مرکز آمار خبر داد
نرخ رشد نزولی اقتصاد ایران
شرق: مرکز آمار نرخ رشد اقتصادی کشور در سالهای 71 تا 90 را اعلام کرده که در مقایسه با آمارهای بانک مرکزی اعداد بالاتری است و در عین حال با اعداد و ارقام صعودی دولت نیز تفاوت دارد و ناقض آنهاست. در حالی که پیش از این سال پایه و مبنای محاسبه این دو مرکز متفاوت بوده و نتایج مذکور نیز قابل توجیه، اما به دلیل آنکه سال 90 به عنوان سال پایه تعیین شده و در محاسبات هر دو باید مورد توجه قرار میگرفته، اما همچنان این اعداد با هم اختلاف دارد. با وجود آنکه مرکز آمار نشانههای مثبتتری از این سالها ثبت کرده است، اما درآمدهای نفتی سالهای اخیر که از آن با عنوان درآمدهای افسانهای نام برده میشود، با نرخهای رشد اقتصادی ثبتشده، قابل برابری و توجیه نیست و میتوان گفت منفی است. البته رییسجمهور در تیرماه سال 90 اعلام کرده بود به دلیل اینکه افزایش تولید داشتهایم، رشد اقتصادی نیز بالای 10درصد بوده است. اگر این عدد رشد اقتصادی سال 89 یا 90 را مورد اتکا قرار داده بود، آمار مرکز آمار ایران اکنون آن اعداد را تکذیب کرده و کاهش آن را نمایش میدهد. براساس این آمار که البته با بانک مرکزی اندکی تفاوت دارد، نرخ رشد در سال 89
معادل 5/6درصد و در سال 90 معادل 7/4درصد بوده است. رشد اقتصادی یک کشور عبارت است از میزان افزایش تولیدات یک کشور نسبت به سال پایه که با میزان تولید ناخالص داخلی سنجیده میشود و کار، سرمایه و زمین از جمله منابع آن هستند. برجایماندن سهمیلیون جمعیت بیکار در کشور، خود یکی از نشانههای کاهش و افول رشد اقتصادی است. هادی حقشناس، کارشناس مسایل اقتصادی، در گفتوگو با «شرق» در مورد این اختلاف اعداد میان بانک مرکزی و مرکز آمار، میگوید: «تا سال 90 مرکز رسمی انتظار آمار، بانک مرکزی بوده که مورد استفاده مجامع بینالمللی نیز بوده است، اما این موضوع به معنای رد آمار مراکز دیگر نیست. در سال 90 با مصوبه مجلس در قالب برنامه پنجساله، مقرر شد مرکز آمار نیز آمار رسمی را ارایه دهد.» به گفته او، به دلیل آنکه سال پایه این دو مرکز در سالهای پیشین متفاوت بوده، تعداد کالا و مراکزی که هر دو مورد ارزیابی قرار میدادند با دیگری اختلاف داشته و اعدادی که منتشر میکردند نیز با یکدیگر اختلاف داشت. اما بعد از تعیین سال 90 به عنوان سال پایه، اختلاف این اعداد باید اندک و ناچیز باشد. به گفته حقشناس بانک مرکزی شهرها را به عنوان نمونه
آماری خود انتخاب میکند، اما مرکز آمار شهر و روستا را مبنای محاسبه خود قرار میدهد که با تفکیک این دو اعداد صحیحتری به دست میآید. در حالی که مرکز آمار نرخ رشد اقتصادی در سال 90 را 7/4، بانک مرکزی آن را چهار و صندوق پول، رشد اقتصادی ایران در سال 90 را 5/2 اعلام کرده است. حقشناس، درخصوص تفاوت نتایج این سه مرکز میگوید: «صندوق بینالمللی پول براساس اطلاعات و آمار بانک مرکزی شاخصها را تعیین میکند. اما اگر بخواهیم تعیین کنیم که کدام یک از این سه عدد قابل اتکاست، در صورتی که میانگین مرکز آمار و صندوق بینالمللی پول را محاسبه کنیم، به عددی که بانک مرکزی ارایه کرده، دست پیدا میکنیم.» این اعداد هرچه بوده باشد طبق محاسبات و نظرات کارشناسان رشد اقتصادی در سال 91 به صفر و حتی به عددی منفی رسیده است. این در حالی است که زمانی که دولت، کشور را در دست گرفت، نرخ رشد اقتصادی کشور 9/6درصد بوده است. حقشناس، درخصوص برابری و توازنی که میان رشد اقتصادی کشور و درآمدهای نفتی و برنامه پنجساله و چشمانداز 20 ساله کشور باید وجود داشته باشد، میگوید: «رشد هشتدرصدی اقتصادی که در برنامه پنجساله چهارم و پنجم تعیین شد، براساس
تحقق یک سوم درآمدها بود. یعنی اگر در برنامه چهارم قرار بود رشد اقتصادی به هشتدرصد برسد، با این پیشفرض بود که درآمدهای نفتی به عدد 200میلیارد دلار برسد. به گفته او، در شرایطی که درآمدهای نفتی کشور5/2 برابر افزایش یافته است، باید رشد اقتصادی کشور نیز بیش از هشتدرصد باشد. اکنون تحقق چهاردرصدی رشد اقتصادی کشور با مجموع درآمد نفتی 700میلیارد دلار، عددی ناامیدکننده است. رشد اقتصادی کشور عددی نگرانکننده است و حتی برخی مدعی هستند که اگر غیر از این دولت هر دولت دیگری با هر نوع برنامهای زمام امور را در دست میگرفت و حتی برنامهای نیز نداشت، با درآمدهای نفتی کنونی همین میزان رشد اقتصادی به دست میآمد. این کارشناس اقتصادی میگوید: دو برنامه چهارم و پنجم، هر کدام دو برش از چشمانداز 20ساله کشور هستند. با گذشت هشتسال از چشمانداز هنوز به عدد هشت نرسیدهایم و نصف آن حاصل شده است. در واقع علاوه بر آنکه به اهداف پیشبینیشده دست نیافتهایم، عقبگرد نیز داشتهایم و با این روند نمیتوانیم به اهداف چشمانداز 20 ساله که در آن ایران به عنوان قدرت اول منطقه خاورمیانه در نظر گرفته شده است، دست پیدا کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.