|

مطبوعات آمریکا به پیشواز نمایشگاه «ایران مدرن» رفتند

استقبال زودهنگام از مدرنیست‌های ایران در نیویورک

پرویز براتی . نیما توسلی

آیا هنر می‌تواند به‌مثابه یک سفیر نقش‌آفرینی کند و شکاف‌هایی را که از بدگمانی‌ها و سوءتفاهم‌ها ناشی می‌شود بپوشاند؟ اینها سوال‌های گزارشگر روزنامه آمریکایی «فایننشال‌تایمز» دو‌ماه‌ونیم مانده به نمایشگاه بزرگ هنرمندان ایران در انجمن آسیایی سازمان ملل است؛ انجمنی معتبر که پیش از این هم برنامه‌های فرهنگی پرباری به پاسداشت هنر ایران برپا کرده است. ژان‌دالی در گزارشی مفصل با عنوان «زمینه‌های مشترک، در دنیایی مرزبندی شده» که با تصاویری از آثار پرویز تناولی، منیر شاهرودی، اردشیر محصص و هوشنگ پزشک‌نیا مزین شده است، می‌نویسد: «آیا هنر می‌تواند شبکه درهم‌آمیخته رشته‌های بدگمانی و سوءتفاهم را به سمتی دیگر تغییر دهد؟ چنین انتظاری از هنر، آیا رواست؟» این گزارشگر با اشاره به درپیش‌بودن نمایشگاه هنرمندان مدرنیست ایران در نیویورک ادامه می‌دهد: «انجمن آسیایی را جان دی‌راکفلر سوم در سال 1956 بنیان نهاد و در حال حاضر در بخش‌های مختلف جهان دارای 11 شعبه است. این نهاد فرهنگی تلاش می‌کند به افزایش مفاهمه و درک متقابل و پیرو آن گسترش ارتباط بین آسیا و آمریکا کمک کند: ماموریتی که چیو، مدیر این انجمن به‌خوبی در سمت و سوی آن حرکت می‌کند و به مکان‌هایی می‌رود که به گفته او، «ملت‌هایی جدید با فرهنگ‌های قدیمی» هستند. هنرهای قدیمی و جدید دغدغه‌های او هستند، نه مرزها و خطوط سیاسی.» در کنار فایننشال‌تایمز، هافینگتون‌پست، دیگر روزنامه معتبر آمریکایی نیز ضمن «مهم خواندن» این نمایشگاه درباره آن می‌نویسد: «آسیاسوسایتی قصد دارد با برپایی نمایشگاه «ایران مدرن» چهره تازه‌ای از هنر ایران را 24سال بعد از پایان جنگ هشت‌ساله این کشور با عراق برپا کند. اهالی نیویورک در این نمایشگاه برای اولین‌بار شاهد یکصد اثر از هنرمندان ایرانی خواهند بود که مربوط به دهه 50 تا 70میلادی است. بر این اساس با این نمایشگاه چهره پایتخت هنری جهان در اوایل ماه سپتامبر دگرگون خواهد شد.» آرت‌نیوز، دیگر رسانه آمریکایی هم با اشاره به شرایط خاص هنرمندان ایرانی پس از جنگ ایران و عراق به تلاش گالری‌داران ایرانی در داخل کشورشان اشاره می‌کند و می‌نویسد: «طی این سال‌ها گالری‌داران بسیاری داخل ایران روند ارایه آثار هنری را هدایت کرده‌اند. همزمان شماری از هنرمندان ایران در کشورشان ماندند و عده‌ای هم جلای وطن کردند. اینها البته تغییری در اصل مساله به وجود نمی‌آورد. چراکه هنر ایران سیر بالندگی خود را به‌خوبی طی کرده است. نمایشگاه آسیاسوسایتی هم می‌تواند در نوع خود تاثیرگذار و نشان‌دهنده توان بالای هنرمندان ایرانی در عرصه‌های مختلف هنری باشد.» نمایشگاهی که مطبوعات آمریکا اینچنین به استقبال آن رفته‌اند، سپتامبر (شهریور) در نیویورک برپا می‌شود. پرویز تناولی، مجسمه‌ساز به‌همراه شماری دیگر از هنرمندان مدرنیست ایران از جمله محمد احصایی، مسعود عربشاهی، صادق تبریزی، حسین زنده‌رودی، فرامرز پیلارام و منصور قندریز، میهمان این نمایشگاه ویژه در آسیاسوسایتی هستند. آسیاسوسایتی، انجمنی فرهنگی - هنری وابسته به سازمان‌ملل‌متحد است که همه‌ساله برنامه‌های متنوعی با محوریت هنرمندان آسیا برپا می‌کند. تناولی، این نمایشگاه را رخدادی مهم برای معرفی هنر مدرن ایران در پایتخت هنری دنیا می‌داند. او در تشریح جزییات این نمایشگاه اضافه می‌کند: «بعد از نمایشگاهی که موزه هنرهای معاصر در سال 1355 یا 56 از مکتب سقاخانه برگزار کرد و هشت نفر از هنرمندان فعال مکتب سقاخانه را در آن گنجاند، حرکت دیگری برای معرفی این مکتب انجام نشد. در نمایشگاه نیویورک هم تعداد هنرمندان از این بیشتر نخواهد بود؛ شاید هم به همین تعداد نرسد. آنهایی که در دهه‌های 60 و 70میلادی (دهه‌های 40 و 50 شمسی) فعال بودند، شرکت‌کنندگان این نمایشگاه در نیویورک هستند. البته در کنار هنرمندان مکتب سقاخانه گویا هنرمندانی که در آن دهه‌ها فعال بودند هم آثارشان به نمایش گذاشته می‌شود که از جمله آنها می‌توانم به محمد احصایی، مارکو گریگوریان، بهجت صدر و چند نفر دیگر اشاره کنم.» این مجسمه‌ساز و پژوهشگر درمورد دیگر جزییات این نمایشگاه می‌افزاید: «نام این نمایشگاه «ایران مدرن» است. درواقع همه مدرنیست‌های ایران در آن حضور دارند. نمایشگاه ششم سپتامبر 2013 افتتاح می‌شود. از کارهای خودم قرار است آثار مربوط به سال‌های 1340 تا 1346 به نمایش گذاشته شود. از جاهای مختلف مثل موزه‌ها و کلکسیونرها آثار را امانت گرفته و جمع‌آوری کرده‌اند. در مورد هنرمندان دیگر هم همین‌طور است.» به اعتقاد کارشناسان هنر آسیا، انجمن آسیایی تمام توجهش به آسیاست و به هنر غرب کاری ندارد. هر دوسال یا یک‌سال یک‌بار نمایشگاهی از هنرمندان معاصر کشورهای آسیایی مثل تایلند، چین، هند، ژاپن و... برگزار کرده ولی تا به حال نمایشگاهی با محوریت هنر مدرن ایران برگزار نکرده است. البته پیش از این آثاری از هنر گذشته ایران مثل هنر مینیاتور و تصویرسازی‌های شاهنامه را به نمایش گذاشته بود ولی نمایشگاه هنر مدرن و معاصر ایران تا به حال در این مقیاس مورد توجه این انجمن قرار نگرفته و به نظر می‌رسد موقعش رسیده این نمایشگاه در این مکان فرهنگی برپا شود. دست‌اندرکاران این نمایشگاه از سرشناسان تاریخ هنر و مسلط به هنر ایرانند. فرشته دفتری به‌همراه شماری دیگر از هنرشناسان ایرانی مسوولیت بخش‌های مختلف نمایشگاه را برعهده دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.