|

انتخابی از جنس آب

مهدی میرزایی . کارشناس مدیریت منابع آب

من در حیطه اطلاعات خود، مطمئنم که انتخاب رییس‌جمهوری که دارای برنامه مدون در امر «منابع آب» باشد، می‌تواند کشور را «در مسیر حل» برخی چالش‌های اساسی کشور، پیش ببرد. می‌گویم «در مسیر حل» چون معتقدم که مدیریت منابع آب یک فرآیند بی‌انتهاست و ادعای «حل‌کردن»، نه شعار انتخاباتی که طنز پیامکی هم نمی‌تواند باشد. رییس‌جمهور آینده باید ابتدا تکلیف خود را در «توسعه» و «مدیریت» منابع آب مشخص کند. از منظر بخشی، جمعیت بزرگ‌ترین معضل برای انتخاب یکی از این دو مسیر است. می‌توان جمعیتی سه‌برابر حال حاضر داشته باشیم و مهم‌ترین منبع آب خود را «فاضلاب» خروجی از منزل خود بدانیم و می‌توان جمعیت و منابع آب را «عاقلانه» کنترل کرد تا نیازی به انتقال‌های عجیب و غریب و «...ترین» در دنیا نداشته باشیم. به لحاظ فنی، اجرای هرنوع پروژه‌ای امکان‌پذیر است، اما نه به لحاظ سیاسی- اجتماعی، اقتصادی یا محیط زیستی. انتخاب من و شما باید به یاد داشته باشد که «قانون توزیع عادلانه آب» در ایران مربوط به حداقل ۳۰ سال گذشته است و از درجه اعتبار و کاربرد به شدت خارج. «آب، انرژی، غذا و محیط‌زیست» چنان درهم تنیده شده‌اند که جداکردن آنها از یکدیگر، بخشی‌نگری و مدیریت منفک هر‌یک و بدتر از آن، مدیریت این چهار حلقه‌ حیاتی در خارج از حوضه‌های آبریز در قالب مرزهای استان را در پی خواهد داشت و بدون شک راه ما را به «تاجیکستان» و «ترکمنستان» می‌برد و انتقال آب از این دو کشور. بی‌شک یکی دیگر از مهم‌ترین چالش‌های کشور در موضوع آب، عدم وجود نیروی کارشناسی مناسب به ویژه در بخش‌های مدیریتی است. مدیران بی‌تجربه و بدون علم در زمینه آب، فاقد شهامت عذرخواهی برای تصمیم اشتباه و پس‌گرفتن اشتباه، فاقد شهامت لازم برای رد درخواست‌های سیاسی در زمینه توسعه منابع آب در غیاب سازمان برنامه و بودجه و حتی یک گام بالاتر، تبدیل‌شدن به «امربر» رییس‌جمهور، ما را شاید دورتر از تاجیکستان به «چین و ماچین» ببرد و پای بی‌کفایت بزرگ‌ترین ناقض محیط زیست دنیا را برای حل مسایل ملی در زمینه آب باز کند، بدون آنکه تبعات امنیتی و سیاسی آن را ببیند. شرق کشور نیازمند اقدامی عاجل برای هیرمند و هریرود است. امنیت، اقتصاد، مواد مخدر و خلاصه همه‌چیز در گرو یک دیپلماسی فعال و «شروع کننده»ی انتخاب ما در کنار کشور‌های شرقی یا بازیگران فعال در آنهاست. و بالاخره آموزش؛ دانشکده‌های مهندسی عمران و زیرمجموعه‌های آنها در بهترین حالت تبدیل به بنگاه‌های تولید مقاله شده‌اند و علم ۶۰ سال پیش در منابع آب را با رایانه و کدنویسی بزک می‌کنند یا بازتولید می‌کنند و به خورد دانشجویان و مهندسان آینده می‌دهند. آیا لزومی هست که یک انتخاب و مصادیق عملی عدم موفقیت در بخش منابع آب در کارنامه دولت را یک‌به‌یک مثال بزنم؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.