|

بزنگاه 24 حرداد

نیازمند دولت همگراییم
محمد ستاری‌فر
در یک اقتصاد توسعه‌محور انتخابات از جایگاه مهمی برخوردار است در واقع انتخابات و تغییر دولت مانند عید نوروز می‌ماند که همه خانه‌تکانی می‌کنیم و طرح‌ها و اندیشه‌های نو به صحنه می‌آیند تا عرضه و انتخاب شوند. رقابت تفاوت‌ها و انتخاب یکی از آنها در واقع نوعی همگرایی است. ایران از تفاوت‌های بسیاری در قومیت‌ها، نسل‌های مختلف و فاصله طبقاتی‌های مختلفی برخوردار است و تعارضات بالاست. در واقع زمینه واگرایی در کشور بالا است و نیاز است که این واگرایی به همگرایی بدل شود. در انتخاباتی که مشارکت در آن بالا باشد دولت برآمده از آن دولتی برخاسته از تقاضا می‌شود و آن دولت گریزی ندارد که به این تقاضا پاسخ گوید. دولت احمدی‌نژاد در شرایط خاصی شکل گرفت و کشور از نظر توسعه، زیرساخت‌های انسانی، فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی، اوضاع بسیار خوبی داشت و به گفتمان توسعه رسیده بود. در سال 82 یادم هست که در جلسه کارگزاران نظام، آقای خاتمی در صحبت‌های خود به رشد اقتصادی مطلوب اشاره کرد و صحبت از توسعه پایدار کرد که پس از آن مقام‌معظم‌رهبری با اشاره به آماده‌بودن همه مقدمات، خواستار حرکت برای رسیدن به شاخص‌های چشم‌انداز شدند. اما ما با مصیبت درآمدهای نفتی روبه‌رو شدیم و آقای احمدی‌نژاد به عنوان رییس دولت انتخاب شد و وی گفتمان اقتصادی، نظری، توسعه‌ای و اداره کشور نداشت. نهایتا هم دیدیم که سازمان برنامه، مغز برنامه‌ریزی کشور از هم پاشید و از بین رفت. با ازبین‌رفتن آن، شاهد بودیم که دولت در بی‌ثباتی اقتصادی، توسعه‌ای و بی‌هویتی به سر برد، چراکه نظام تصمیم‌ساز و تخصیص بودجه در استادیوم‌ها و روستاها صورت می‌گرفت و رشد و چشم‌انداز را تحت‌الشعاع قرار داد. نتیجه این انحلال، در کنار اداره ملوک‌الطوایفی کشور، به خطر افتادن معیشت و کرامت مردم بود که در حال حاضر شاهد آن هستیم. اما باید خون و انرژی تازه در رگ و پی کشور تزریق شود و دولت همگرا روی کار بیاید تا هدایت کشور به مسیر اصلی مقدر شود. دولت همگرا بی‌تردید با مشارکت بالای مردم شکل می‌گیرد و بدون آن نمی‌توان شکلی از آن را متصور بود. من مناسبات فعلی کشور را در مرز نامناسبی می‌بینم. استقلال پولی - مالی کشور از بین رفته است. ارزش مبادله پایین آمده است. فقر و فلاکت شاخص‌هایش رشد بسیار بدی داشته‌اند و اشتغال در وضعیت مطلوبی نیست. کرامت انسانی مردم پایین آمده است و بر همه اینها مشکلات تحریم و مسایل خارجی را نیز باید افزود که روند نگران‌کننده‌ای دارد. در سال‌های اخیر به عنوان یک کنشگر کوچک حوزه اقتصاد، نامه‌های مختلفی نوشتم، مصاحبه‌های گوناگونی کردم و مقالات بسیاری... اما امروز به این رسیدم که باید توقع سیاسی خود را از کاندیدا کم کرد و به فکر آرامش بود پس، از بین این شش نفر دنبال این نیستم که چه کسی با نظرات سیاسی من همراهی دارد بلکه کسی که بتواند آرامش و شادابی را به مردم بازگرداند، مطلوب من است و حتما برای رای‌دادن به آن در انتخابات فردا مشارکت می‌کنم.
ضرورت اتکا به سرمایه اجتماعی
مسعود نیلی
طبقه متوسط ایران قشر قدرتمندی است. بخش خصوصی و تحصیلکرده و دانش‌محور کشور یا در بدنه کارشناسی دولت است یا در بنگاه‌های اقتصادی حضور دارد. طی سال‌های آینده که درآمدهای نفتی کاهش پیدا می‌کند توجه به سرمایه اجتماعی و اتکا به آن برای دولت آینده یک امر ضروری است. از این‌رو به نظر می‌رسد مشارکت این بخش و قشر در انتخابات ضرورتی پیش‌رو است.
شرایطی که سال‌های آینده اقتصاد ایران خواهد داشت شرایط پیچیده‌ای است و نسبتا سخت خواهد بود. نظام چندنرخی ارز، مشکل کسری بودجه و نحوه اعمال تغییرات بزرگ در بودجه، موضوع افزایش قیمت انرژی و سیاست‌های توزیع یارانه و از همه مهم‌تر مشکلات پیش‌روی بازار کار شرایطی ترسیم می‌کند که دولت آینده را به یکی از پرچالش‌ترین دولت‌های بعد از انقلاب تبدیل می‌کند و از آنجا که برون‌رفت از این مشکلات به‌سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود اقتصاد ما نیازمند دولتی است که از حداکثر پشتیبانی اجتماعی برخوردار باشد.
حضور گسترده مردم در انتخابات تنها عاملی است که می‌تواند سرمایه اجتماعی موردنیاز برای مواجهه با چالش‌های موجود را فراهم کند. طی سال‌های اخیر با تورم و نقدینگی فزاینده‌ای که در جامعه به‌وجود آمد سرمایه اجتماعی رو به افول رفت. تورم و گرانی فقط یک مساله خرد و کوچک نیست و نبود. آنچه در این سال‌ها با آن روبه‌رو بودیم کاهش رشد تولید به‌موازات رشد نقدینگی در کشور بود این یعنی اینکه تورم خواه‌ناخواه به وجود می‌آید. باید توجه داشت که تورم، یک عامل تخریب سرمایه اجتماعی است.
تورم که افزایش پیدا می‌کند، همه دنبال این می‌گردند که مقصری برایش پیدا کنند. مردم به دولت بی‌اعتماد می‌شوند و دولت کسبه را مقصر می‌داند و می‌گوید کسبه‌گران می‌فروشند. مدام دودستگی ایجاد می‌شود. چرا که دولت سعی می‌کند یک طرف را بگیرد آن وقت صدای طرف دیگر درمی‌آید. همه با هم درگیر هستند. نمایندگان مجلس به دولت ایراد می‌گیرند اما دولت برای اینکه کاری کرده باشد، با کسبه برخورد می‌کند و این باعث نارضایتی می‌شود. درحالی که مقصر فرد دیگری است.
مقصر، رشد نقدینگی است و زمانی که نقدینگی از رقم ۶۰هزارمیلیاردتومان به 460هزارمیلیاردتومان افزایش پیدا می‌کند، رشد نقدینگی، خود را در تورم نشان می‌دهد. پس نباید بگوییم این تورم نیست و گرانی است. با چنین اشتباهی در مبنا، کسبه و بازاریان مقصر قلمداد می‌شوند بعد با آنها برخورد تعزیراتی می‌شود.
در سال‌های آینده درآمدهای نفتی کاهش پیدا می‌کند و دولت آینده راهی جز اتکا به سرمایه اجتماعی ندارد. از این‌رو کارشناس‌ترین قشر کشور که طبقه متوسط هستند باید برای تشکیل و فربه‌کردن سرمایه اجتماعی در انتخابات شرکت کنند تا دولت آینده دولتی مستظهر به سرمایه اجتماعی باشد.
انتخابات؛ گزینش میان توسعه و ضدتوسعه
حجت‌اله میرزایی
انتخابات ریاست‌جمهوری در کشوری که فاقد نظام رقابت حزبی و احزاب و نهادهای قدرتمند اما برخوردار از موهبت و فرصت یگانه‌ای چون تحصیل و توزیع رانت‌های نفتی است، کارکردهای ویژه‌ای دارد. با همه کاستی‌های گزینشی، ارتباطی و اطلاعاتی و مشارکت و رقابت و با وجود مسوولیت‌ناپذیری دولت‌های برآمده از انتخابات در قبال ادعاها و وعده و وعیدها و نیز مسوولیت‌ناپذیری رای‌دهندگان در قبال انتخاب خود، انتخابات ریاست‌جمهوری همچنان مهم‌ترین فرصت و عرصه گزینش میان رویکردهای مختلف به مدیریت توسعه در کشور است. این اهمیت فقط به خاطر تاثیر نتیجه انتخابات در جابه‌جایی گسترده و بی‌محاسبه مدیران در همه سطوح نیست که البته این هم هست، اما مهم‌تر از آن رویکرد دولت‌ها در فرصت‌سازی یا فرصت‌سوزی‌های تاریخی برای توسعه یا توسعه‌نیافتگی است؛ فرصت‌هایی که نه‌همیشگی‌اند و نه حتی اگر همیشگی هم باشند هزینه‌های دستیابی بدان‌ها هماره یکسان است. فرصت‌های توسعه برای کشوری با ساختار اقتصاد رانتی به دو عامل مهم فرصت‌های اقتصاد جهانی و ساختار دولت‌های حاکم وابسته است. فضا و فرصت‌های اقتصاد جهانی تعیین‌کننده امکان همکاری‌های توسعه‌ای در سطوح منطقه‌ای و جهانی است و ویژگی‌ها و ساختار دولت حاکم نیز تعیین‌کننده چگونگی بهره‌گیری از این فرصت‌هاست.
انتخابات ریاست‌جمهوری فرصتی برای انتخاب و تنظیم سطوح مختلفی از عقلانیت و ثبات است؛ فرصتی برای گزینش میان ترجیحات امروز و فردا و گزینش از آینده‌نگری تا روزمرگی است. انتخاب میان رقابت‌پذیری، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت‌محوری یا انحصارگرایی و ابهام و بستگی و پنهانکاری در محیط کسب‌وکار و تخصیص منابع مالی و پولی اعم از ریالی و ارزی است.
انتخابات ریاست‌جمهوری فرصتی برای گزینش میان توسعه و ضدتوسعه است. چه وقتی ضدتوسعه با تعریف و قالب‌بندی توسعه در ساخت‌وساز و دودکش و بلدوزر شکل می‌گیرد و چه وقتی آشکارا از بردن نام توسعه هم پرهیز می‌شود و اولویت‌های موهومی دیگری با آب و تاب و رنگ و لعاب جای آن می‌نشیند. روز مشارکت مردم و جوانان حسین راغفر
از آنجا که انتظارات گسترده‌ای از دولت آینده جهت تغییر شرایط موجود در جامعه دیده می‌شود بنابراین توقع این است که روز جمعه شاهد مشارکت بالای مردم به‌ویژه نسل جوان باشیم. انتظار برای یافتن شغل، بهبود وضع معیشت و داشتن زندگی شایسته سبب شده است جوانان در بین نامزدهای دور یازدهم به‌دنبال مدیری لایق باشند تا از عهده اصلاح امور کشور و ایجاد سطح معمول زندگی که در سال‌های گذشته بسیار دور از دسترس شد؛ برآید. اگر مردم توانایی لازم را در کاندیدای موردنظر خود برای بهبود وضع اقتصاد ببینند به‌طور حتم در جهت حمایت از او پای صندوق‌های رای حاضر خواهند شد. در صورتی که مردم احساس کنند در یک فضای مشارکتی قرار دارند؛ به حضور آنها در دور یازدهم ریاست‌جمهوری قدرت بیشتری خواهد بخشید. انتظارات جامعه ما امروز برپایه رفع مشکلات اقتصادی بنا شده است. بنابراین اینکه برنامه دولت آینده برای بهبود فضای کسب‌وکار چقدر جدی باشد بر مشارکت فعالان اقتصادی در انتخابات اثر خواهد گذاشت. افزایش نرخ بیکاری در دو سال گذشته و وخیم‌تر شدن فضای کسب‌وکار، بسیاری از صاحبان ثروت را از گردونه تولید خارج کرده است. از این‌رو برنامه جدی برای بهبود این فضا می‌تواند موجب بازگشت سرمایه‌هایی که هشت سال است از کشور خارج شده، یا به سمت بازارهای کاذب مانند ارز و مسکن رفته است؛ شود. دولت آینده باید مدنظر داشته باشد که تنها با رونق‌گرفتن تولید است که اقتصاد توسعه یافته و شرایط زندگی ارتقا می‌یابد. رونق تولید هم نیاز به پیش‌شرط‌هایی دارد که با اصلاح روابط بین‌المللی فراهم خواهد شد. در صورتی که مردم احساس کنند برنامه نامزد مدنظرشان به این خواسته‌ها پاسخ خواهد داد، برای برآورده شدن این انتظارات هم که شده در انتخابات شرکت می‌کنند. در حال حاضر فضای کسب‌وکار به‌شدت انحصاری شده است. ترمیم این اوضاع نیز مستلزم عزم جدی دولت است.
رای؛ با نگاه به تیم اقتصادی نامزدها شاهین شایان‌آرانی
در فضای تبلیغاتی یک ماه گذشته، کاندیداهای ریاست‌جمهوری هر کدام در مستندات ارایه‌شده از سیما و مناظره‌های گروهی به اعلام برنامه‌های موردنظرشان برای اداره کشور پرداختند.
کاملا واضح است که در حال حاضر، کشور در شرایط مناسبی به لحاظ سیاسی و اقتصادی قرار ندارد. بنابراین تمام کاندیداها در برنامه‌های تبلیغاتی خود به اصلاح امور در این دو حوزه تاکید داشتند. لزوم کنترل تورم، رفع معضلات ارزی، برطرف کردن موانع روابط بین‌المللی و بهبود روند کند تولید و رشد اقتصادی از تاکیدات تک‌تک کاندیداهای ریاست‌جمهوری یازدهم است. اما اینکه اجرایی‌شدن این برنامه‌ها، تاثیر موردنظر را داشته باشد یا خیر بستگی به روش‌های اجرایی این افراد دارد.
به‌طور قطع هرکدام از این نامزدها با روش‌ها و کابینه خود شروع به کار خواهد کرد. بنابراین وظیفه ماست که از بین این شش نفر، فردی را انتخاب کنیم که بهترین برنامه و اصلح‌ترین گروه اقتصادی را پشت سر خود داشته باشد.
اکنون همه می‌دانند که اقتصاد کشور حال وخیمی دارد. مسلما با انتخابات این وضع از وضعیت کنونی خود بهتر خواهد شد. اما اینکه چقدر این شرایط بهبود یابد بسته به فردی است که انتخاب می‌شود. اولویت اول رییس دولت آینده باید اصلاح روابط بین‌المللی باشد. از آنجا که تحریم‌های یکجانبه تاثیر مستقیم بر اقتصاد گذاشته است بنابراین تغییر دیپلماسی سیاسی باید نخستین قدم رییس‌جمهور یازدهم باشد.
مردم فردا باید با دید باز و نگاه دقیق به برنامه‌های سیاسی و اقتصادی کاندیداها و بررسی پیشینه فعالیت‌های آنها نسبت به انتخاب مناسب‌ترین فرد اقدام کنند. در شرایطی که چشم همه دنیا به میزان مشارکت افراد دوخته شده است؛ مشارکت بالای مردم می‌تواند بر اصلاح روند روابط خارجی تاثیر گذاشته و وضعیت بهتری را برای کشور رقم زند.
فرصتی برای حرکت به سوی ثبات محمدقلی یوسفی
مردم باید از کوچک‌ترین فرصت‌های ممکن برای احقاق حقوق خود استفاده کنند. شاید همیشه بهترین گزینه و انتخابی ایده‌آل وجود نداشته باشد، اما باید از کمترین امکانات نیز استفاده کرد و نباید فرصت‌ها را از دست داد. متاسفانه شرایط کنونی جامعه به نحو و شکلی است که در طول سال‌های مختلف مشکلات به نحو تجمعی انباشته شده و برای حل آنها نباید انتظار داشت که رییس‌جمهور به‌عنوان یک قهرمان عمل کرده و به صورت معجزه‌آسا با سرعت و در کوتاه‌مدت مشکلات را حل کند. بلکه باید با توجه به شرایط موجود و استفاده از فرصت محدود کنونی، به فردی که معقول‌تر است و به ثبات اقتصادی ایران کمک می‌کند و مدافع حقوق اجتماعی افراد است، رای داد. در موقعیت کنونی کشور، همه کسانی که به یکپارچگی ایران، معتقد هستند باید از فرصت ایجادشده حمایت کرده و به ثبات و عقلانیت رای دهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.