درباره دفتر نقشهای هادی حیدری
گامهای تعالی در خطوط شکسته!!!
محمود دولتآبادی
هنر آن پدیدهایست که من نمیفهمم چیست؛ به همین جهت با هر اثر ذوقی- هنری که مواجه میشوم حیرت میکنم. این اثر میتواند یک لبخند، حرکت یا یک واگشت تن در صحنه تئاتر باشد، یک زخمه بر سیمهای ساز باشد، یک حرکت قلم ناگهانی بر حاشیه یک نقش باشد یا خطهایی که با آنها طرحی پدید آمده است مثل مقراض. مقراض و کاغذ و قلم اجزایی هستند که در هنر اغراق «کاریکاتور»، زیاد به آن پرداخته شده؛ اما از آنکه این سه جزء همواره در جدالی بیسرانجام به سر برده و بهسر میبردهاند، موضوعشان هم کهنه نمیشود و کهنه نشده است. قلم بر کاغذ، نوعی سلطه خط بر ورق سپید است و خط بر کاغذ نوعی ثبت یک فرضیه است و مقراض در مقابل آنها یک تهدید همیشه است. اینبار هادی حیدری با این سه عنصر کار دیگری انجام داده است و آن بیان یک دوییت است. از یکسو بیپروایی آدمی قلم بر دوش، بیتوجه به تیغهای که آماده فرودآمدن است و از دیگر سو فریبکاری مقراض است. کاغذ هم عرصه است، خاموش و نامعترض. یک بال مقراض اینبار از خانواده اره انتخاب شده و قلم نه بر کاغذ مماس شده و جز آن بلکه چون بیل که بر شانه دهقانی خوشخیال، روی دوش مردی - جوانی خوشباور راه افتاده است تا
پلههای تعالی را بپیماید! قلمچی خوشباور پلهها را سه تا- یکی بالا میرود. بالا میرود که لابد بر فرازتر پله تعالی بهایستد؟! اما نمیبیند و نمیداند یا نمیخواهد سر در بیاورد که آن والاترین پلههای پندار که وی میپیماید به کام، به عمق کام مقراض منتهی میشود و آن کام فروکشاننده و خردکننده ارهماهیوارهایست که اینبار به مقراض تبدیل شده تا دندانهایش پلکانی باشد و فکهای گشادهاش در کار بلعیدن همه آفتاب روی صفحه کاغذ طراحی. مردی- آدمی به رنگ سپید، سرنوک قلمی سپید از پهنه آفتاب از پلکان بالا میرود... بالا میرود تا به کجا برسد؟! که فرو برود؟ پلکان سیاه است و دهانه مقراض آفتابی و مرد سپید و نوک قلم سپید و گامها مطمئن و... از این سادهتر، واضحتر و عجیبتر هم ممکن میشود؟! این است که همیشه حس میکنم هنر چیزیست که آن را من نمیفهمم و با هربار برخورد با آن حیرت میکنم. هم در طرحی دیگر دستها قطع، کله تراشیده، دستی ندانم که؟ - دهان مرد کله تراشیده، چشمها وادریده، دهان بسته، اما لبها و دهان و لابد زبان پشت دست ندانم که را شکافته تا بگوید میگویم لابد؛ و این عجیب نیست؟! یا «بلبلی برگ گلی در منقار»
نداشت؛ چون نُک - فکش سیمپیچ شده بود. باری... اگر سیاست محسناتی هم داشته باشد یکیش همین ساختهشدن زمینههایی برای ایجاد کاریکاتوریستهاست، هنری که کهنه نمیشود؛ چون قدرت و سیاست هم نو نمیشوند؛ البته در هر قاعده استثنایی هم ممکن است یا باید فرض کنیم ممکن است! باری سلام مرا برسانید به آقای هادی حیدری که مرا به یاد نخستین آشناییهای من با کاریکاتور مطبوعاتی در «کتاب هفته» انداخت با قلم توانای مرتضی ممیز- که یادش زنده باد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.