|

به «لی ریگبی» یا هر کسی به نیابت از او

عزت القمحاوی . ترجمه: مریم حیدری

«لی» عزیز... بگذار تو را با اسمی که همکارانت در افغانستان برای عزیزکردنت صدا می‌کردند، خطاب کنم: «رینگر». می‌دانی! اسمت در زبان عربی، ابهام دارد؛ «لی» در عربی، جار و مجروری است با افاده ملکیت. نمی‌دانم چرا نامه‌ای برایت می‌نویسم که به دستت نخواهد رسید. تو یک خانواده کوچک به‌جا گذاشتی. پس بگذار نامه‌ام به عزادارانت باشد: مادر، خواهران، همسر و همین‌طور، دخترت وقتی که بزرگ می‌شود. باور کن نمی‌دانم چرا دارم برای تو می‌نویسم. بدون شک، قصدم از نوشتن، عذرخواهی نیست؛ کسانی که تو را کشتند، مثل من مصری نیستند؛ اسلام‌شان هم بی‌تردید مثل اسلام من نیست. رسانه‌ها اسم یکی‌شان را خیلی تکرار کرد: «مایکل». این اسم، باعث می‌شود قاتلت تنها یک مسلمان مجازی باشد. او فقط در یک نقطه با من اشتراک دارد، اینکه متعلق به قاره آفریقاست و این ارتباط، آنقدر قوی نیست که بتواند باعث محکومیت من شود. بگذار چیزی را که می‌نویسم، یک خطابه حساب کنم که البته نتوانستم ویزای انگلیس بگیرم و بر سر خاکت و در میان تشییع‌کنندگانت حاضر شوم و ایرادش کنم. اما «مایکل» توانست ویزا و اقامت بگیرد و تو را بکشد. این را به طور انتزاعی نمی‌گویم. سال گذشته، به عنوان ادیب، به انگلیس دعوت شدم اما نتوانستم ویزا بگیرم. این دوگانگی، احتمالا و در حال حاضر ربطی به تو ندارد، اما باید برای همه جوانان انگلیسی و غربی که برای کشتار در افغانستان، انتخاب می‌شوند یا بعد از برگشتن به خاطر رفتن به افغانستان، مورد مجازات قرار می‌گیرند، مهم باشد. تو چیزی را که «مایکل» بعد از بریدن گردنت گفت، نشنیدی. تو عذر خودت را داری؛ مرده‌ای، ولی زنده‌ها هم آن را نشنیدند. همه کسانی که جنایت را محکوم کردند، دلایل خودشان را برای گوش‌نکردن به حرف‌های جنایت‌کار دارند، حتی خانواده‌ات که نمی‌خواهند خونت هدر برود، در سخنرانی کوتاه وداع با تو گفتند که تو برای انگلیس قربانی شدی. «رینگر»! انگلیس چه مصلحتی در تسلط «اسلام طالبان» یا «اسلام کرزای» بر افغانستان دارد؟! «رینگر»! مرگت، هولناک است. تو جوانی و عدالت حکم می‌کرد که زنده بمانی و بعدها حقوق بازنشستگی بگیری و بتوانی دورانِ پیری آرامی را در کنار نوه‌های آینده سپری کنی. مرگت، هولناک است. با وجود اینکه لباس‌های نظامی‌ات مثل لباس‌های یک پادشاه، حاکی از شادی است؛ هولناک است، با وجود دسته‌های گل بر نقطه سربریدنت و گل‌هایی که با پیکرت، به خاک سپردند. حرف‌هایم درباره خوش‌پوشی و گل‌هایت را حمل بر حسادت نکن؛ در هر حال، مرگ، مرگ است و تو هیچ سودی از یونیفورم یا سربریدنِ گل‌هایی که به افتخارِ مرگت، چیده شدند، نبردی. تو، آن لحظه وحشت را تجربه کردی، درست همان‌طور که هر روز صدها جوان، پیش از کشته‌شدن در سوریه تجربه می‌کنند و همان‌طور که انقلابیون مصری که در خیابان‌ها و بازداشت‌گاه‌ها یکی پس از دیگری، کشته می‌شوند، طعمش را می‌چشند. «رینگر»! هیچ می‌دانی که درمصر و سوریه و یمن و لیبی و تونس، جوانانی هستند که آرزو دارند خوشبخت زندگی کنند؟ دوست دارند عاشق شوند و در روز «ولنتاین» گل، هدیه بگیرند و وقتی از دنیا سیر شدند، از آن بروند. چه‌بسا آرزوی دسته‌گلی هم در پایان و به هنگام مرگ داشته باشند. یک بار دیگر امیدوارم تکرار حرفم را درباره گل‌ها، حمل بر حسادت نکنی، فقط می‌خواستم درباره کسانی مثل خودت با تو صحبت کنم. کسانی که با تو دشمن نیستند و مثل تو، زندگی را دوست دارند، اما کسانی که تو را به افغانستان فرستادند، اصرار دارند که آنان را از این زندگی محروم کنند. باور کن رینگر! من امروز بیشتر از روز مرگت برایت ناراحت شدم. تو مقتولِ منحصربه‌فردی بودی. قبری معروف داشتی با گل‌های روی آن و اسم‌ورسمی در رسانه‌ها. اما بعد از سه روز، گل‌ها پژمردند و رسانه‌ها، اسمت را فراموش کردند. در اخبار فقط به «سرباز انگلیسی کشته‌شده» تبدیل شدی و تنها، قبرت ماند. قبری که در زمین است، چه فایده‌ای برای کسی دارد که به آسمان رفته است؟! راستی، کارهایت را در ملکوت خداوند، سروسامان دادی؟ با فضای جدید، خوب آشنا شدی؟ آیا هزاران قربانی بنگلادشی را که قبل از تو آنجا رسیده بودند، دیدی یا اینکه مرزها نمی‌گذارند؟ آنها، نوعی از مردگانِ خیلی آرام‌اند. بر گردن‌هایشان، اثر زخم نیست. مایکل آنان را نکشته، بلکه آنها در فروریختن کارخانه‌هایی مُردند که آنجا کار می‌کردند و برای هر پیراهنِ 50 دلاری، 20 پنس می‌گرفتند. از معاشرت‌شان لذت ببر و به حرف‌هایشان گوش بده؛ از آنها چیزهایی می‌فهمی که نه تو و نه قاتلت تا حالا نفهمیده‌اید. «رینگر»! از آنان خواهی فهمید کسانی که تو را به کابل فرستادند، به داکا و دهلی و پکن، نقش تمساح‌های کوچکِ رنگی و اسب‌های سیاه و نقش‌های دیگر می‌فرستند که بعد به شکل طرح‌هایی برای پیراهن‌ها و شلوارهای گرانقیمت به شما بازمی‌گردند؛ پیراهن‌ها و شلوارهایی که انسان‌هایی گرسنه آنها را می‌دوزند و تو حتما با خیلی از آنها مواجه خواهی شد که یا از گرسنگی مُرده‌اند یا از بیماری، یا زیر آوار کارگاه‌های خفه‌کننده و ناامن، جان سپرده‌اند.
*رمان‌نویس و روزنامه‌نگار مصری منبع: القدس العربی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.