|

«جنگ سایبری» بهانه است

واشنگتن علیه رنسانس چین

تانیا تجلی

«زمانی‌که جنگ‌های امروز را خاتمه می‌دهیم، حضور و ماموریت تیم امنیت ملی در آسیا و اقیانوس آرام اولویت ماست.» باراک‌اوباما سال 2011 در سفر 9 روزه‌ای به آسیا و اقیانوسیه، دکترین جدید نظامی و سیاست خارجی خود را اینگونه توصیف کرد. اعلام دکترین رییس‌جمهور آمریکا مبنی بر دکترین متعارفی بود که تمرکزش بر چین و هند به عنوان قدرت‌های در حال ظهور آسیا و اقیانوس آرام بود. در پاسخ به چنین تغییری در استراتژی ملی بود که لئون‌پانتا وزیردفاع سابق آمریکا تمرکز خود را بر بودجه دفاعی آمریکا گذاشت و وعده تامین مالی عملیات نیروهای ویژه، جنگ سایبری و سیستم‌های اطلاعاتی را داد. بنابر این استراتژی حتی اگر دولت بخواهد هزینه‌های دفاعی خود را کاهش دهد، هیچ کاهش بودجه‌ای در نیروهای عملیات ویژه و جنگ سایبری صورت نخواهد گرفت. تمامی این استراتژی‌ها نشان‌دهنده نوع جدیدی از جنگ از جمله جنگ سایبری است که آمریکا و متحدانش را تهدید می‌کند. بدون شک چین یکی از همین تهدیدهاست. به گزارش رویترز با توجه به گزارش سالانه کنگره که تحت‌عنوان «تحولات نظامی و امنیتی جمهوری خلق چین» در سال 2013 توسط پنتاگون آماده شد، ارتش و دولت چین به‌عنوان موضوعی که آمریکا را از طریق حمله‌های سایبری هدف قرار داده است شناسایی شدند. این برای اولین‌بار بود که وزارت دفاع آمریکا، چین را مسوول حملات سایبری علیه آمریکا می‌دانست. پس از این واقعه اختلافات آمریکا و چین به اوج خود رسید. آمریکا چین را عامل اصلی حملات سایبری می‌دانست و چین تمامی این اتهامات را رد می‌کرد. آمریکا در تلاش بود علیه شرکت‌های چینی فعال در زمینه فناوری‌ها، محدودیت‌هایی اعمال کند تا از ورود محصولات آنها به داخل آمریکا که از طریق آن، جاسوسی سایبری ممکن می‌شود جلوگیری شود. این درحالی بود که مقامات چینی می‌گفتند آمریکا عامل اصلی حملات سایبری علیه چین و کشورهای دیگر است و برخی از مخرب‌ترین ویروس‌های رایانه‌ای جهان را طراحی می‌کند. درحالی‌که آمریکا در تلاش بود با اعمال تحریم علیه برخی کالاهای پیشرفته چینی برای مقابله با حملات سایبری چین گام‌هایی بردارد، مقامات آمریکایی از جمله شخص اوباما در زمینه تامین امنیت سایبری با مقامات چینی رایزنی‌هایی انجام دادند. هفتم ‌ژوئن همین سال باغ اننبرگ کالیفرنیای آمریکا میهمان ویژه‌ای داشت؛ شی‌جینپینگ رییس‌جمهور جدید چین که پیش‌تر رییس حزب کمونیست بود با باراک‌اوباما دیدار کرد؛ او هدف اصلی این دیدار را برنامه‌ریزی برای پیشرفت روابط چین و آمریکا توصیف کرد. دو طرف مناسبات معمول را کنار گذاشتند و خواهان رویکرد متفاوت نسبت به روابط میانشان شدند. آنان در جست‌وجوی فصل تازه‌ای از روابط میان خود بودند به‌طوری‌که رسانه‌ها از دیدار این دو نفر با عنوان «چانه‌زنی بزرگ» نام می‌بردند. در حالی‌که دو طرف به دنبال فصل تازه‌ای از روابط میان خود هستند، کارشناسان از تنش میان این دو کشور ابراز نگرانی می‌کنند. آنان بر این باورند که آمریکا از افزایش قدرت نظامی چین به‌شدت هراس دارد و این مساله عامل اصلی تنش‌ها میان دو کشور است. چراکه چین در سال‌های اخیر به تولید سلاح‌هایی پرداخته است که توانمندی تسلیحات آمریکایی را خنثی می‌کند. کارشناسان معتقدند آمریکا در تلاش برای حفظ برتری در اقیانوس آرام است اما توانایی نظامی چین، چالشی جدی برای واشنگتن در این منطقه محسوب می‌شود. مرحله اول سامانه موشکی جهانی آمریکا با استقرار اجزای این سامانه در منطقه اقیانوس آرام آغاز شده که هدف آن تضعیف توانمندی چین است. چین تسلیحات پیشرفته پدافند موشکی ساخته است و به سرعت توانمندی خود را در این عرصه تقویت می‌کند. اما در این میان، مساله هسته‌ای کره‌شمالی شانس تازه‌ای به آمریکا داد تا برای بهبود روابط با چین پل بزند و از چین برای حل بحران کره‌شمالی استفاده کند. با این حال رقابت میان آمریکا و چین بر سر مساله‌ای مهم‌تر از جنگ سایبری است. آمارها نشان می‌دهد، اقتصاد چین که اکنون دومین اقتصاد دنیا را شکل می‌دهد در آینده بر آمریکا پیشی خواهد گرفت؛ در سال 2040 تولید ناخالص داخلی چین به 40درصد کل دنیا خواهد رسید؛ این در حالی است که تولید ناخالص آمریکا 14درصد خواهد بود. اقتصاد چین در سال 2040 به 123تریلیون‌دلار می‌رسد یعنی سه‌برابر تولید کل اقتصاد دنیا در سال 2000. شاید بتوان عملی‌شدن چنین اقتصادی را از حرف‌های رییس‌جمهور جدید فهمید. شی‌جینپینگ که در ماه نوامبر 2012 به عنوان رییس‌جمهور و رهبر حزب کمونیست چین منصوب شد، در اولین سخنرانی خود تاکید کرد که دولتش متعهد به رنسانس بزرگ در راستای منافع مردم کشورش است. «شی» در مقابل نمایندگان کنگره ملی خلق چین در پارلمان این کشور گفت: هدف ما تحقق «رویای چینی» با اجرای رنسانس بزرگ برای مردم چین است. همچنین او بر احیای اقتصاد چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان تاکید کرد. به‌رغم اینکه دو کشور رتبه برتر اقتصاد در دنیا را دارند، اما با این حال هردو با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم‌ می‌کنند. آمریکا و چین هردو دارای اقتصاد دو شاخه‌اند. شغل‌های با درآمد پایین نظیر توریسم در این کشورها رو به افزایش است. هنوز میلیون‌ها نفر چینی با روزی کمتر از دودلار زندگی می‌کنند. 40درصد از فارغ‌التحصیلان چینی بیکارند این در حالی است که بازار کار در میان فارغ‌التحصیلان آمریکایی در سخت‌ترین دهه عمر خود به سر می‌برد. تکنولوژی و جهانی‌شدن، بازار کار در آمریکا را با مشکل مواجه کرده است. بازاندیشی در علم، تکنولوژی، مهندسی و ریاضی در آمریکا ضروری به نظر می‌رسد. در چین هم مهندسان زیادی وجود دارند اما چندان خلاق نیستند. هیچ‌کدام از دو کشور دارای سیستم مراقبت بهداشتی کارآمد نیستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.