|

شیرین‌کامی و عصیان

پژمان موسوی

شادی‌های خیابانی روزهای گذشته و «امیدی» که در دل مردمانمان و به دنبال انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم شکفته است، تاکنون بازتاب‌های زیادی به همراه داشته است؛ بسیاری از روزهای روشن آینده می‌گویند و بسیاری هم از اینکه آب از آب تکان نخواهد خورد و مردمان امیدوار به زودی طعم یک سرخوردگی واقعی را خواهند چشید. فارغ از اینکه کدام‌یک از این دو گروه درست می‌گویند و آینده به واقع آبستن چه تحولاتی خواهد بود، سوال اساسی در این بین این است که این احساس خوب و این شیرین‌کامی، چه تبعاتی برای «ما» به همراه دارد؟ آیا کار «ما» تنها این است که به درست یا به غلط، تنها «شیرین‌کام» باشیم و «احساس خوشبختی» کنیم؟ وظیفه مهم‌تری بر دوشمان نیست؟ در حال مرور نوشته‌هایی که در موضوع احساس خوشبختی نوشته شده است بودم که به این شاهکار رومن گاری در «خداحافظ‌ گری کوپر» برخوردم: «چون دنبال خوشبختی هستید. من مطلقا زیر بار خوشبختی نمی‌روم. من یک آدم آزادم. من نمی‌خواهم بنده خوشبختی باشم. خوشبختی‌ها همه از یک قماشند. کامت که شیرین شد، دیگر فاتحه تلاش خوانده شده. جایی که شیرین‌کامی باشه، تلاش نیست. خوشبختی افیون ملت‌هاست، رکوده.»؛ این کتاب را در گذشته نیز خوانده بودم ولی هیچ‌گاه با بخشی از آن به این خوبی ارتباط برقرار نکرده بودم. به باورم خطاب رومن گاری در این کتاب گویی به ماست: «ما»یی که کاممان شیرین شده است و فراموش کرده‌ایم که پشتوانه رایمان و تضمین اجرای خواسته‌هایمان، خودمان هستیم؛ «ما»یی که نباید از پا بنشینیم و تنها نظاره‌گر باشیم. «ما»یی که باید مطالباتمان را هر لحظه یادآوری نماییم و خودمان هم در جهت اجرایی‌کردن آن گام برداریم. دموکراسی، مسوولیت می‌آورد و این مسوولیت بیش از آنکه متوجه رییس‌جمهور منتخب یا دولت باشد، متوجه ما مردمان است؛ مردمانی که باید با مسوولیت‌شناسی و شهروندمداری، این شیرین‌کامی را تداوم بخشیده و اجازه ندهیم خوشبختی افیون «ما» شود. این احساس نباید موتور محرکه ملت را به انتظار «معجزات» دولت خاموش کند و آنها را به رکودی خودخواسته بکشاند. ما باید که تلاش‌کنیم: تلاش بر علیه هرآنچه نباید باشد و هست. تلاش علیه خودمان زیرا اگر هرکدام از ما تنها علیه خودش عصیان کند و با دورکردن بی‌مسوولیتی از خود، شهروندی شود مسوولیت‌پذیر، بی‌شک بسیاری از مشکلات ما برطرف خواهد شد و تنها در این صورت است که زندگی‌مان معنی‌دار می‌شود و رای‌مان هم. دموکراسی تنها رای‌دادن نیست، تحقق دموکراسی با مشارکت و حضور آگاهانه و فعالانه در همه شوون زندگی با قصد مطلوب‌ترکردن حیات جمعی است که پدید می‌آید. پس تلاش کنیم و تنها به شیرین‌کامی بسنده نکنیم. روز ما فرداست، فردا روشن است...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.