|

دولت پشتیبان باشد، نه هنرآفرین

سیدمحمد بهشتی . رییس پیشین سازمان میراث فرهنگی

فکر می‌کنم با توجه به تحولاتی که در کشور اتفاق افتاده، می‌شود این تقاضا را از دولت جدید داشت که فضای‌ سیاسی و امنیتی را از عرصه فرهنگ بردارد و برای این حوزه قایل به اصالت و شأن باشد. از سوی دیگر کسی مسوولیت این حوزه را برعهده بگیرد که خودش آدم فرهنگی و آشنا و مانوس با آن باشد. کسی که وزارتخانه را به نقشی که باید برعهده بگیرد تبدیل کند؛ یعنی به همان وظیفه‌ای که دولت در مقابل فرهنگ دارد عمل کند و بخش دیگر را به هنرمندان بسپارد. وظیفه فرهنگ‌آفرینی و آفرینش هنری به‌عهده فرهیختگان جامعه است و دولت نمی‌تواند چنین کاری را خودش انجام دهد. وظیفه بخش فرهنگی دولت این است که از آفرینش هنری پشتیبانی و حمایت کند و با بستر‌سازی مناسب و برداشتن عوامل مخل خلق هنری به رشد آن کمک کند. موضوع دیگری که دولت آینده باید به آن توجه داشته باشد، این است که ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل فرهنگ کشورمان را به رسمیت بشناسد. کشور ما در مقیاس با کشورهای دیگر- بخصوص در مقیاس با منطقه - از جایگاه رفیعی در عرصه فرهنگی برخوردار است. این توانایی هم به‌صورت بالقوه در فرهنگ کشور هست و هم به‌صورت بالفعل وجود دارد. برخی از توانایی‌های فرهنگی کشور ما فعال نشده است. اگر به این ظرفیت اشراف پیدا کنیم آن زمان است که می‌توانیم از دیپلماسی فرهنگی نیز استفاده مناسبی ببریم. فرهنگ دارای این توانایی است که برخی از موانع سنگین را در عرصه ارتباطات جهانی از سر راه بردارد و بسیاری از فرصت‌ها را برای دیپلماسی ایران به‌وجود بیاورد. به‌طور نمونه در سال‌های گذشته سینمای ایران توانسته چنین ظرفیتی را به‌وجود بیاورد. سرگذشت حضور بین‌المللی سینما به این موضوع شهادت می‌دهد. همین الان نیز در عرصه تجسمی شاهد چنین ظرفیتی هستیم. هنر ایران این توانایی را دارد که در عرصه دیپلماسی راه‌های بازنشده را باز کند. اما شرطش این است که دولت در جایگاه حقیقی خودش قرار گیرد؛ نه تصدی‌گری و استفاده تبلیغاتی از فرهنگ. تجربه نشان داده قرار گرفتن فرهنگ در خدمت منویات سیاسی فضای تلخ و تیره‌ای را برای اهل هنر به‌وجود می‌آورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.