|

برای مقابله با تظاهرات «۳۰ ژوئن» مخالفان مرسی صورت گرفت

استقرار نظاميان مصري در خیابان‌ها

دو سال پس از انقلاب مصر و یک‌سال پس از اولین انتخابات دموکراتیک این کشور، مصر به ندرت روز آرام به خود دیده و بیش از هر زمان دیگری چندپاره و گسیخته می‌نماید. هرازچندگاه مردم که اکنون به موافقان و مخالفان محمد مرسی، رییس جمهور، تقسیم شده‌اند، دوباره به خیابان می‌آیند و پس از چند روز درگیری و خشونت، سرکوب دولت غایله را خاتمه می‌دهند. با نزدیک‌شدن به روز 30 ژوئن، که معترضان از پیش اعلام کرده بودند در تدارک تظاهرات میلیونی علیه مرسی در نخستین سالگرد به قدرت‌رسیدن او هستند، دولت نیز برای مقابله با معترضان خودش را آماده کرده است. به گزارش روسیه الیوم، احمد محمد، سخنگوی رسمی نیروهای مسلح مصر روز جمعه اعلام کرد ارتش برای اینکه از جان شهروندان و دارایی‌هایشان حمایت کند نیروهای پیاده‌نظام و نیروهای هوایی خود را در مناطق مهم مستقر کرده است. او گفت نمی‌گذاریم سناریوی 28 ژانویه سال 2011 تکرار شود. اشاره او به روز «جمعه خشم» پیش از انقلاب است که در آن‌هزاران نفر در سرتاسر مصر کشته شدند و متعاقب آن دولت حکومت نظامی اعلام کرد. اینکه سخنگوی رسمی ارتش مصر، شرایط جدید را به پیش از انقلاب تشبیه می‌کند، شاید نشانی از این باشد که تفاوت‌ها میان دو نظام، دست کم در موضع سرکوب اعتراض‌ها تفاوت چندانی ندارد. «احمد محمد» زمانی این سخنان را به زبان می‌راند که آشوب و طغیان، بار دیگر شهرهای مختلف مصر را آشفته کرده بود. منابع خبری و امنیتی مصر، روز جمعه از ناآرام‌بودن اوضاع در استان‌های مختلف مصر و یورش به مقرهای اخوان المسلمین، برگزاری تحصن‌ها و تظاهرات و تلفات جانی در این تظاهرات و تحصن‌ها خبر دادند. در چنین شرایطی، مشخص نیست تظاهرات 30 ژوئن که از پیش بر مسالمت‌آمیزبودن آن تاکید داشتند، چه سرنوشتی خواهد یافت. در درگیری میان حامیان و مخالفان مرسی در میدان «سیدی جابر» در الاسکندریه دو نفر کشته شدند. یکی از آنها، تبعه آمریکا بود. صدها تظاهرکننده در بلطیم در استان کفر الشیخ به مقر اخوان‌المسلمین یورش بردند و پلاکاردهای آن را پایین آوردند.‌هزاران نفر دیگر در لیسبون در الغربیه همین بلا را بر سر دفتر اخوان‌المسلمین آوردند. وزارت بهداشت مصر در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد خشونت‌های روز جمعه به کشته‌شدن پنج نفر و زخمی‌شدن صدها نفر دیگر انجامیده است. همچنین بمبی که در میدان المسله در استان پورت سعید در میان تظاهرکنندگان منفجر شد، به گزارش الجزیره دست کم 10کشته و 14 زخمی بر جای گذاشت. این در حالی است که دولت آمریکا از شهروندان این کشور خواسته که مصر را ترک کنند. ----------------------------------------------------------------
حجت‌الله جودکی . کارشناس مصر وقایع جاری در مصر چه شباهت یا تفاوتی با رخداد میدان التحریر در سال 2011 دارد؟
آنچه اکنون در مصر در حال وقوع است از جنبش «التحریر» خیلی فراتر و گسترده‌تر است. جنبش التحریر به لحاظ کمیت بسیار محدودتر بود. جنبش فعلی که «تمرد» به معنای طغیان نام دارد، از نامش همه چیز به اندازه کافی گویاست. «تمرد» برای سلب صلاحیت از مرسی قرار بود 15میلیون امضا جمع کند. اکنون تعداد امضاها به 21میلیون رسیده است. یعنی خیلی بیشتر از میزان رایی که مرسی را به قدرت رساند. «تمرد» نسبت به «التحریر» خواسته‌های گسترده‌تری دارد. از جمله دادگاه قانون اساسی، استعفای رییس‌جمهور، انتخابات جدید و حتی قانون اساسی جدید.
چرا به‌‌رغم وعده مرسی مبنی بر اصلاح قانون اساسی، معترضان هنوز به خیابان می‌آیند و اساسا تظاهرات خیابانی به کجا می‌انجامد؟
قصد مرسی فقط سیاسی‌کاری و خریدن زمان است تا بتواند اخوان‌المسلمین را برای قدرت‌نمایی خیابانی آماده کند. اخوان‌المسلمین در مقابل تمرد، جنبش «تجرد» را راه انداخته‌اند و آنها هم حدود 11میلیون امضا جمع کرده‌اند. اما اینها واضحا در اقلیت هستند. اگر «تمرد» ادامه یابد، مهم‌ترین تاثیر آن صلب حمایت دولت‌ها از مرسی است. شاید اروپا و آمریکا با مشاهده جنبش مدنی با چنین عظمتی، از حمایت از مرسی کوتاه بیایند.
عمده معترضان از چه قشری هستند؟
جنبش تمرد نیز مانند جنبش التحریر در سال 2011، توسط جوانان انقلابی یا همان «الشباب اثوره» هدایت می‌شود. البته یکی از مهم‌ترین رهبران آن سابقا طرفدار مرسی بوده و اکنون می‌گویند مرسی به همه وعده‌هایش پشت کرده است. در این میان علاوه بر «تمرد» احزابی هم هستند که مخالف مرسی باشند، ولی «تمرد» از قدرت کمی و نفوذ بیشتری برخوردار است. اما دو گروه مشخص بازنده اعتراضات مدنی هستند. یکی اخوان‌المسلمین و دیگری سلفی‌های تندرو که در پناه یا چشم‌پوشی گروه اول، کارهایی می‌کنند که در چشم مصری‌ها منزجرکننده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.