|

چه باید کرد!

فیاض زاهد . تحلیلگر سیاسی

انتخابات ریاست جمهوری به پایان رسید و دکتر حسن روحانی موفق شد در این ماراتن نفس‌گیر از رقبایش پیشی بگیرد. اما چند نکته در این میان می‌تواند مفید واقع شود.
1-پیروز بزرگ این انتخابات نظام جمهوری اسلامی و رهبر بزرگوار آن است. این انتخابات قطعا با درایت و هوشمندی ارکان عالیه نظام به سمت انتخاب سالم و شفاف مردم ایران پیش رفت. در این میان رهبری انقلاب با تاکید و ابرام بر نهادهای موثر مبنی بر بی‌طرفی و امانتداری، نقش بی‌بدیل خود را اثبات کردند. این مهم به پیوند مستحکم لایه‌های مختلف اجتماعی با نظام کمک موثری می‌کند. حال اگر در ادامه و با تعامل دلسوزانه طرفین، موجبات برخی آزادی‌ها و رفع کدورت‌ها صورت گیرد ابعاد این موفقیت عمیق‌تر و مردم و نظام اسلامی به ارتباطی وثیق‌تر نایل خواهند آمد.
2- مشکلات امروز حاصل یک سال و دوسال نیست که بتوان به طرفه‌العینی آنها را مرتفع ساخت.
برخی از آنها نیازمند سال‌ها کار و تلاش مضاعف است تا ترمیم‌های لازم صورت گیرد. لذا منتخب ملت باید با صداقت، ابعاد مشکلات را با مردم در میان نهاده و آنها را در جریان تصمیمات خود قرار دهد، تا از اعتبار و محبوبیتش برای بسیج همه نیروهای داخل و خارج کشور برای برون‌رفت از فضای موجود بهره برد. در این میان نباید میل به همدلی و اعتدال سبب شود که مردم را از کنه ماجرا بی‌خبر نگاه داشته، خود را به خوش‌خیالی زنیم. به زودی آنهایی که در این انتخابات به برنامه‌های خود نرسیده بودند، سر از آستین بیرون آورده دولت جدید را مسوول این ناکارآمدی‌ها خواهند پنداشت. بنابراین توجیه مردم و آگاهی‌بخشی ضروری است. 3-تجارب دولت‌های جنابان هاشمی و خاتمی بسیار مفید خواهد بود. اما نباید در زمان ترمز کرد و ایستاد. مردان و زنان رییس‌جمهور لزوما نباید از چهره‌های امتحان پس‌داده و ناتوان باشند. می‌توان با حفظ آن رویکردها از نیروهای تواناتر، جوان‌تر و باانگیزه استفاده کرد. نباید با چهره‌ای تکرارشده مردم را ناامید کرد. البته این امر به معنی کنارنهادن همه مدیران نیست. بلکه هدف باید تعادل‌بخشی و تعامل‌بخشی در این حوزه باشد. مهم‌ترین آفت در این مرحله استفاده از نیروهای عافیت‌طلب است. بوروکرات‌هایی که می‌توانند هر روز لباس عوض کنند. نیروهای میانه‌ای که تنها به این دلیل که شهامت هیچ ابراز نظر یا اقدامی را نداشته‌اند، به‌سان کسانی هستند که در سیلاب سونامی هم خیس نشده‌اند. مدیران کم‌خاصیتی که تنها هنرشان معاون‌بودن و بلی‌گفتن است. اینها آفت هر دولتی هستند. انتخاب‌هایی اینچنین پاسخ‌دادن به سوالات دیروز است نه امروز. 4- دولت دکتر روحانی دولت تدبیر و امید نام گرفته است. اما یادمان باشد که این دولت در پی اجماع و امید لایه‌ها و نیروهای موثر و مختلف اجتماعی در ایران که خواهان تغییر هستند شکل گرفته است. روحانی نماینده تغییر و حرکت به جلو است. اگر او بخواهد از ترس درگیرشدن با مشکلات و عناصر مشکل‌آفرین، به پاک‌کردن صورت مساله بپردازد، نمی‌تواند به تعهداتی که به مردم داده عمل کند. وانگهی اگر نتواند تعادل مطلوبی میان خواسته‌های ملی و انتظارات نهادهای رسمی فراهم آورد به عنصری خنثی بدل می‌شود. چراکه اگر قرار بر حفظ وضع موجود بود، کاندیداهای دیگر گزینه‌های بهتری برای ادامه راه بودند. هرگونه خطا در این امر، هم موجب از دست‌دادن همراهانش می‌شود و هم فرد منتخب از دایره قدرت به کناری نهاده می‌شود. ایشان باید فراموش نکند که چرا جامعه در این حد به او اقبال نشان داده است. او برای این انتخاب شده تا با تدبیر و امید، چرخ سنگین بوروکراتیک رسمی کشور را به نفع خواسته‌های ملی به حرکت درآورد. 5- در دوران مناظره‌های انتخاباتی با ظرفیت‌های جدیدی از سوی کاندیداها روبه‌رو شدیم. برخی از گفت‌وگوها ابهام‌زدا و روشنگر بودند. برخی از کاندیداها نشان دادند که از چه میزان پرنسیپ و اخلاق سیاسی برخوردارند. رییس‌جمهور منتخب می‌تواند از این ظرفیت‌ها و توانایی‌ها در کابینه و تیم همراه خود بهره برد. منوط به آنکه آنها به برنامه‌های وی ایمان داشته یا متعهد به پیگیری آن مطالبات باشند. به طور مشخص در پرونده هسته‌ای تجربیات مردانی چون دکتر ولایتی می‌تواند بسیار موثر و نافذ باشد. یا در حوزه‌های اقتصادی می‌توان از توانایی‌های دکتر رضایی سود برد. 6-دولت فراجناحی به این معنا نیست که یک شیر بی‌یال و دم و اشکم بیافرینیم. هر کس وارد این دولت می‌شود باید در پازل کوچکی که به انسجام تصویر عمومی اهداف دولت منجر می‌شود جای بگیرد. در غیراین صورت دولت در تحقق برنامه‌های خود شکست خواهد خورد. نمایندگی از سوی گروه‌ها و جریانات مختلف در کابینه تنها می‌تواند با همراهی سازهای ارکستری معنا شود که هرچند متفاوتند اما در جهات ایجاد هارمونی واحدی می‌نوازند. همه کسانی که وارد این عرصه می‌شوند باید به رییس‌جمهور باور و اعتقاد داشته باشند. برنامه او را نجات‌بخش دانسته از تکروی و سولوخواندن پرهیز کنند. در غیراین‌صورت پس از یک سال، رییس دولت مجبور به بازسازی و ترمیم کابینه خواهد شد. منتخب مردم باید بداند که مجلس هم در این میانه مساعدت خواهد کرد. نمایندگان مردم صدای مردم را شنیده‌اند. هزینه مخالفت با خواست افکار عمومی بسیار بالاست. باید از شرایط موجود با ایجاد دولتی هماهنگ، تحول‌خواه، مدیر و مردم‌باور بهره ببریم. در غیراین صورت، فرصت‌ها چون ابر از سرمان خواهند گذشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.