گاهشمار انقلاب مصر
تانیا تجلی
مردم انقلابشان را پس گرفتند. مردمی که (25 ژانویه 2011) با حضور در خیابانها «حسنی مبارک» را مجبور به استعفا کردند، حال با شعارهای «مرسی برو»، خیابان را رها نکردند. سوم ژوییه «محمد مرسی» توسط ارتش برکنار شد؛ رییسجمهوری که سال گذشته بر اساس انتخابات دموکراتیک انتخاب شده بود. انتخابات «دموکراتیکی» که نتوانست اوضاع مصر را آرام کند. انتخاباتی که در همان زمان هم بهنظر نمیرسید بتواند خواستههای مردم را برآورده کند. یک سال حکومت مرسی با بیثباتی سیاسی و اقتصادی و نارضایتی مردم همراه بود. مرسی در طول این مدت در تلاش بود تا بر اختیارات خود بیفزاید. از همینرو بود که چندی پیش در حکمی 17استاندار از مجموع 27استاندار کشور را برکنار و افراد جدیدی را به جای آنان منصوب کرد که برخی از آنان از اعضای گروه «اخوانالمسلمین» بودند. او پس از ریاستجمهوری گفته بود: «رییسجمهور میتواند برای حفاظت از انقلاب هر تصمیمی بگیرد یا هر اقدامی انجام دهد. قوانین، تصمیمها و دستورهای رییسجمهور نهایی و قطعی است.» در انتخابات ریاستجمهوری سال گذشته مصر، محمد مرسی و احمد شفیق به دور دوم انتخابات راه یافتند و سرانجام مرسی توانست با کسب
51/73 درصد آرا بهعنوان رییسجمهور انتخاب شود. آنچه در پی میآید اتفاقاتی است که از زمان برکناری «مبارک» تاکنون در مصر شاهدش بودیم. 25 فوریه 2011 : مصریها در تظاهرات گستردهای علیه سه دهه حکومت «حسنی مبارک» تظاهرات گستردهای برگزار کردند؛ تظاهراتی که 18روز ادامه داشت و رژیم مبارک و متحدانش تظاهرات را سرکوب کردند. در این میان صدنفر از مردم کشته شدند. 11 فوریه: مبارک سقوط کرد و قدرت به ارتش انتقال یافت. دو روز بعد ژنرالهای ارشد ارتش شورایعالی نیروهای مسلح پارلمان را منحل و قانون اساسی را تعلیق کردند. آنها همچنین با معترضان ملاقات کردند و به خواستههای کلیدی آنان گوش دادند. 17-16 ژوئن: مصریها برای انتخابات ریاستجمهوری پای صندوقهای رای میروند. در این انتخابات رقابت میان «محمد مرسی» و «احمد شفیق» تنگاتنگ است و سرانجام مرسی با 51/7 درصد آرا پیروز میشود. 30 ژوئن : مرسی سوگند میخورد. 12 آگوست: در حرکتی جسورانه مرسی دستور بازنشستگی رهبران نظامی ارشد زمان مبارک را میدهد. او همچنین قدرتی را که به ارتش داده شده بود، از آنها
میگیرد. حرکتی که به منظور محدودکردن قدرت ارتش صورت گرفت. اما این حرکت به مرسی قدرت قانونگذاری در غیاب پارلمان را میداد. 22 نوامبر: مرسی بهطور یکجانبه بر اختیارات خود افزود. از جمله اینکه تصمیمات خود را از بررسی قضایی مصون کرد؛ او همچنین دادگاه را از انحلال مجلس موسسان و سنا محروم کرد. همین اختیارات جرقه تظاهرات دوباره در مصر را برانگیخت. حدود 200هزارنفر در میدان التحریر تجمع کردند و شعار دادند: مرسی برو. 4 دسامبر : صدهزارنفر مقابل کاخ ریاستجمهوری تظاهرات برپا کردند و خواستار لغو همهپرسی و نوشتن قانون اساسی جدید شدند. روز بعد اسلامگرایان به مخالفان مرسی حمله کردند و در این حمله 10 نفر کشته شدند. 25 ژانویه 2013 : هزاران نفر از مردم در دومین سالگرد انقلاب مصر در التحریر و سراسر مصر تظاهراتی برگزار کردند و در نقاط بسیاری درگیری گزارش شد. مارس: قانون اساسی جدید این کشور با کسب بیش از 60درصد آرای مثبت مورد تایید قرار گرفت. «63/8 درصد رایدهندگان به قانون اساسی جدید رای موافق و 36/2درصد رای مخالف دادند.» حدود 17میلیوننفر از بیش از
50میلیوننفر واجد شرایط در همهپرسی پیرامون قانون اساسی جدید مصر شرکت کردند. 26 ژانویه: تظاهرات گستردهای در شهر پورت سعید برگزار شد؛ تظاهراتی که به دلیل خشم مردم از حکم دادگاه بود. دادگاه گروهی از طرفداران فوتبال را که در سال 2012 در استادیوم درگیری ایجاد کرده بودند، به اعدام محکوم کرده بود. در این درگیریها 40نفر کشته شدند. همین باعث خشم مردم از مرسی شد. مرسی در این زمان پلیس را به خاطر سرکوب مردم ستایش کرد. فوریه-مارس: تظاهرات در پورت سعید و سایر شهرها ادامه یافت. 23 ژوئن: چهار نفر از شیعیان مصر کشته شدند. مرسی این اقدام را محکوم کرد. 30 ژوئن: میلیونها نفر از مردم مصر در قاهره و دیگر شهرهای مصر به خیابان آمدند و خشم خود را از رهبر اسلامگرایان آشکار کردند. اگرچه تظاهرات مسالمتآمیز بود اما 16 نفر در درگیریهای خارج از دفتر مرکزی اخوانالمسلمین کشته شدند. 1 ژوییه : تظاهرکنندگان و ارتش 48 ساعت به مرسی وقت دادند تا راهحل خود را ارایه دهد. 2 ژوییه : در درگیریهای خارج از دانشگاه قاهره 16نفر کشته شدند.
منابع غیر رسمی تعداد کشتهها را بیش از 23نفر اعلام کردند. 3 ژوییه: ژنرال «عبدالفتاح السیسی» از تلویزیون ملی اعلام کرد مرسی از قدرت سرنگون شد. این پیام موجی از خوشحالی را در سراسر مصر برانگیخت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.