|

روایت مردم محله از طرح پیاده‌راه‌‌سازی میدان امام‌حسین(ع) تا میدان شهدا

همه‌چیز خراب شده است

فاطمه جمال‌پور . عكس‌ها: امير جديدي، شرق

همه‌چیز خراب شده است
نزدیک به دوسال از آغاز عمرانی پیاده‌راه‌سازی میدان امام‌حسین(ع) تا 17شهریور می‌گذرد. طرحی که شهرداری تهران بدون اخذ اجازه از شورای شهر آن را آغاز کرد و هدف آن ایجاد پیاده‌راه آیینی در این منطقه بود. حد فاصل دو میدان بسته شد و پیاده‌راه شد و... حالا با گذشت دوسال صدای اهالی و کسبه محل درآمده است. صدای اعتراضی که کسی آن را نمی‌شنود. برای شنیدن نظرات مردم، راهی میدان امام‌حسین(ع) و خیابان 17شهریور می‌شوم. ساعت 10صبح است اما تک‌وتوک مغازه‌ها باز هستند. برخی از مغازه‌ها خالی هستند و کاغذ «اجاره داده می‌شود» زیاد به چشم می‌خورد. نخستین مغازه‌ای که وارد می‌شوم یک طلافروشی است. پسر جوان کم‌حوصله‌ای پشت دخل نشسته است. نظرش را درباره طرح جویا می‌شوم. می‌گوید: از یک لحاظ خوب شده از یک لحاظ هم بد شده است. می‌پرسم: «از چه لحاظ خوب شده و از چه لحاظ بد شده است؟» جواب می‌دهد: از لحاظ تمیزی و دودودم بهتر شده است. از لحاظ کاسبی بدتر شده است. یک مقدار رسیدگی کنند حداقل تا یک مسیری را باز کنند که ماشین بتواند تردد کند. مغازه بعدی طلافروشی بزرگی است. مردی مسن و شاگردانش پشت ویترین نشسته‌اند و مرد مسن می‌گوید: بد شده است. رفت‌وآمدی نیست، کاسبی خبری نیست، حداقل یک طرف خیابان را باز کنند که ماشین‌ها بتوانند رفت‌وآمد کنند. اینجا شاهراه بود. کاسب‌ها همه، کاسبی‌شان از بین رفته است. 500، 600 مغازه کاسبی‌شان از بین رفته است. جز ضرر هیچی نداشته است. 10 به سه شده مشتری‌هایمان. اگر قبلا 10 تا مشتری داشتیم الان روزی سه تا مشتری داریم. می‌پرسم: «توقع‌تان چیست؟» می‌گوید: پارکینگ بگذارند حداقل یک‌طرفه‌اش کنند. فایده ندارد، کار نسنجیده‌ای بوده است. مغازه‌های پیچ‌شمرون شده سه‌میلیارد، چهارمیلیارد، مغازه‌های اینجا شده یک میلیارد، سرقفلی‌ها پایین اومده، مصیبت داریم، نمی‌دانم این طرح عجیب‌وغریب را از کجا آورده‌اند. باید هزینه می‌شد هزینه‌ها دست به دست می‌گشت از این هزینه‌ها چیزی به کسی می‌رسید نمی‌دانم. تمام ماشین‌فروش‌ها و کاسب‌های دیگر از اینجا رفتند. کمی جلوتر می‌روم. وارد یک مغازه آرایشی - بهداشتی می‌شوم. نظر پسر جوان فروشنده را درباره طرح جویا می‌شوم. می‌گوید:«از این بدتر نمی‌شود دیگر، از نظر شکل و شمایل ظاهری خوب بوده است اما از نظر رفت‌وآمد کسبه و مردم محله بسیار سخت شده است. شب‌ها اهالی محله که می‌خواهند رفت‌وآمد کنند اصلا نمی‌توانند و ماشینی وجود ندارد و باید حتما پیاده بروند و بیایند. یکسری ون گذاشتند کالسکه می‌گذارند دوماه بعد بر‌می‌دارند. سه روز قطار گذاشتند و دوباره برداشتند. بیشتر این زنان خیابانی که اینجا هستند را نتوانستند کاری کنند. چراغ‌هایی که اینجا گذاشتند شب‌ها اکثرا خاموش است، به‌جز برخی شب‌های عید و اینها، اعتراض کردیم به رییس سازمان زیباسازی گفتند یک‌میلیارد پول برق آمده است، نداریم. بماند که چندین میلیارد اینجا هزینه شده است حالا پول این برق را ندارند بپردازند.» می‌پرسم: «منطقی بود به نظر شما این کار؟ به نظر شما هدفشان از این طرح برآورده شده است؟» پاسخ می‌دهد:«نسنجیده بود حالا هدف هرچه که بود. در همین راسته خود ما 20مغازه ورشکست شده‌اند. بماند آن پایین نمایشگاه‌دار‌ها واقعا به خاک سیاه نشستند. تدبیری برای این کار اندیشیده نشده است. یک دفعه این کار را شروع کردند خیلی زمان‌بر و هنوز که هنوز است پروژه نیمه‌کاره است. برای مردم هم هیچ توضیحی ندادند. حتی این روبه‌رو که مجوز ساختمان دادند به اجبار نقشه ساختمان دادند که باید این شکلی ساخته شود. چه دلیل دارد این کار، معلوم نیست. بحث پارکینگ و رفت‌وآمد خود ماست. دوتا ماشین را می‌گذارند بیاید سه تا ماشین را نمی‌گذارند بیاید. یک موقع ما بار داشته باشیم باید سه ساعت چانه‌بزنیم که بتواند بار را بیاورد. پیک‌موتوری می‌گیریم بار را از بازار بیاوریم سه‌برابر چهار‌برابر باید هزینه پرداخت کنیم. مشکلات خیلی زیاد شده است هیچ حساب‌وکتابی ندارد و هیچ تدبیری برایش اندیشیده نشده است. مثلا باغچه می‌سازند یک ماه بعدش گل‌ها را عوض می‌کنند یک‌ماه بعدش دور یکسری را نرده می‌کشند یکسری را نرده نمی‌کشند. حوض آبنما زدند تا به حال یک‌بار فقط راه‌اندازی کردند. راه نمی‌ا‌ندازند زیبایی و خنکی برای مردم داشته باشد. مردم استفاده کنند، کی قرار است استفاده شود، مشخص نیست. ما خودمان یک برهه‌ای کارمان به جایی رسید چک‌هایمان برگشت خورد، اما ایستادیم کار کردیم با بدبختی تا کاسبی‌مان را نگه داریم. از آن طرف شهردار قول داد سال 91 از ما عوارض دریافت نکند آمدند فیش‌ها‌ی عوارضش را جمع کردند اما با این حال بازهم عوارض برای ما آمد و نامه تهدید تابلو هم آمده است. مشکلات خیلی زیاد شده است و هیچ تدبیری ندارند. از آن طرف مالیات‌ها هم دوبرابر شده است شهرداری گفت نامه می‌دهیم تا مالیات‌هایتان کاهش پیدا کند اما وقتی آن نامه را برای سازمان امور مالیاتی بردیم گفتند هیچ ارزشی ندارد. در صورتی که قانون است هرجا عملیات عمرانی می‌شود دارایی باید مالیات‌ها را تعدیل کند. نه‌تنها تعدیل نکردند بلکه مالیات‌ها دوبرابر شده است مالیات همسایه کناری هشت‌برابر شده است. اجحاف شده در حق کسبه، در حق مردم هم به همین ترتیب است. فرقی ندارد. رفت‌وآمد مردم سخت شده است همه ماشین ندارند دم در خانه پیاده شوند. پیرزن و پیرمردی که خانه‌اش 10کوچه پایین‌تر است و وسط این طرح قرار گرفته است چطور باید رفت‌وآمد کند اگر وسیله نداشته باشد؟ یا باید منتظر باشد در ساعتی که شهرداری تعیین می‌کند از اینجا رفت‌وآمد کنید در سایر مواقع نمی‌توانید. چراغی وجود ندارد مرد میانسال قلدرش هم جرات نمی‌کند شب‌ها اینجا به تنهایی در تاریکی رفت‌وآمد کند، ماشینی هم که وجود ندارد. هیچ حساب و کتاب و برنامه‌ریزی‌ای نشده است. تنها کارهای مقطعی انجام می‌دهند. به عنوان مثال سال گذشته برای عید غدیر اینجا جشن برگزار کردند و تمام شد. بقیه‌اش تنها محدود به سوگواری‌ها شده است. هر مراسم سوگواری بشود، برقرار می‌شود و جشن‌ها تعطیل است. برای میلاد امام جواد(ع) بنر نصب کردند که به علت عملیات عمرانی تعطیل است. واقعا برگزاری یک جشن اینقدر سخت است؟ این طرح تنها برای هیات و عزاداری بوده است؟» بازهم پایین‌تر می‌روم. وارد مغازه کتابفروشی می‌شوم. پیرمردی کتابفروش با موهای پنبه‌ای و دست و صدای لرزان در پاسخ سوالم می‌گوید: بیش از 40، 50 بار آمدند مصاحبه کردند سین‌جیم شده‌ایم و در مجموع کاروکسب خراب شده است. می‌پرسد: ضبطت روشن است؟ می‌گویم: بله می‌گوید: اصلا من نمی‌خواستم جواب شما را بدهم می‌پرسم: چرا؟ می‌گوید: از طرف شهرداری آمدید؟ می‌گویم: نه، خبرنگار روزنامه «شرق» هستم. برای تهیه خبر مشکلات و مسایل اهالی محل آمده‌ام. راضی به صحبت می‌شود و می‌گوید: من نزدیک به 50سال است اینجا هستم هیچ زمانی کاروکسب به این ترتیب نبوده است. همه کسبه در حال ورشکستگی هستیم. می‌خواهیم جمع کنیم برویم اما مغازه را نمی‌خرند و خودمان هم امکان مالی نداریم و کار نشر را هم دوسال است کنار گذاشته‌ام به علت خرابی خیابان و حال شاید آینده‌اش بهتر باشد نمی‌دانم. می‌پرسم: هدفشان این بود محله فرهنگی شود. آیا پیامد مثبتی داشته است؟ جواب می‌دهد: کار فرهنگی مقدمات می‌خواهد مثالی است از قدیم که باید اول گودال را بکنند بعد منبر را کار بگذارند و آخر فرهنگ اینجا کجا بود؟ باید دانشگاهی، دانشکده‌ای، کانون ترجمه‌ای، حوزه‌ای درست شود و بعد منطقه را فرهنگی کنند. الان اینها کجاست؟ زیر بنای اقتصاد هم خراب است کتاب دیگر به چه درد مردم می‌خورد. من روزی می‌شود که دو نسخه کتاب هم نمی‌فروشم. می‌پرسم: قبلا چطور بود؟ می‌گوید: قبلا خوب بود. ایستگاه اتوبوس بود مردم می‌رفتند می‌آمدند می‌خریدند الان رفت‌وآمد بی‌نهایت کم شده است و در مجموع خراب شده است. تنها قشنگ شده است که آن هم زیربنایش درست نیست. به فوریت یک کارهایی کردند مرتب ماشین می‌رود می‌آید همه روزهای هفته همین‌قدر خلوت است. اکثر مغازه‌ها یا ورشکست شدند یا کاسبی نیست و تنها روزی یکی دو ساعت می‌نشینند و می‌روند. از آن طرف مالیات می‌خواهند، عوارض می‌خواهند در حالی که خرج خود صاحب مغازه در نمی‌آید. می‌پرسم: مسوولان شهرداری جوابگو نیستند؟ می‌گوید: اصلا در همه جای دنیا اول می‌آیند نظر اهالی محل را جویا می‌شوند مثلا در آلمان وقتی می‌خواهند قیمت یک کالا را چند مارک افزایش دهند، اول از مردم نظرخواهی می‌کنند تازه آن را هم می‌گویند می‌خواهند خرج کجا کنند اما اینجا ما اصلا خبر نداشتیم. یک‌سال‌و‌نیم است که ما بیکار هستیم و به نظر من هنوز تمام نشده حالا هرکس اینکار را کرده است قالیباف یا هر فرد دیگری. اینجا هم که آمده بود جلویش را مردم گرفتند و گفت عجله نکنید درست می‌شود، راه را باز می‌کنیم اما هیچ کاری نکردند. مرد کفش‌فروش عصبی جواب می‌دهد و می‌گوید: من وقت ناهارم است فقط این را بگویم که مردم را به دزدی انداختند همه را دزد کردند، انشاءالله خیر نبیند هرکس که باعث و بانی این طرح بوده است. می‌پرسم: یعنی دزدی زیاد شده است؟ با عصبانیت پاسخ می‌دهد: همه چیز، دزدی، فساد، فحشا همه چیز. کاسبی کجاست اصلا، کجاست کاسبی؟ اصلا بخرند ما برویم. نرسیده به 17شهریور وارد یک ساندویچ‌فروشی می‌شوم. پسر جوان ساندویچ فروش می‌گوید: از منافعش که فقط آرام شده است اما کاسبی و زندگی اینجا مختل شده است. باید خودرو را با این وضع امنیت آن سر خیابان رها کنیم بیاییم و وقتی بار داشته باشیم پدرمان در آمده است. از آن طرف می‌گویند در نما نباید کولر داشته باشید. تابلوها را باید عوض کنید. مغازه‌های نبشی در این گرما کولر ندارند. می‌گویند که نه کانال‌کشی باید داشته باشید نه کولر. یکسری گفتند بردارید ما گفتیم کاری ندارند که کسی نمی‌آید کولرها را بکند ببرد، آمدند 50 کولر را کندند و بردند. رفتیم با التماس از شهرداری گرفتیم. شب ساعت 9 نمی‌توانید پیاده بروید خانه. نه لامپی روشن است نه هیچی. تاریکی مطلق است. هیچ حرکتی نمی‌کنند. هیچ‌جوره نمی‌شود اینجا کاسبی کرد ما هم خداوکیلی از ناچاری مانده‌ایم. چهار تا دانه بقالی و ساندویچی فقط باز است. هیچ صنفی اینجا جواب نمی‌دهد. الان اینجا هیچ‌کس نمی‌داند چه صنفی جواب می‌دهد. نه از عوارض صرف‌نظر کردند نه مالیات نه هیچی. در خیابان نظر زن جوانی را جویا می‌شوم. می‌گوید:«به غیر از اینکه کاسبی کساد شده، رفت‌وآمد سخت شده است. چندوقت پیش خانه‌ای ته کوچه ما آتش‌گرفت آتش‌نشانی نتوانست بیاید داخل کوچه. خانه سوخت و بدبخت شدند هیچ‌چیز برای ما نداشته جز قشنگی خیابان، همین. همه خیابان‌ها بسته شده است. هر میهمانی بخواهد بیاید نمی‌تواند بیاید. اصلا راضی نیستیم. فقط در محرم دسته می‌آید می‌رود. برای خرید یک سبزی باید کلی پیاده برویم و بیاییم. ما بنگاه مسکن داریم سه، چهارماه است در این مغازه یک لقمه نان در نیامده است. به نظر من کار خوبی نیست. برای کسبه بد شده است و دوم اینکه این طرح را گذاشته‌اند و خود دوست من اگر پول بدهد می‌گذارند ماشینش را بیاورد. می‌گویند مجوز بخرید. پول بدهید که بتوانید با ماشین بیایید. ساعت از یک ظهر گذشته و دیگر پرنده هم در خیابان‌ها پر نمی‌زند. تک‌وتوک کاسبان هم دیگر رفته‌اند و شاید در این فکر که آیا می‌صرفد بعدازظهر کرکره مغازه‌شان را بالا بکشند یا خیر؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.