و تمکن بالایی برخوردار است. از همه‌چیز و همه‌کس بی‌نیاز است و همگان به او نیازمند؛ که صد البته هیچ نیازخواهی را برنمی‌گرداند. بار منتش بردوش همه کسان است و بار منت کسی بردوش او نیست. او به هیچ امتیازی نمی‌اندیشد، آگاه و بی‌غرض قلم می‌زند و هیچ‌گاه از قلمش مزدستانی نمی‌کند. همیشه با کتاب مانوس است، اوراق کتاب برایش مقدسند. در تصحیح دست‌نوشته‌هایش، بسیار حوصله و نیرو طلب می‌کند که از درک بی‌حوصله‌گانی چون من به دور است. حضورش جایگاه آرامش و آسایش است، آرامشی نه از آن‌گونه که دارو شفا می‌دهد، آرامشی که به جان جانان می‌ریزد و می‌ماند. او همیشه آرام است، چه بسیار زمانی که در حضورش با سکوت سپری می‌شود و در پی این سکوت او راز مرا به آسانی تماشا می‌کند و من در جست‌وجوی واژه‌ای دلنواز، که رمز گفت‌وگوی من و اوست، با چشمانی آرام او را می‌نگرم، می‌نگرم، می‌نگرم و با خود در شگفتم که مگر چقدر و تا کجا می‌شود او را دوست داشت؟ اهل هیچ پرخاش و گزافه‌گویی نیست، هیچ اضافاتی در کلام ندارد و کلامش به توهین و تحقیر دیگران مایل نیست. هرگز به هیچ صورت و بهانه‌ای ـ آشکار و پنهان ـ هیچ‌گونه قهری نداشته است و به یاد ندارم در برابر لحظه‌های فوران خشم، به یکی از زبان‌هایی که نمی‌دانم و مطلقا نشنیده‌ام، سخن بگوید. آنگاه که ردای سخن بر تن می‌کند، چونان یک خطیب، از سخنش شور و شوق و انرژی می‌تراود. به آنچه درست می‌داند، عمل می‌کند، نه آنچنان که مصلحت باشد. بسان خیلی‌ها در بهشت محدود باورهای خویش، زندانی نیست و برای همه اندیشه‌ها، باورها و جناح‌ها حرمت قایل است. سیاست را خوب می‌شناسد، اما خوب می‌داند که سیاست، قطاری است که چه خالی می‌رود. مهر به ایران و حس به وطن معبود ملی اوست و طنین عشق به سربلندی و آبادانی مملکت آرزوی او. با راستگویی ـ این دشوارترین آزمون خداوند- الفتی دیرینه دارد و به همان اندازه، از بدگویی گریزان است؛ به همین سبب نفوذ بی‌باکانه‌ای برقلب همگان دارد. او نمونه‌ای از صبوری است که بی‌اعتنا به نومیدی و یأس، دل به غصه نمی‌سپارد و آفتاب امید و تلاش، در دلش بارانی از نور می‌باراند.دکتر کاظم معتمدنژاد بزرگ من است. افتخار من است. آنچه نوشتم کوششی بود برای حق‌گذاری. برای خودم، شاگردان پیش از این و پس از اینش خوشه‌چینی بیشتر از این تاک همیشه سبز را آرزومندم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.