شهردار تهران چه کسی میتواند باشد؟
علی نوذرپور . معاون پیشین سازمان شهرداریها و دهیاریها
اگر به آییننامه احراز صلاحیت شهردار، مصوبه وزارت کشور نگاهی داشته باشیم به دو ملاک اصلی برای انتخاب شهردار تهران میرسیم؛ اول تحصیل در رشتههای دانشگاهی مرتبط چون شهرسازی، مدیریت شهری، معماری، عمران و مانند اینها، دوم؛ تجربه لازم در ردههای مدیریتی. هرچند در این آییننامه، تبصرهای آمده است که به وزیر کشور این اجازه را میدهد جدای از ضوابط مذکور، هرکسی را صرفا با تحصیل در مقطع دیپلم در صورت پیشنهاد شورای شهر، بهعنوان شهردار تایید کند.
اما فارغ از ضوابط مندرج در آییننامه مذکور، چه معیارها و ملاکهای دیگری میتواند مطمحنظر اعضای محترم شورا قرار گیرد؟ به نظر میرسد اولین معیار؛ شناخت صحیح و همهجانبه نامزدهای شهرداری از وظایف کنونی و قانونی شهرداری و شوراست. عدم احاطه به این وظایف، شهردار را در پوشش وظایف و انجام آنها ناکارآمد میکند. امری که غفلت از آن توسط شورا، فردی را بر شهرداری مسلط خواهد کرد که چندان به امور آن واقف نیست، و بنابراین نخواهد توانست به صورت جامع به مسایل شهری بپردازد. مسلما کسی که تاکنون خارج از خانواده مدیریت شهری فعالیت داشته، قادر نیست که کشتی شهر را کشتیبان باشد. معیار دوم اینکه شهردار منتخب به جایگاه مدیریت شهری در قانون اساسی واقف بوده و از فاصله قوانین موجود تا قانون اساسی ناراضی باشد و این اهتمام را داشته باشد تا بستر و زمینه مناسب را برای اصلاح قوانین کنونی فراهم کند. معیار سوم، توجه به این نکته است که شهردار منتخب به مدیریت یکپارچه شهری باور داشته باشد، یعنی اینکه به مشارکت دولت، شهرداری، سازمانهای مردمنهاد، بخش خصوصی و سایر تشکلهای مردمی در اداره شهر باور داشته باشد و بخواهد که وظایفی که از جنس محلی
باشد از دولت منتزع شود و به مدیریت شهری برگردد. امری که از برنامه پنجساله دوم تا برنامه پنجساله پنجم مکررا ذکر شده است ولی تاکنون هیچ گامی در این خصوص برداشته نشده است و همچنان وظایف محلی توسط دولت مرکزی انجام میشود. از توزیع آب، برق و فرآوردههای نفتی گرفته تا مدیریت زمین شهری، مسکن، بافتهای تاریخی و گردشگری باید طی یک فرآیند برنامهای به شوراها و شهرداریها سپرده شود. و اما معیار چهارم؛ توانایی برجسته مدیریتی است. ویژگیای که به او این ظرفیت را بدهد که با افراد توانا و دانا بتواند کار کند. ظرفیتی که شایستهها را در کنار او نهد. نه اینکه اعمال مدیریت وی منوط شود به
کارکردن با افراد ضعیف این عرصه و معیار پنجم؛ باور به شورا و پذیرش جایگاه آنها بهعنوان نمایندگان مردم در اعمال حاکمیت در امور شهری است. ویژگی مهمی که شهردار اگر نداشته باشد یا مجبور به ریا خواهد شد و یا اینکه به سرعت در مقابل شورا، خواستهها و نظرات آنها قرار میگیرد. او باید قبول داشته باشد که آنچه به خدمات و عمران شهری معنا میبخشد و هویت میدهد تطبیق آنها با خواستههای مردم است. به این معنی که اگر پروژهای در تضاد یا عدم انطباق با خواسته و منافع مردم باشد را انجام ندهد. این ویژگی بسیار مهم است، در جایی که شورا وجود دارد. و اما ویژگی پنجم و آخر اینکه، او نخواهد رییسجمهور شود چه آنکه از ابتدا در انجام هر فعالیتی به دنبال جذب آرای مردم خواهد بود و در این راستا از هر کوششی دریغ نخواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.