«لوکوربوزیه» و طغيان عليه معماري محافظهكار
طاهره شعاعي
لوکوربوزیه با تالیف مقالات مختلفی در مجله «روح نوین» به معرفی و شرح ایدههای خود در زمینه شهرسازی نیز میپرداخت. اما کتاب «اوربانیسم» یا شهرگرایی او از جمله مهمترین مانیفستهای شهرسازی مدرن است که مخالفان و موافقان زیادی نیز دارد. شهر موردنظر لوکوربوزیه شهری است مکانیکی و کاملا محاسبهشده که کوچکترین خطایی در طراحی ندارد و هیچ اشتباهی را نیز در خود نمیپذیرد. شاید کمی خشک و بیروح و غیرقابل انعطاف باشد شهری که همسایهها همدیگر را نمیشناسند و از حال یکدیگر بیاطلاع هستند. شاید اجراییشدن چنین شهری در کشوری چون ایران امکانپذیر نباشد. اما باید توجه داشت که الگوهای لوکوربوزیه طغیانی علیه معماری محافظهکار و سنتی اروپا بود به همین دلیل مخاطب آثار و ایدههای او با نوعی رادیکالیسم مواجه میشود. همین رادیکالیسم باعث شد تا بسیاری از هنرمندان و معماران به مخالفت با ایدههای وی بپردازند و او را متهم به اشاعه نوعی شهرنشینی مکانیکی و بیعاطفه کنند. سالها از طرح ایدههای لوکوربوزیه میگذرد و ما در بسیاری از ابرشهرهای جهان شاهد تحققیافتن آن ایده هستیم. نظر به اهمیت این کتاب بخشهای مختصری از آن گزینش و در اینجا
ارایه میشود. 1- معماری باید با آفتاب، دریا، باد و خاک گفتوگو داشته باشد و نور را هیچگاه فراموش نکند. مهم نیست که ساختمان شکلی ناتمام داشته باشد اما ارتباط با این ارکان را نباید از یاد برد. 2- یک منزل مسکونی چیزی نیست جز ماشینی برای زندگی. 3- طرحریزی برای ساخت شهرهای مدرن با یک معماری کاملا جدید شکل میگیرد و نه با ایده قرون گذشته. پس هرچه در گذشته اتفاق افتاده را باید فراموش کرد. نابودشان کنید. 4- با این نگرشی که به معرفی و تشریح آن پرداختم، خواهيم توانست پلهای مرتبط با گذشته را به آتش کشیم و ویران سازیم. 5- شهر بزرگ، ساختمانهای بزرگ میخواهد. ساختمانهایی برای زندگی و ساختمانهایی برای کار که کاملا از بخشهای مسکونی و تفریحی جدا و منفک هستند.