|

اعتدال‌گرایی مقابل آرمان‌گرایی

سیدمحمود علیزاده طباطبایی

در نظام جمهوری اسلامی به‌عنوان یک نظام آرمانی و هدفدار، حاکمیت باید سیاست‌هایی را به‌عنوان سیاست کلی نظام، یا استراتژی امنیت ملی تنظیم و طبق بند اول اصل یکصدودهم قانون اساسی رهبری با مشورت با مجمع تشخیص مصلحت این سیاست‌ها را تعیین و به‌عنوان راهنمای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت به برنامه‌ریزان ابلاغ کند. اصل سوم قانون اساسی آرمان‌های نظام جمهوری را در 16 بند مطرح کرده و دولت را موظف کرده برای نیل به آرمان‌های مذکور همه امکانات خود را به کار گیرد پس لازمه تحقق آرمان‌های نظام بهره‌گیری از امکانات و مقدورات یا منابع ملی است. رشد آرمان‌گرایی در سال‌های اخیر بدون توجه به ضرورت تناسب آرمان‌ها با منابع ملی موجب شد به‌جای منابع و مقدورات ملی توهمات مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد. این توهم که غرب به پایان راه رسیده و در حال فروپاشی است و همه دنیا چشم به ما دوخته‌اند و راه‌حل مشکلات جهانی در دست ماست با این سخن که ما می‌خواهیم جهان را اداره کنیم توهماتی ناشی از خودشیفتگی و کم‌تجربگی است. تردیدی نیست که ما اعتقاد به ظهور مصلح جهانی و استقرار حکومت عدل علوی داریم و ما باید بر اساس اصل سوم قانون اساسی با ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی زمینه را برای تشکیل حکومت عدل علوی فراهم کنیم ولی امروز آرمان ما در جمهوری اسلامی ایران اجرای تام و تمام قانون اساسی است. اجرای قانون اساسی می‌تواند عزت و سربلندی ملت بزرگ ایران را فراهم آورد. در آرمانگرایی منطبق با منابع ملی همیشه امکانات کشور و شرایط داخلی و بین‌المللی مبنای تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد. و منظور از تناسب منابع ملی با آرمان‌ها و اهداف و منافع ملی، صرفنظر کردن از ارزش‌های والای صیانت از استقلال و حاکمیت ملی نیست بلکه منظور این است که دولت با طرح شعارهای عوامفریبانه با هدردادن منافع ملی، به دنبال اهداف دور از دسترس نباشند. کشوری که فاقد منابع، موقعیت جغرافیایی و نیروی انسانی کارآمد و سایر عوامل تعیین‌کننده قدرت است نمی‌تواند داعیه قدرت جهانی داشته باشد و چنین بلندپروازی‌های ناهماهنگ با منابع ملی، موجب آسیب‌جدی به منافع ملی ما شده است. امروز حفظ تمامیت ارضی و نظام اسلامی بالاترین آرمان ملت است و مردم با انتخاب خود نشان دادند که به آرمان‌های امام راحل پایبندند و با دست رد زدن به سینه کسانی که با حسن‌نیت تمام ولی بدون توجه به منافع ملی با پیگیری‌ اهداف خاص، نظام را با تهدید جدی مواجه کرده‌اند، حفظ نظام و تمامیت ارضی کشور را، آرمان خود می‌دانند. اندیشمندان علوم سیاسی بر این باورند که یک دیپلمات منزوی، یک سفیر فرصت‌طلب و از این قبیل شخصیت‌ها در واقع باعث می‌شوند کشوری در صحنه مناسبات جهانی به این خصوصیات متصف شود. دولت‌ها خودی خود، فاقد شعور و اراده هستند و آنچه ما به آنها نسبت می‌دهیم چیزی جز اقدامات و واکنش‌های افراد نیست. تحلیلگران روابط بین‌الملل مدعی هستند اگر قبل از جنگ جهانی دوم «وینستون چرچیل» به‌جای «چمبر لین» زمام امور دولت بریتانیا را عهده‌دار بود این جنگ خونین ممکن بود هیچ‌گاه رخ ندهد و یا اگر شخص دیگری به جای کندی در خلال بحران موشکی کوبا در کاخ سفید بود، سرنوشت روابط دو ابرقدرت و شاید هم سرنوشت بشریت صورت دیگری به خود می‌گرفت. امروز مردم قدرت خود را به فردی تفویض کرده‌اند که در طول دوران خدمتش اعتدال‌گرایی را شعار خود قرار داده و مردم با انتخاب وی راه و روش اداره کشور را تعیین کرده‌اند و رییس‌جمهوری منتخب حق ندارد روشی غیر از آنچه در شعارهایش مطرح کرده برای اداره کشور به‌کار گیرد. امام‌خمینی(ره) خطاب به مسوولان حکومت می‌فرمایند:‌ اکثریت هرچه گفتند آراءشان معتبر است ولو به خلاف به ضرر خودشان باشد، شما ولی آنها نیستید که بگویید این به ضرر شماست، شما وکیل آنها هستید... شما آن مسیری را که ملت دارد روی آن مسیر راه بروید، ولو عقیده‌تان این است که مسیری که ملت رفته خلاف صلاح‌اش است... صحیفه امام ج 9 ص 304

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.