|

خاطره آشنایی با پروفسور «بهرام عکاشه»

استاد دانشگاه و آشنای خانواده

محمد آریامنش . عضو هیات‌علمی زلزله‌شناسی دانشگاه پیام نور

اولین‌بار که نام استاد را شنیدم بعد از زلزله «طبس» یعنی حدود 34سال قبل بود. دقیقا خاطرم نیست چه روزی بود، همین‌قدر یادم هست که غروب یکی از روزهای گرم تابستانی که با مرحوم پدرم از شهر کنونی «بشرویه» در فاصله یکصدکیلومتری شمال شرق «طبس» به سمت «طبس» برمی‏گشتیم، نام آقای دکتر «بهرام عکاشه» را از رادیو شنیدم. هرچند در آن زمان «بشرویه» هنوز یک بخش بود و به شهر تبدیل نشده بود، ولی بعد از زلزله «طبس»، برخی از مایحتاج روزانه را از این شهر تهیه می‌کردیم. به همین دلیل آن روز با پدرم برای خرید به «بشرویه» رفته بودم. هنگام برگشت، رادیو روشن بود و مصاحبه‌ای از دکتر «عکاشه» را در مورد زلزله «طبس» پخش می‌کرد. در آن زمان از علم زلزله‌شناسی چیزی نمی‌دانستم، فقط به دلیل وقوع زلزله در «طبس» و پس‌لرزه‌های پی‌درپی آن، با علاقه مطالب مربوط به زلزله‏شناسی را دنبال می‌کردم. اگرچه حدود یک‌سال از زلزله گذشته بود ولی هنوز پس‌لرزه‌های زلزله ادامه داشت و مردم در چادر زندگی می‌کردند. حتی کلاس‌های درس ما در چادر تشکیل می‌شد و اغلب مردم با دقت پیگیر اخبار زلزله بودند و گاه‌گاهی به مناسبت‌های مختلف در روزنامه‌ها یا در رادیو مباحثی در مورد زلزله منتشر می‌شد. شش یا هفت‌سال بعد، در دانشگاه اصفهان تحصیل در رشته زمین‌شناسی در مقطع کارشناسی را شروع کردم. از اولین روزها به دنبال موضوعات مرتبط با زلزله‌شناسی بودم و با اشتیاق در کلاس‌های ژئوفیزیک مرحوم دکتر «سینایی» در گروه زمین‌شناسی دانشگاه اصفهان شرکت می‌کردم. نام دکتر «عکاشه» حقیقتا از خاطرم رفته بود، ولی صبح یکی از روزهای زمستان سال 1367 به توصیه مرحوم دکتر «سینایی» کتابی در مورد ژئوفیزیک اکتشافی را خریداری کردم. این کتاب توسط سه نفر از استادان موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران از جمله دکتر «بهرام عکاشه» ترجمه شده بود. با دیدن نام استاد دکتر «عکاشه» روی جلد کتاب، خاطرات قبلی‌ام زنده شد و نام ایشان روی کتاب بیشتر توجه مرا جلب کرد. آیا ایشان همان نامی هستند که من از رادیو شنیدم؟ برایم خیلی جالب بود. یک روز با مرحوم دکتر «سینایی» در رابطه با زلزله «طبس» صحبت می‌کردم و از ایشان اطلاعاتی در رابطه با زلزله «طبس» می‌خواستم که توصیه کردند با آقای دکتر «عکاشه» مکاتبه کنم. با اشتیاق، نامه‏ای را خطاب به استاد ارسال کردم و از ایشان خواستم تا اطلاعاتی از زلزله «طبس» را در اختیار بنده قرار دهند. در ضمن از استاد «عکاشه» خواهش کردم تا منابعی را برای ادامه تحصیل در رشته ژئوفیزیک به من معرفی کنند. روی پاکت نوشته بودم: تهران - موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران - رییس محترم موسسه ژئوفیزیک، جناب آقای دکتر «عکاشه». به هر حال بعد از حدود 20روز نزدیک ظهر بود که به دانشکده علوم سری زدم و به قفسه نامه‌های ورودی دانشجویان مراجعه کردم. در کمال ناباوری دیدم نامه‌ای از طرف دکتر «عکاشه» برای بنده ارسال شده بود. با اشتیاق نامه را باز کردم و جملات استاد را خواندم. اشک شوق در چشمانم حلقه زده بود و اصلا باورم نمی‏شد. خیلی خوشحال بودم. ایشان اولین جمله‌شان را چنین آغاز کرده بودند: «از دریافت نامه شما بسیار خرسند شدم. من رییس موسسه ژئوفیزیک نیستم و در بخش زلزله‌شناسی خدمت می‌کنم. خوشحالم که به زلزله‌شناسی علاقه دارید. من زلزله طبس را به خوبی بررسی کرده‌ام، اگر تهران آمدید حتما سری به من بزنید تا شما را ببینم و مقالاتی را در اختیار شما قرار دهم. شما برای ادامه تحصیل در رشته ژئوفیزیک حتما موفق خواهید شد. برای تحصیل در این رشته باید پایه ریاضی و فیزیک خود را تقویت کنید. متون انگلیسی را بیشتر بخوانید. کشور ما کشور زلزله‌خیزی هست و به این تخصص نیاز دارد و....» نامه استاد را به پدرم نشان دادم و با ذوق در خانواده‌ام چندین‌بار آن را خواندم و همیشه زیر شیشه میز خودم نگه داشته بودم. در تعطیلات بین ترم به دیدن استاد رفتم. خیلی خوب پذیرایی کردند و از آن زمان به بعد مرتب خدمت ایشان می‌رسم. اگرچه اینجانب بعد از وقوع زمین‌لرزه «طبس» با وجود رتبه سه‌رقمی در کنکور سراسری، فقط زمین‌شناسی دانشگاه اصفهان را برای ادامه تحصیل در رشته زلزله‌شناسی انتخاب کردم، ولی به حق، استاد «عکاشه» یکی از مهم‌ترین مشوق‌های بنده برای ادامه تحصیل در این رشته بودند. اینجانب مفتخرم که پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد خود را با راهنمایی ایشان و استاد خوبم جناب آقای دکتر «مهدی زارع» گذراندم. در مقطع دکترا هم که پایان‌نامه‌ام را با راهنمایی جناب آقای دکتر «زارع» گذراندم، از مشورت‌ها و راهنمایی‌های ارزنده ایشان بهره بردم. پروفسور «بهرام عکاشه» نه‌تنها حق استادی بر اینجانب دارند بلکه اینک یکی از بهترین دوستان خانوادگی‌ام محسوب می‌شوند و هنوز هم به‌رغم مشغله زیاد، حتما باید هر دو، سه هفته یک‌بار، ایشان را ملاقات کنیم و از نصایح و تجربیات علمی و کاری استاد بهره‏مند می‌شوم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.