|

روایتی از روز انتخابات، رفتگران و زدودن پوسترها

شهر دوباره تمیز می‌شود؟

سعید برآبادی

تکیه داده‌اند به دیوار تا «دستگاه» بیاید. کاردک‌های‌شان کند شده، دستکش‌های استادکارشان پاره. خسته‌اند و گاهی که تیغ آفتاب 12 ظهر جمعه می‌تابد روی لباس‌های رنگی‌رنگی‌شان، سریع می‌دوند توی سایه خنک حاشیه ولیعصر. کارگران شهرداری روز رای‌گیری سرشان شلوغ‌تر از کارمندان وزارت کشور است، لااقل عرق‌ریزی‌شان! باید تا شب نشده، شهر را دوباره تمیز کنند، اما فقط دیوارها و کف خیابان‌ها نیست. یکی‌شان می‌گوید: «هزار نفر کاندید شده‌اند! هزار نفر! خودت ببین خیابون چه وضعی داره.» انگار بازی «نخ‌گره‌زنی» بوده، شاید هم بازی «بکش و خوشگلم کن». شهر پر شده از نخ‌های شیرینی و گونی که عکس‌ها و چهره‌های خندان را وسط آسمان و زمین آویزان نگه‌داشته. فقط اما آسمان نیست که پر است از عکس و نگاه و شعار و کاغذ. روی دیوارها، تنه چنارهای کهن ولیعصر، کیوسک‌های زرد و قرمز تلفن و البته کرکره مغازه‌ها، همه و همه پر است از آنهایی که می‌خندند، شعار می‌دهند و از تهران پایدار، ایران آباد و امید و مقاومت می‌گویند. کارگران اما باید تا شب نشده کارشان را تمام کنند. شیفت دوم و سوم کار پاک‌سازی شهر است. شیفت اول از نیمه‌شب پنجشنبه شروع شده و حالا که طناب‌ها را کنده‌اند، عکس‌ها را پایین کشیده‌اند، آشغال‌ها را از کف خیابان جمع کرده‌اند منتظرند که «دستگاه» برسد! می‌پرسم «دستگاه دیگه چیه؟ » یکی‌شان که جوان‌تر است و روی صورتش جای یک زخم تصادفی پیداست می‌گوید: «آب فشار قوی. این چسب‌ها را باید با آب داغ کند وگرنه کنده نمی‌شود.» بدترین قسمت کار کندن عکس‌ها از کرکره‌های مغازه‌هاست. کاغذ با چسبی محکم لای موج‌های کرکره فرو رفته، انگار که قرار بوده این پوستر تبلیغاتی برای ابد به آنجا نصب شود، درست مثل تابلوهای فاخر نقاشان کلاسیک. اما اینجا وضع فرق می‌کند. با لباس‌های زرد و نارنجی و سبز دارند نم نمک، دیوارها را پاک می‌کنند و راسته ولیعصر را از راه‌آهن بالا می‌آیند تا چهارراه ولیعصر. اما اگر به حوزه انتخابی‌ای برسند مثلا مسجدی یا مدرسه‌ای، آرام از آن رد می‌شوند. آنکه پیرتر است و مسوول گروه، می‌گوید: «گفتن، جلوی حوزه‌ها رو شلوغ نکنیم، ممکنه آب دستگاه بپاشه رو مردم.» خیس عرق‌اند. جلوی مسجدی می‌ایستند، به نوبت می‌روند از آب‌سردکن آب می‌خورند. از شورایاری محله هم کسی می‌آید با یک مشمع «رانی» یخ! پنج، شش نفر کارگر شهرداری حمله می‌کنند و در یک لحظه، قوطی‌های خالی رانی‌ها می‌افتد توی ظرف آشغال، هنوز به سه‌راه جمهوری نرسیده‌اند، یکی دیگرشان می‌گوید: «‌تازه کار از اونجا شروع می‌شه.» همه سر تکان می‌دهند، اشاره دست او به سمت چهارراه ولیعصر است. کاردک‌های نو رسیده، می‌اندازند زیر کاغذ و بعد لبخند آقای کاندیدا، جر می‌خورد و می‌رود قاطی آشغال‌ها. تیزی کاردک را می‌گذارند بغل یک پوستر بزرگ. کسی از زیر، پوستر را می‌کشد و با حرکت کاردک، صدای «خرررت» از روی مرمرهای دیوار بلند می‌شود، پوستر دیگری کنده می‌شود و خداحافظ. درباره اینکه به کی رای داده‌اند جوابی نمی‌دهند اما هم به ریاست‌جمهوری و هم به شورا رای داده‌اند: «تو شغل ما شورا مهم‌تر از ریاست‌جمهوریه». این استدلال مرد پیر را جوان صورت‌زخمی هم ادامه می‌دهد: «500 تومن حقوق می‌گیریم، یه بار نصف‌شبی یکی از بچه‌ها خسته روی یکی از همین نیمکت‌های ولیعصر خوابش می‌بره، بلند می‌شه می‌بینه موشا دوره‌ش کردن. نزدیک بوده بخورنش، هیچکی باورش نمی‌شه. باید تو شورا واسه حقوق ما یه فکری بکنن. اضافه‌کار یا تشویقی، واسه این روزا می‌خوایم.» این‌ها را که می‌گویند، غیظ‌شان بیشتر می‌شود و محکم‌تر عکس‌ها را پاره می‌کنند. تا یک ساعت دیگر باید برسند دم چهارراه ولیعصر و هنوز پشت‌سرشان کوهی از کاغذهای تکه‌وپاره مانده. «با این‌ها چه می‌کنید؟» این را من می‌پرسم. یکی که از همه کم‌حرف‌تر است با انتهای آستین زردش، عرق صورتش را پاک می‌کند: «اون سه‌چرخه رو ببین! می‌آد می‌بره!» سه ‌چرخ را پسر 14، 15ساله‌ای می‌راند. از خط ویژه اتوبوس ولیعصر همین‌طور آرام‌آرام بالا می‌آید و هرجا کپه‌کاغذی می‌بیند، می‌ایستد و بار موتورش می‌کند. «کجا می‌بری این‌ها را؟» می‌گوید: «شما؟» می‌گویم: «یک بنده خدا، چه فرقی می‌کند؟» می‌گوید: «اگه از شهرداری اومدی، این کاغذا رو می‌بریم بازیافت، اگه از محیط‌زیست اومدی، می‌بریم می‌فروشیم به کاغذباطله‌ای‌ها. اگه خودت خریداری، بگو قیمتت چنده؟» و با دندان‌های زردش می‌خندد و آن‌موقع معلوم می‌شود که چند نسل قبلش حتما افغانی بوده‌اند. می‌گویم چند می‌خرند و جواب می‌شنوم که کارگاه‌های شانه ‌تخم‌مرغ‌سازی، حجم انبوهش را خیلی خوب می‌خرند. خبری از تحریم کاغذ و گرانی‌اش نیست. خبری از مضایقه‌کردن و خسیس‌بازی در مصرف کاغذ نیست. خیلی هم مهم نیست که وضع نشر چطور است و چرا قیمت یک کتاب صدصفحه‌ای به‌خاطر گرانی کاغذ، سر به 10هزارتومان زده. کارزار انتخاب است و سیل معرفی لبخندها و اشاره انگشت‌ها به افق‌های دور که نه کسی دیده و نه کسی می‌داند دقیقا کجاست. کسی هم نیامده از روش‌های جدید استفاده کند، البته که اس‌ام اس‌های تبلیغاتی دمار از روزگار مردم درآوردند و سایت‌ها تمام تلاششان را برای تشویق مردم به انتخاب نامزدشان انجام دادند اما هنوز کاغذ، سالار انتخابات است با عمر چند روزه که به صدای «خرررت» کاردک تمام می‌شود و به شانه‌تخم‌مرغ‌سازی می‌رود! کارگرها خسته ایستاده‌اند و «دستگاه» دارد با فشار قطره‌های آب، ‌شهر را تمیز می‌کند. باید برای ناهار بروند. می‌خواهند بروند در خنکای پارک دانشجو، هات‌داگ نیم‌متری بزنند بلکه خستگی‌شان دربیاید. یکی به نمایندگی از بقیه سفارش می‌گیرد، پنج‌تا هات‌داگ و دوتا نوشابه خانواده تگری! خسته‌اند و گرمازده، کار تقریبا تمام است! از فردا شهر دوباره همان شهر قدیمی می‌شود. از هزارو‌خرده‌ای کاندیدا، سی‌ویکی به ساختمان شورا در «بهشت» می‌روند و یکی به «پاستور». همه کاغذها با کاردک و آب و جاروهای دسته‌دار کنده می‌شود، اما شابلون رنگی تصویر کسی هنوز آن بالاست، کنار کانال کولر و درست بالای سردر یک مغازه و یاکریمی کنارش لانه ساخته. توی لانه از این پایین دیده نمی‌شود و کسی نمی‌داند آیا یاکریم آن تو تخم گذاشته یا نه!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.