|

زیبایی‌ها را می‌شناخت

فرهاد فخرالدینی . موسیقیدان

هر کسی جای خود را دارد ولی فقدان «جلیل شهناز» ضایعه بسیار بزرگی است. از خبر درگذشت او بسیار متاثر شدم. هرچند می‌دانستم حالش خوب نیست اما انتظار نداشتم خبر درگذشت او را در چنین روزی بشنوم چون از صبح به فکرش بودم. این روزها درحال آماده‌کردن کتابی هستم که قرار است در آینده‌ای نزدیک، منتشر شود. دیروز صبح، عکسی را که من و شهناز با هم در انجمن ایرانیان در نیویورک داشتیم، به ناشر دادم و خواستم در کتاب منتشر شود. حالا به فاصله چند ساعت از این جریان، خبر درگذشت شهناز را شنیدم و تعجب کردم که بی‌جهت نبوده از صبح به فکرش بوده‌ام و به همین دلیل عمیقا متاثر شدم. او نوازنده خوبی بود. فوق‌العاده شیرین ساز می‌زد و از نوازندگانی بود که پنجه شیرینی داشت. سازش، مطلب داشت. یکی از خصوصیات شخصی او این بود که نواها، نغمات پرمحتوا و جمله‌بندی‌های درستی داشت درحالی‌که ما کمتر موسیقیدانی داریم که به این نکات ظریف توجه کند. شهناز، زیبایی‌ها را خوب می‌شناخت و از ملودی‌های زیبا آگاه بود. او ملودی را به بهترین شکل تزیین می‌کرد و در این کار واقعا استاد بود. آنچه در موسیقی نسل جوان شاهد هستیم این است که می‌بینیم آنها هم همین نت‌ها را می‌نوازند ولی به‌ نظرم خیلی سرسری است و آنطور که نسل قدیمی‌های موسیقی مانند جلیل شهناز، ساز می‌نواختند و کارهایشان شیرین و جذاب بود، آثاری به همان جذابیت ندارند. وقتی صدای نت‌های شهناز را که از سرانگشتان او نواخته می‌شد، می‌شنیدیم، حس می‌کردیم انگار ساز دیگری است. اصلا نت‌های او عطر و بوی خاص خودش را داشت. برخی از دوستان نوازنده ما به خوبی نت‌ می‌نوازند ولی کمتر به دنبال این مطلب رفته‌اند که چطور اثر خود را شیرین و دلچسب کنند. بیشتر موسیقیدان‌های امروزی ما تمرکز اصلی خود را روی تکنیک گذاشته‌اند و در میان آنها کمترین توجه به سمت دلنشین‌شدن کار شده است. همچنین نکته مهم در موسیقی ایرانی توجه به مطلب است. می‌توان گفت مطلب، مهم‌تر از تکنیک است و به همین دلیل ساز جلیل شهناز به دل می‌نشیند. ساز فردی مانند شهناز مانند سخن عارفی است که با طمانینه حرف می‎زند. نکته دیگر درباره ساز جلیل شهناز این است که خلاقیت بسیار زیادی داشت. خلاقیت، وقتی در موسیقی ما بروز پیدا می‌کند که نوازنده و خواننده بداهه‌نوازی می‌کنند و اینجاست که قدرت خلاقیت یک نوازنده، مشخص می‌شود. شهناز از این بابت جایگاه بسیار رفیع و خوبی داشت. بی‌دلیل نیست مردم صدای ساز شهناز را دوست دارند. حقیقتا او زیبایی‌های دل و اندیشه‌های خود را به شنونده منتقل می‌کرد. کار هر آدمی نیست که چنین موسیقی‌ای را که از گذشته‌های دور به ما رسیده است، روایت کند. در حقیقت موسیقی ما مانند ادبیات، حافظ و سعدی ندارد. متاسفانه ما هنوز صاحبان موسیقی خودمان را نمی‌شناسیم. اهمیت افرادی مانند جلیل شهناز این بود که این نغمات را به مردم امروز به ودیعه می‌سپارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.