|

شاپور عظیمی:

سینما به مخاطب نیاز دارد

یکشنبه ۹تیر سه فیلم کوتاه داستانی «آواز قناری»، «گمشده» و «کلاهت را بردار، یقه‌ات را صاف کن!» در سالن «سینماحقیقت» مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به نمایش درآمد و سپس با حضور شاپور عظیمی و علی علایی (منتقدان سینما) و جمعی از علاقه‌مندان سینما مورد نقد و بررسی قرار گرفت. عظیمی ابتدا با بیان اینکه منتقد به عنوان نماینده مخاطب در برابر فیلمسازی دفاع می‌کند، گفت: بعضی از کارگردانان تاکید دارند تا به مخاطب بگویند شما توانایی زیادی ندارید و تنها باید به پرده سینما و آنچه من می‌گویم توجه کنید، اما در این میان فردی به‌عنوان منتقد وجود دارد که می‌گوید خیر، اینطور نیست و کار شما ایرادهایی دارد. وی سپس ضعف فیلمنامه و بازیگری در سینمای ایران را دو مشکل اساسی دانست و ادامه داد: متاسفانه کارگردانان ما عجله دارند تا به سرعت پشت دوربین بروند، ما بار‌ها شنیده‌ایم که کارگردان هنگام تولید اثر عنوان می‌کند فیلمبرداری می‌کنیم و ضعف‌ها را بعدا روی میز تدوین تصحیح خواهیم کرد و به نظر من فیلمی که بشود سر میز مونتاژ آن را تغییر داد، مطلقا ارزش ندارد. این منتقد با بیان اینکه در فیلم «کلاهت را بردار، یقه‌ات را صاف کن» با ساختاری مواجه هستیم که می‌توان به راحتی و روی میز تدوین، داستان آن را تغییر داد اظهار کرد: وقتی به نخستین دیالوگ‌ها در فیلم می‌رسیم، دوربین چنان به چهره بازیگر نزدیک می‌شود که برای من این سوال پیش می‌آید که چرا کارگردان به سرعت از یک لانگ‌شات در نمای بعدی از چهره بازیگر کلوزآپ می‌گیرد و به من تاکید می‌کند چیزی را ببینم که او می‌خواهد، در حالی که اصلا کوچک‌ترین اطلاعاتی درباره فضای داستان و شخصیت‌ها به من نمی‌دهد! عظیمی در ادامه با تاکید بر این نکته که در سینمای داستان‌گو و روایی، مخاطب باید آرام‌آرام و با تمهیداتی که در تاریخ سینما واضح و مشخص است، وارد فضای فیلم شود، عنوان کرد: تماشاگر فیلمی که کارگردان در آن قصد خودنمایی داشته باشد را نمی‌پسندد. فیلمساز نباید مخاطب را دست‌کم بگیرد و تصور کند از او باهوش‌تر است. به‌خصوص وقتی بودجه دولتی در اختیار داریم باید برای مخاطب فیلم بسازیم که در این صورت باید کاری کنید که من تماشاگر با فیلم شما ارتباط برقرار کنم. بخش دوم جلسه به نقد و بررسی فیلم کوتاه «آواز قناری» به کارگردانی مسلم نصیری اختصاص داشت که عظیمی ابتدا با اشاره به دیالوگ‌هایی از فیلم گفت: طول فیلم نسبت به داستانی که روایت می‌کند زیاد است و بازی‌ها هم اصلا خوب نیست. من پیش از اتمام کار دست کارگردان را خوانده بودم و هرگز فریب این فیلم را نمی‌خورم، به‌خصوص جایی که معلم متنی را می‌خواند و ما می‌بینیم دقیقا‌‌ همان اتفاق می‌افتد که گل درشت‌تر از این امکان ندارد. مسلم نصیری کارگردان هم در دفاع از فیلم خود گفت: ما برای ساخت این فیلم از نابازیگری استفاده کردیم که کوچک‌ترین آشنایی با سینما، تئا‌تر و اصولا مقوله بازیگری نداشت و فکر می‌کنم در همین حد هم بسیار خوب ظاهر شد. در رابطه با زمان فیلم نیز باید بگویم ما حدود ۵۰دقیقه تصویر داشتیم که بنا بر زمان مورد انتظار مرکز گسترش، هنگام تدوین تلاش کردیم آن را به ۳۰دقیقه کاهش دهیم. عظیمی همچنین در بخش دوم نقد خود در خصوص این فیلم عنوان کرد: شما از ابتدا باید با توجه به زمان مورد نظر، فیلم می‌گرفتید و اصلا دلیلی برای ۵۰دقیقه فیلم‌گرفتن وجود نداشت. در ‌‌نهایت هم گفته نمی‌شود مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی کارگردان اثر بود، بلکه نام شما روی اثر نوشته می‌شود و این فیلم تا ابد در کارنامه شما باقی خواهد ماند. من اگر بی‌رحمانه برخورد می‌کنم به این دلیل است که اصولا سینما بی‌رحم است و اگر من نگویم، مخاطب قطعا به شما می‌گوید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.