|

بازگشت «اعدام» به پاکستان

سودابه رخش: اجرای احکام اعدام در پاکستان از سر گرفته شد؛ احکامی که پنج سال پیش و در دولت «بی‌نظیر بوتو» به حالت تعلیق درآمد و برگ زرینی شد در کارنامه حقوق بشری پاکستان. اما هفته پیش تعلیق پنج‌ساله احکام اعدام به پایان رسید و حالا دولت جدید پاکستان آن را از سر گرفته است. توجیه بسیاری کشورها برای اجرای اعدام، رسیدن به جامعه‌ای امن و ایمن است و بهانه پاکستان هم دقیقا همین است. با افزایش میزان جرایم در پاکستان، به خصوص در شهرهای بزرگ مانند کراچی و همچنین مناطق فعالیت طالبان در نزدیکی مرز با افغانستان، مقامات دولت جدید «نواز شریف» مجازات اعدام را راهی برای مقابله با این معضل اجتماعی و سیاسی تلقی می‌کنند. اما آیا گزینه‌های دیگری در راستای استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر وجود ندارد؟ تصور کنید اگر DNA همه کسانی که اعدام شده‌اند را آزمایش کنند و یک درصد احتمال بی‌گناهی افراد اعدام‌شده وجود داشته باشد، این یعنی کسانی که آنها را اعدام کرده‌اند قاتل هستند نه آنهایی که اعدام شده‌اند. حتی اگر میزان اشتباهات و ریسک در قضاوت را کنار بگذاریم، آیا تلاش برای پرداختن به علل ریشه‌ای خشونت و فساد راهکار کارآمدتری نسبت به گرفتن جان یک متهم نیست؟ در هیچ تحقیق روانشناسی و جامعه شناختی‌ای ثابت نشده که مجازات اعدام عامل بازدارنده موثر‌تری نسبت به دیگر اشکال مجازات است. به گزارش بی‌بی‌سی، عفو بین‌الملل در مخالفت با اجرای احکام اعدام در پاکستان گفته است با توجه به نواقص نظام قضایی پاکستان، احتمال دارد افرادی بی‌گناه در اثر خطا در قضاوت در این کشور اعدام شوند. این سازمان مدافع حقوق بشر در اصل نیز با اعدام به عنوان یک حکم کیفری مخالف است و آن را مغایر مبانی حقوق بشر می‌داند و معتقد است این نوع مجازات، تاثیری هم در کاهش جرایم ندارد. عمر حمید خان، سخنگوی وزارت کشور پاکستان، در پاسخ به انتقاد عفو بین‌الملل گفته است مجازات اعدام خاص کشورهای عقب‌مانده نیست بلکه «در ایالات متحده که دارای بهترین نظام قضایی است هم هنوز لغو نشده است.» طبق قوانین پاکستان، اجرای حکم اعدام مستلزم امضای رییس‌جمهوری است. عفو بین‌الملل، از سازمان‌های بین‌المللی مدافع حقوق بشر، شمار محکومان به اعدام را تا هشت‌هزار نفر ذکر کرده اما منابع دولتی، این رقم را حدود 400نفر اعلام کرده‌اند. در حال حاضر، بیش از 150 کشور جهان مجازات اعدام را لغو کرده و شماری دیگر، بدون لغو این مجازات، از اجرای احکام اعدام خودداری می‌کنند. با این همه، صدور و اجرای احکام اعدام هنوز در تعدادی از کشورها رواج دارد و برخی از ایالت‌های آمریکا هم همچنان احکام اعدام صادر و اجرا می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.