دلایل مردان برای ممانعت از حضور زنان در فضا
ورود بانوان مطلقا ممنوع
سلیمان فرهادیان: اکنون که 50سال از پرواز «والنتینا ترشکوا» به فضا میگذرد، ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا با اینکه آمریکا از لحاظ توان مالی و فناوری بر روسیه برتری داشت و توانست با فتح ماه برتریاش را به رخ حریف دیرینه بکشد و برای همیشه از او پیشی بگیرد، نتوانست اولین زن را به فضا اعزام کند و روسها با اعزام اولین زن به فضا، از این برتری استفادههای تبلیغاتی فراوان بردند و رژیم شوروی و حزب کمونیست را برتر معرفی کردند. برای درک دلایل این تعلل آمریکا، باید به 50سال قبل برگشت و وضعیت اجتماعی زنان در آمریکا را مرور کرد. در جامعه آن روز آمریکا، فضانوردی کاری تماما مردانه تلقی میشد و همسران متشخص این فضانوردان همیشه باید به شکلی موقر در صفحه مطبوعات و رسانهها ظاهر میشدند و نباید با واردشدن به عرصهای مردانه، تشخص اجتماعی خود را خدشهدار میکردند. البته این موضوع در حوزههای دیگر هم مشهود بود و آزادیها و برابریهایی را که زنان امروز دارند، در آن روزگار نداشتند. برای مثال زنان نمیتوانستند از بانک وام بگیرند مگر آن که همسرشان، برگهها و اسناد مربوطه را امضا میکرد. زنان شغلی هم نداشتند و
اگر زنی در جستوجوی کار بود، معمولا چیزی بیش از منشیگری نصیبش نمیشد. در چنین اوضاع و احوالی بخت زنان برای انتخابشدن بسیار کم بود. در آن زمان آمریکا، فضانوردان را فقط از بین خلبانان هواپیماهای جنگنده انتخاب میکرد و همه خلبانان مرد بودند. فناوری نظامی و موشکی مادر فناوریهای فضایی بود. آمریکاییها فناوری پیشرفتهتری داشتند و توانستند سلاحهای کوچکتری بسازند و در نتیجه موشکهای کوچکتری میتوانست آنها را پرتاب کند. اما سلاحهای روسی بزرگتر بود و برای پرتاب آنها هم به موشکهای بزرگتری نیاز داشت. تا اینجای کار آمریکا برنده بود اما زمانی که موضوع پرواز انسان به فضا مطرح شد روسها میتوانستند با موشک خود انسان را به فضا بفرستند، اما آمریکاییها مجبور بودند موشکهای لاغر و نحیف خود را تقویت کنند تا بتوانند انسانی را به ماه ببرند. این موضوع به نفع زنان بود زیرا زنان به طور متوسط از مردان کوچکتر و سبکتر هستند و میتوان با موشکهای ضعیفتر نیز افرادی را به فضا فرستاد. به این ترتیب طرح «مرکوری-13» متولد شد. در این طرح 13 زن را انتخاب کردند تا دوره آموزشی فضانوردی را بگذرانند که در این جمع، همسر یکی از
سناتورها نیز حضور داشت. وقتی این خبر منتشر شد روزنامهها انتقاد کردند، ناسا نیز عقبنشینی کرد و گفت این فقط یک طرح است و قرار هیچ برنامه واقعی برای اعزام زنان به فضا وجود ندارد. جالب آنکه یکی از خلبانان زن بازنشسته از سردمداران مخالفت سفر زنان به فضا بود. از طرف دیگر پس از موفقیتهای روسها در فضانوردی، آمریکا تصمیم گرفت ماه را فتح کند و همه طرحهای دیگر را کنار گذاشت. این برنامه دلیل موجهی برای مخالفان پرواز زنان فراهم آورد. آنان میگفتند ما در مسابقهای برای فتح ماه هستیم و دیگر فرصتی نیست که خود را به عنوان ابرقدرت طالب مساوات و برابری حقوق زنان و مردان معرفی کنیم. از طرف دیگر «جان گلن» که قهرمان روزگار خود بود، گفت: اینکه زنان اجازه ورود به حوزه فضانوردی را ندارند نشاندهنده وضعیت نظام اجتماعی ماست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.