|

حکایت نیم‌قرن شاگردی

حسن ناهید . نوازنده نی

شاگردی من نزد «استاد عبدالوهاب شهیدی» سابقه‌ای 50ساله دارد که این شاگردی نخستین‌بار در رادیو اتفاق افتاد و تا امروز هم این شاگردی برای من ادامه دارد. ایشان همیشه مهم‌ترین و شاید هم تنهاترین استاد خود را مرحوم استاد اسماعیل مهرتاش می‌داند. ایشان 23سال در کنار مهرتاش درس موسیقی آموخت و مهرتاش نیز به‌درستی، روی شخص درست و مناسبی، سرمایه‌گذاری کرد. استاد مهرتاش علاوه بر موسیقی و اینکه خود تار می‌نواخت، با تاسیس جامعه باربَد خدمات بسیاری را به تئاتر این مملکت کرد. از جمله دیگر شاگردان مهرتاش می‌توان به استاد محمدرضا شجریان، استاد محمد منتشری و جناب وفایی اشاره کرد. استاد شهیدی به سبک‌های قدیم آوازی ایران اشراف داشت و همین هم عاملی برای پیشرفتشان شده بود. من خود از زبان استاد اسماعیل مهرتاش شنیدم که تاکید موکد داشت «عبدالوهاب شهیدی بهترین شاگرد من است.» ایشان در آواز سبک ویژه‌ای دارد که مختص به خودشان است. همانگونه که استاد غلامحسین‌خان بنان یا جناب ایرج (حسین خواجه‌امیری) سبکی خاص داشتند که هر‌کس صدایشان را می‌شنید بی‌درنگ پی می‌برد که صاحب صدا چه کسی است. این را هم در نظر داشته باشید که استاد شهیدی در اغلب کارهایشان در برنامه گلها با بزرگانی چون استاد روح‌الله خالقی یا استاد جواد معروفی کار می‌کرد. ریتم کار اینها هم سنگین و مشکل بود. از این لحاظ بسیار کوشید و زحمت کشید تا به ضرباهنگ آنان دست یابد و نتیجه آن هم شد 70 سال کار درخشان در عرصه آواز ایرانی. پیش از استاد شهیدی، دیگرانی چون مرحوم اکبر محسنی یا کاووسی، عود را به سیاق اعراب می‌نواختند. ولی ایشان آمدند و آن را به شیوه تار عوض کردند و به‌اصطلاح ایرانیزه کردند که لطافت و مهارت خاصی در آن بود به‌طوری که سایر عودنوازان که بزرگ‌ترین آنها، استاد منصور نریمان است، دنباله‌رو ایشان شدند. در ابتدا یعنی نیم‌قرن پیش، که من با ایشان در برنامه گلها کار می‌کردم، برخی از آثارشان چون «گله دارم» را برایشان تنظیم کردم. به هر حال استاد شهیدی به مانند سایر استادان موسیقی چون استاد حسین دهلوی یا استاد فرامرز پایور به کار خود بسیار حساس بود و وسوسه‌مند عمل می‌کرد. به لحاظ اخلاقی هم چندان اهل معاشرت‌های مختلف نبود و حتی همسرشان علاقه زیادی نداشت تا همه کس به خانه‌شان راه پیدا کند تا حرمت خانه و خانواده محفوظ بماند. در نتیجه تصور می‌کنم من تنها نوازنده‌ای باشم که به درون خانه‌شان راه پیدا کرده‌ام و هر دو هفته یکبار، جمعه‌ها به حضورشان شرفیاب می‌شوم و آبگوشت لذیذ دستپخت عروسشان را به‌همراه هم صرف می‌کنیم و تو گویی که در جایگاه فرزندشان قرار گرفته‌ام. استاد عبدالوهاب شهیدی، به سبب کهولت سن، دیگر این اواخر نه خواند و نه نواخت. به هر حال هم شنوایی‌شان مشکل پیدا کرده و به دلیل شکستگی لگن خاصره، در پایشان پلاتین کار گذاشتند که اینها همه دست به دست هم داد تا امکان هرگونه کار در حوزه موسیقی از ایشان سلب شود. هرچند پس از انقلاب، در سال 1373 به‌همراه مرحوم استاد پایور، کنسرتی در اروپا برگزار کردیم و در آلمان هم نواری ضبط کردیم که ایشان آوازخوان کار بود. اما به‌هرروی استاد شهیدی همچنان روحیه درویش‌مآبانه خود را حفظ کرده و دوست دارد عکس همه هنرمندان را جمع‌آوری کند و در آرشیو شخصی‌اش داشته باشد اما حیف که آثار آوازی ایشان، از آنجا که در همان زمان برای رادیو اجرا شده بود، هم‌اکنون هم به لحاظ قانونی در تملک رادیو است و امکان تکثیر آنها به شکل نوار و سی‌دی وجود ندارد تا جوانان با آثاری، بیش از آنچه که امروز در دسترس وجود دارد و معروف‌ترین آنها تصنیف «زندگی» است، آشنا شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.