|

درباره نمایشگاه «زیست‌خانه»

طبیعت با مایه‌های سوررئالیستی

ساله شریفی

گالری شیرین از 24خرداد میزبان نمایشگاه «زیست‌خانه» با رویکرد هنر معاصر و تجربه‌گری در هنرهای تجسمی بود. در این نمایشگاه آثار 10هنرمند جوان با گردآوری بهنام کامرانی روی دیوار رفت. هنرمندان این مجموعه فرید امین‌الاسلام، پریسا پورملک‌آرا، فاطمه دولت‌آبادی، لیلا رفاهی، اشکان زهرایی، زهرا سلیمانی، ستاره حسینی، مهروژ محمودی، ژیلا کبودوند و عصمت علیرضایی بودند. محیط‌زیست، به‌طور مشخص جایی که در آن زندگی می‌کنیم و محیط اطراف را به ذهنمان می‌کشاند. هنرمندان این مجموعه با نگاهی منتقدانه، خنثی و گاه آرمان‌گرایانه از شهر، طبیعت، آلودگی و انسان سخن می‌گویند. در آثار فرید امین‌الاسلام، با نگاه به طبیعت و نقد آلودگی‌هایی که باعث تخریب این محیط می‌شود مواجه هستیم. این در حالی است که هنرمند با قوه تخیل خویش، فضایی عجیب را ساخته که با مایه‌های سوررئالیستی همراه است و این خاصیت به نوعی در اثر ویدیوآرت هنرمند هم قابل رویت است. اثر زهرا سلیمانی، حضور انسان و حیوان را در محیطی نشان می‌دهد که می‌توان به آن عنوان «علمی-‌تخیلی» داد. این محیط، بین آینده و حال مخاطب را به چالش می‌کشد. فضاهایی اینچنین را در فیلم‌ها و بازی‌های کامپیوتری گوناگون امروز می‌توان یافت. این نوع فضاسازی از اوایل قرن بیستم به ژانری مهم (خصوصا در ادبیات داستانی) تبدیل شده و در ایران نگاهی با جدیت بیشتر را طلب می‌کند. ستاره حسینی، زیست حیوان در کنار انسان را مورد مطالعه قرار داده است. او اجازه نمی‌دهد به‌جز سوژه اصلی عنصر دیگری در تصویر خودنمایی کند و با رنگ‌های تخت و در برخی نقاط خط‌های جداکننده ذهنیت خود را بیان می‌کند. این تمرکز بر سوژه در اثر ویدیوآرت او، به بهترین نحو جلوه‌گر می‌شود. آثار لیلا رفاهی که بر تخریب طبیعت توسط انسان انگشت می‌نهد با رویکرد ساده‌گویی و صراحت در استفاده از ابزارش خلق شده و به همین جهت، آثار او از آثار سلیس و بیانمند این مجموعه شمرده می‌شود. اشکان زهرایی با دو اثر کلاژ عکس و یک چیدمان از جمله کسانی است که رویکردی خنثی در بیان و اجرا دارد. او به هیچ‌رو چیز مشخصی را به مخاطب آثارش گوشزد نمی‌کند و تنها ذهن مخاطب را با فرم درگیر می‌کند و فضایی ناآشنا را با ابزاری آشنا (عکاسی) برای او می‌سازد. این ویژگی در اثر ویدیوآرت او (با طراحی تابا فجرک و به کارگردانی اشکان زهرایی) نیز از ایده تا اجرا و ارایه قابل تشخیص است. فاطمه دولت‌آبادی در نقاشی‌هایش خوش‌تکنیک و حساس عمل کرده و به جای اولویت ایده بر اجرا، هردو را همزمان به پیش برده و در نهایت آثاری مطلوب ارایه کرده است. حساسیت در اجرا نقطه قوت کار هنرمند است؛ از نقاشی‌هایش تا اثر چیدمانش، که پر از احساس ساخته و پرداخته شده است. نقاشی‌های ژیلا کبودوند که با دقت و حساسیت زیادی کشیده شده‌اند، دوره‌ای از آثار خوان میرو، نقاش اسپانیایی، را به ذهن می‌آورند. این آثار بیشتر با ساده‌گویی و هویتی شرقی عجین شده‌اند و در عین حال فضای رازآلودی را می‌سازند. در اثر عصمت علیرضایی که بیشتر مایه‌های گرافیک انقلابی دارد، خشونت، جنگ و طبیعت به میدان می‌آیند و اثر بر تخریب محیط با پدیده‌هایی همچون جنگ تاکید می‌کند. مهروژ محمودی، با به‌تصویرکشیدن شهر و ساختمان‌ها، آپارتمان‌ها و برج‌ها در فضایی نه‌چندان نورانی و حضور برگ‌ها و نقوش گیاهی روشن بر این تیرگی‌های شهری، اهمیت طبیعت را یادآور شده و ندایی امیدبخش سرمی‌دهد. پریسا پورملک‌آرا با نگاهی شاید آرمان‌گرایانه، انسانی را به نمایش می‌گذارد که با شاخ و برگ و گل احاطه شده و به نوعی محبوس این زیبایی و لطافت شده است؛ انسانی امروزی که به لطف زندانی از مهر گیاه با رنگ‌هایی شفاف تصویر شده است. در این نمایشگاه از لحاظ تعدد رسانه (مدیوم) در خلق آثار بسیار آزادانه عمل شده و آثار مختلفی از قبیل نقاشی، هنر دیجیتال، چیدمان، کلاژ و ویدیوآرت در آن دیده می‌شوند. با اینکه این مساله به معاصربودن ذهن هنرمندان «زیست‌خانه» مهر تایید می‌زند، اما ممکن است در ذهن مخاطبان نمایشگاه تصویری پراکنده ایجاد کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.