|

«اخوان‌المسلمین» بدتر از «حسنی مبارک»

محمد البرادعی ترجمه: حمیدرضا آریان‌پور

دو سال پس از انقلابی که دیکتاتوری را سرنگون کرد، مصر، دولتی شکست‌خورده است. براساس شاخص دولت‌های شکست‌خورده، ما در سال پیش از خیزش رتبه 45 را داشتیم. پس از سقوط حسنی مبارک، وضعیت بدتر شد و به رتبه 31 رسیدیم. من اخیرا رتبه‌ها را بررسی نکرده‌ام، نمی‌خواهم بیش از این افسرده شوم. اما شواهد، پیرامون ماست. امروز می‌توانید فرسایش اقتدار دولت در مصر را ببینید. دولت بناست امنیت و عدالت را فراهم آورد، این پایه‌ای‌ترین شکل دولت است. اما نظم و قانون در حال فروریختن است. طبق آمار وزارت کشور در سال 2012، قتل 130درصد، دزدی 350درصد و آدم‌ربایی 145درصد بیشتر شده است. مردمی را می‌بینید که بدون دادرسی در منظر عموم کشته می‌شوند در حالی که دیگرانی از این صحنه عکس می‌گیرند. یادآوری می‌کنم این قرن بیست‌ویکم است، نه انقلاب فرانسه! احساس کنونی این است که هیچ قدرت دولتی برای اجرای نظم و قانون وجود ندارد و از این رو هرکسی گمان می‌کند که هر چیزی رواست و این البته بیم و دلواپسی بسیاری ایجاد می‌کند. نمی‌توانید انتظار داشته باشید که مصر تحت چنین شرایطی زندگی اقتصادی نرمالی داشته باشد. مردم نگرانند. مردمی که پول دارند سرمایه‌گذاری نمی‌کنند، چه مصری‌ها و چه خارجی‌ها. در موقعیتی که نظم و قانون ناجور است و نهادها وظایفشان را انجام نمی‌دهند، هنگامی که نمی‌دانید فردا چه روی خواهد داد، بدیهی است که پا پس می‌کشید. در نتیجه، اندوخته‌های خارجی مصر تهی شده، کسری بودجه امسال به 12درصد خواهد رسید و پول ملی در حال ازدست‌دادن ارزش است. به‌طور تقریبی یک‌چهارم جوانان صبح از خواب برمی‌خیزند و سر کار نمی‌روند. در همه نواحی، بنیادهای اقتصادی وجود ندارند. مصر ممکن است در چند ماه آینده به عدم توانایی کامل در پرداخت بدهی‌ها برسد و دولت به‌طرز ناامیدکننده‌ای در تلاش است از اینجا و آنجا خط اعتباری بگیرد، اما این راه بازگرداندن اقتصاد به مسیر درست نیست. شما به سرمایه خارجی نیاز دارید، به سیاست‌های اقتصادی سالم نیاز دارید، به نهادهای کارآمد و به نیروی کار ماهر نیاز دارید. با وجود این تا حالا، دولت مصر دیدی چهل تکه و سیاست‌های اقتصادی موردی و فاقد عمومیت ارایه داده، بدون دستی پابرجا بر سکان دولت. دولت در ماه دسامبر برای برآورده‌کردن شروط صندوق بین‌المللی پول اقدامات ریاضتی را آغاز کرده و صبح فردایش آنها را لغو کرده است. همزمان، قیمت‌ها در حال پروازند و موقعیتی غیرقابل دفاع به وجود آمده است، به ویژه برای تقریبا نیمی از مصری‌ها که با کمتر از دودلار در روز زندگی می‌کنند. شاخه اجرایی هیچ سررشته‌ای از اداره امور مصر ندارد. مشکل این نیست که آنها از اخوان‌المسلمین هستند یا از لیبرال‌ها، مشکل این است که اینها دید و تجربه ندارند. آنها نمی‌دانند چگونه مشکل را تشخیص دهند و بعد راه‌حلی را پیدا کنند. به سادگی می‌توان گفت که آنها شایسته حکومت‌کردن نیستند. ما در اپوزیسیون، ماه‌ها رییس‌جمهور «محمد مرسی» و همراهانش را ترغیب کرده‌ایم که بپذیرند مصر نیازمند دولتی است که با کفایت و بی‌طرف باشد، دست‌کم در جریان انتخابات پارلمانی پیش‌رو. نیازمند کمیته‌ای جامع برای اصلاح قانون اساسی هستیم، قانونی که اکنون تقریبا همه موافقند که در تامین توازن مناسب قدرت و تضمین آزادی‌ها و حقوق اساسی نقص دارد و نیاز داریم به شراکت سیاسی بین دیگر احزاب - شامل احزابی با گرایش‌های اسلامی - و اخوان‌المسلمین که احتمالا کمتر از 20درصد کشور را نمایندگی می‌کنند. متاسفانه، این پیشنهادها به گوش‌های ناشنوا رسیده‌اند. «اخوان‌المسلمین» هم به‌رغم همه شعارهای بزرگش در حال باخت است، شعارهایی که در اجرایشان ناتوان بوده است. مردم غذا بر سر میز، مراقبت پزشکی و تحصیل می‌خواهند، همه اینها را و دولت قادر به برآوردن این انتظارات نبوده است. اخوان‌المسلمین افراد شایسته لازم را ندارد، افرادی که بیشتر از احزاب لیبرال و چپگرا می‌آیند. باید ائتلافی بزرگ شکل بگیرد و تفاوت‌های ایدئولوژیک باید کنار گذاشته شوند و برای تمرکز بر نیازهای اساسی مردم باید همکاری وجود داشته باشد. شریعت را نباید فاسد کرد. ما هزینه سال‌ها سرکوبی و حکومت مستبدانه را می‌پردازیم. آن دوره منطقه آسایش مردم بود به این لحاظ که نیاز نبود تصمیم‌های مستقلی بگیرند. اما حالا پس از خیزش، همه آزادند ولی بسیار ناراحت. این دوگانگی وجودی بین آرزوی آزادی و عصای قدیمی، تصمیم گیرنده نبودن است. آزادی هنوز برای مردم تازه است. بیشتر چالش‌های ما محصول فرعی دیکتاتوری قدیمی‌اند. هنوز زخم بازی داریم و باید چرک زیادی را خارج کنیم. باید زخم را تمیز کنیم اما نمی‌توانیم تنها باند روی آن بگذاریم. این اما در حال رخ‌دادن است، با تکیه بر همان اندیشه‌های نخ‌نما. خیزش برای تغییر مردم نبود بلکه برای تغییر روش فکری غالب بود. با این حال آنچه اکنون می‌بینیم تغییر چهره‌هاست با همان شیوه تفکر دوره مبارک، فقط با پوشش جدید. اوضاع چقدر ممکن است بد شود؟ سناریوهای متفاوتی رخ خواهد نمود اگر نظم و قانون به خراب‌شدن ادامه دهند. مردم حالا چیزی را می‌گویند که پیش‌تر گمان می‌کردیم ناممکن است: اینکه ارتش باید برای تثبیت اوضاع بازگردد. یا شاید شورش فقرا را داشته باشیم که خشمگینانه و بدشکل خواهد بود. چیزهای بدتری از دولت شکست خورده هم وجود دارد و من می‌ترسم که مصر به لبه آنها تلوتلو بخورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.