|

رییس اسبق سازمان برنامه استان سیستان‌و بلوچستان

نکاتی پیرامون سازمان برنامه و بودجه استانی

اسدالله اکبری : اکنون در طلیعه پیروزی تفکر، تدبیر، امید و اعتدال احیای سازمان برنامه و بودجه به صورت جدی‌تر مطرح می‌شود. یقینا صاحبان دانش و تجربه در چند و چون تحقق این امر به کنکاش و بررسی همه‌جانبه خواهند پرداخت. اما از آنجا که چه در زمان انحلال سازمان در مرکز و چه پس از آن و تا به حال در مورد سرنوشت سازمان‌های استانی برنامه و بودجه هیچ سخنی مطرح نشد و بیم آن می‌رود که باز هم به آنها و سرنوشت غمناک‌شان پرداخته نشود، لازم دیدم به صورت بسیار خلاصه نکاتی را یاد اور شوم: این سازمان‌ها را بازوهای سازمان برنامه و بودجه مرکز می‌نامیدند و البته چنین هم بود. مهم‌ترین فعالیت‌های این واحدها به قرار زیر بود.
- تهیه آمار و اطلاعات پایه استان
- شناخت مداوم تنگناها و قابلیت‌های مناطق
- تهیه برنامه‌های بلند، میان و کوتاه‌مدت هر استان
- نظارت مستمر و کارا بر اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌ها
- ایجاد ارتباط هدفمند و کارا با واحد مرکزی و انتقال مسایل استان‌ها به آن
- ایجاد فرهنگ، برنامه‌ای فکرکردن و عمل‌کردن در تمام سطوح و بخش‌ها
- تدوین برنامه‌های آموزشی برای ارتقای توان نیروی انسانی استان
- ایجاد تعادل و توازن توسعه‌ای بین همه نقاط جغرافیایی استان
- ایجاد و توسعه توان اجرایی استان (شرکت‌های مشاوره و پیمانکاری استانی)
- هماهنگی و مدیریت کسب درآمد‌های استانی
و بسیاری موارد دیگر که در این مقال نمی‌گنجد. پس از انحلال سازمان برنامه در مرکز این واحدها در استانداری‌ها ادغام و وظایف آن بین بخش‌های مختلف استانداری توزیع و تنها سه بخش بودجه، آمار و امور اقتصادی تحت عنوان معاونت برنامه‌ریزی به‌کار ادامه دادند. بخش امور اداری و استخدامی و آموزش به معاونت توسعه منابع استانی استاندارها، بخش فنی نظارت هم به معاونت عمرانی واگذار شد. در آن هنگام گفته شد که این اقدام در راستای روان‌سازی و ارتقای این سازمان‌ها صورت می‌گیرد. اما اینک پس از گذشت چهارسال می‌توان بهتر به نتایج حاصله پرداخت.
نکات مثبت:
- ارتقای سطح اداری رییس سازمان به معاون استاندار و معاونان به مدیر کل
- استفاده از اتوریته استاندار در جهت انجام فعالیت‌ها
- استفاده از نیرو‌های گسترده فرمانداری‌ها و بخشداری‌ها
نکات منفی:
قطع ارتباط یا کمرنگ‌شدن رابطه با دستگاه برنامه‌ریزی کشور
- بی‌رنگ‌شدن فرهنگ برنامه‌ای فکر و عمل‌کردن و رواج روزمرگی و مصلحت‌اندیشی‌های مقطعی
- عدم توجه به تخصص و تجربه در انتخاب مدیران این واحدها
- رسوخ بی‌ثباتی در بدنه کارشناسی و مدیریتی سازمان‌های استانی که عواقب منفی دارد
- عدم توجه به آموزش نیروها
- توزیع وظایف بین معاونت‌های مختلف از هماهنگ‌بودن اجزای توسعه می‌کاهد
- دخالت جنبه‌های غیرکارشناسی در توزیع منابع و امکانات
- از میان رفتن روحیه همه‌جانبه نگری و حقیقت‌گویی در میان کارشناسان برنامه‌ریزی
مقایسه موارد مثبت و منفی نشان می‌دهد این ادغام اگرچه مزایایی دارد اما اشکالات آن به‌گونه‌ای است که سازمان‌های استانی در قالب جدید، قادر به انجام با‌کیفیت و دقیق وظایفی که باید انجام دهند و اصولا برای آن به وجود آمده‌اند، نخواهد بود. استاندار به‌عنوان بلند‌پایه‌ترین مقام استان و مسوول توسعه و هماهنگی بین بخش‌های مختلف است و این واحد نیز باید تحت‌نظارت او باشد مثل سایر دستگاه‌ها، اما ضرورت ندارد در استانداری ادغام شود چراکه ماهیتا این سیستم برای کارآمد‌بودن و ارایه اطلاعات دقیق به مرکز و استانداری باید تابع تشکیلات متمرکز برنامه‌ریزی در کشور باشد، چنان‌که قبلا هم همین‌گونه بوده است. مطمئنا استاندار فهیم و دورنگر، سازمان برنامه و بودجه مستقل، کارآمد، حقیقت‌گو و مرتبط با تشکیلات مرکزی برنامه و بودجه کشور را به سازمان تابع به استانداری، غیرکارآمد، امربر، جزیی‌نگر و مصلحت‌اندیش ترجیح خواهد داد. امید است برادران و خواهرانی که دست‌اندرکار احیای سازمان می‌باشند به این امر مهم توجه ویژه کرده و توجه داشته باشند که بدون سازمان‌های استانی تشکیلات مرکزی نخواهد توانست توفیق چندانی داشته باشد. هر چند طی این چهارسال سازمان‌های استانی به شدت ضعیف، غیرکارشناسی و پراکنده شده و احیای آنها زمان و مدیریت بالایی نیاز خواهد داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.