|

ناکامی مطبوعات غربی

آلن گرش . ترجمه: فرنگیس بیات

با 18میلیون‌و613هزارو329 رای که بیش از 50درصد از آرای ریخته شده است، «حسن روحانی» در دور اول به عنوان رییس‌جمهور ایران انتخاب شد. بنابر آمار رسمی نرخ مشارکت دراین انتخابات به 7/72رسیده است و نفر بعدی «محمدباقر قالیباف» شهردار تهران چیزی بیش از 6077292 رای به دست نیاورده است. رای تعجب‌برانگیز مردم ایران در عین حال ضربه سختی به تندروها بود. «تابناک» سایت خبری نزدیک به محافظه‌کاران یک روز بعد از انتخابات تیتری می‌زند با عنوان «شکست اصولگرایان لازم بود» البته انتخاب مردم ایران ضربه سختی به رسانه‌های غربی هم زد. ما درمورد انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران چه شنیده بودیم؟ پاسخ‌ها این بود: مردم ایران مشارکت نمی‌کنند؛ نظام هر نوع امکان برای تغییر را مسدود کرده است. اما بیشترین گمانه‌زنی‌های اینچنینی که سعید جلیلی را برنده می‌دانست این بود که او تنها 4168946 رای یا به عبارت دیگرتنها ۱۱درصد از آرا را به دست آورده است. مدت‌هاست که این رسانه‌های غربی ما را از توجه به ایران واقعی - زندگی سیاسی و اجتماعی‌اش - بازداشته‌اند و چیزی جز تصاویر کاریکاتوری از ایران ارایه نمی‌دهند. حتی مناظره‌ای جدی درباره پرونده هسته‌ای بین نامزدهای مختلف، مورد توجه [ما] قرار نگرفت؛ بله در ایران مناظره می‌کنند: «به‌طورمثال علی‌اکبر ولایتی وزیر خارجه پیشین رویه سختگیرانه سعید جلیلی در مذاکرات هسته‌ای را شدیدا مورد انتقاد قرار داد.»این درست است که این مناظره‌ها در چارچوب‌های تعریف‌شده برگزار می‌شوند و بعضی از نامزدهای ریاست‌جمهوری هم مجاز به ورود به [میدان] رقابت نشدند. یکی از اولین درس‌هایی که باید از این انتخابات گرفت، درس‌هایی است که«خوان کول» در مقاله «بروز یک معقولیت در تهران 10 نتیجه عالی از انتخابات اخیر ایران» به آن اشاره می‌کند: «مشارکت بسیار بالای مردم، شکست سعیدجلیلی، اظهارات رییس‌جمهور جدید و جنبش دموکراسی‌خواهی مردم ایران، درس‌های خواندنی این انتخابات است.»«خوان کول» از قول حسن روحانی می‌نویسد:«من 16سال مشاور امنیت ملی ایران در دولت هاشمی‌رفسنجانی و خاتمی بوده‌ام. در نتیجه، می‌دانم چگونه با مسایل حساس روبه‌رو شوم. اگر انتخاب شوم نهایت تلاشم را برای آزادی کسانی که به حبس افتاده‌اند، انجام می‌دهم. می‌دانم که قدرت رییس‌جمهور در ایران طبق قانون اساسی فراتر از قوه مجریه نیست. با این حال نسبت به‌دست‌آوردن و رسیدن به یک اجماع ضروری ملی برای بهبود وضع کنونی موسوی و کروبی نهایت تلاشم را خواهم کرد.» در حوزه سیاست خارجی نیز «خوان کول» مجددا به اظهارات روحانی ارجاع می‌کند: «روابط ایران و ایالات متحده آمریکا مساله‌ دشوار و پیچیده‌ای است. تاریخ تلخ مملو از بی‌اعتمادی و خصومت که پایه این روابط را شکل داده است، تبدیل به زخم کهنه‌ای شده که بهبود آن دشوار اما ممکن است، به این شرط که حسن‌اعتماد و احترام متقابل بر این روابط حاکم شود. (...) به‌عنوان یک میانه‌رو، برنامه‌هایی برای خنثی‌کردن دشمنی‌ها دارم و اینکه مسایل را به سمت و سوی قابل مدیریتی پیش ببرم و بعد پیگیری ارتقای روابط و گفت‌وگو بین دو ملت برای رسیدن به تنش‌زدایی و در نهایت رسیدن به نقطه احترام متقابل که دو ملت شایسته آن هستند.» نقش رییس‌جمهور در حوزه سیاست خارجی غیرقابل چشم‌پوشی است. رییس‌جمهور سابق سیدمحمد خاتمی، گشایش قابل توجهی را در مورد پرونده هسته‌ای- در دوره‌ای که فرانسه و اتحادیه اروپا تمام و کمال متحد آمریکا نبودند- از خود نشان داد و همچنین روابط خود را با کشورهای حوزه خلیج‌فارس به حالت عادی برگرداند. همان‌طورکه «تریتا پارسی» در مقاله نوشته شده در «گلوبال‌اند میل» 13 ژوئن نتیجه می‌گیرد: «[نتیجه انتخابات تنها] مساله روحانی نیست، مهم اشخاصی هستند که دولت آینده را همراهی می‌کنند، وزارتخانه‌ها و نهاد‌های مهم را در اختیار می‌گیرند و آرایش مجددی به شرایط تصمیم‌گیری می‌دهند. زمانی که احمدی‌نژاد به قدرت رسید در طول چند ماه، 24نفر از با تجربه‌ترین سفرا و شخصیت‌های باسابقه را در سیاست خارجی برکنار کرد. بسیاری از آنها عمل‌گرا و حاذق بودند و نقش مهمی درتصمیم‌گیری‌های میانجی‌گرایانه ایران مثل همکاری با ایالات‌متحده در افغانستان و تعلیق غنی‌سازی اورانیوم در سال 2004 بازی کرده بودند. [اما] به جای آنها افراد، بی‌تجربه و وفادار به احمدی‌نژاد جایگزین شدند. دگرگونی چنین گرایشی می‌تواند بسیار باارزش باشد.» به‌علاوه اینکه، روحانی و اطرافیان او دارای جهان‌بینی متفاوتی با احمدی‌نژاد هستند. باوجود اینکه هنوز سوءظن و بی‌اعتمادی نسبت به غرب وجود دارد و [طرف ایرانی]مصمم به بردن در بازی پرونده هسته‌ای است، نخبگان نزدیک به روحانی، جهان را به شیوه سیاه /سفید نمی‌بینند. همکاری همچنان ممکن است. این گروه نخبگان درعین عمل‌گرابودن به نتایج، بیشتر علاقه نشان می‌دهند (البته در محدوده صفحه شطرنج سیاسی جمهوری اسلامی ایران). تعجب‌آور نیست که اکثر نتایج به دست آمده توسط ایران در مورد مسایل حساس در دورانی بوده است که این جریان فرآیند تصمیم‌گیری را در ایران در اختیار داشته‌اند. تاسف‌آور است که ببینیم یک‌بار دیگر فرانسه شانس خود را از دست می‌دهد. وسواس‏های ضدایرانی قدرت [سیاسی فرانسه] و کسانی که مسوول پرونده هسته‌ای هستند، همگی منجر به بروز نتایجی در برخی زمینه‌ها شده، به‏ویژه درمورد سوریه و تردید پاریس از مشارکت ایران در کنفرانس ژنو. [البته اینکه ] ما همچنان در موضع دوره سارکوزی نسبت به پرونده هسته‌ای و ادامه آن در دوره «اولاند» تداوم جدی را شاهد هستیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.