|

مرتضوی و تامین اجتماعی

محسن ‌ایزدخواه

آقای مرتضوی، سرپرست موقت صندوق تامین اجتماعی چند روز پیش در یک نشست خبری به تشریح عملکرد خود در این صندوق پرداخت. وی برای چندمین بار در طول سال‌جاری به افزایش 25درصدی حقوق مستمری‌بگیران در سال 92 اشاره کرد و همچنین اعلام کرد که حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیرانی که 30سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته‌اند، کمتر از 700هزارتومان نخواهد بود که در جای خود این اقدام و تلاش صندوق تامین اجتماعی در ادای بخشی از حقوق ازدست‌رفته مستمری‌بگیران و بازنشستگان قابل تقدیر و تشکر است. اما وی در این گفت‌وگو به چند نکته کلیدی و اساسی در حوزه عملکرد خود هرچند با ابهام و چندپهلو نیز اعتراف کرد که از جهاتی می‌تواند نشان از واقع‌نگری وی در اداره این صندوق بزرگ بیمه‌ای باشد و حکایت از آن دارد که کارکردهای مدیریتی این صندوق بیمه‌ای در دولت‌های نهم و دهم از یک روند باثبات و کارآمد برخوردار نبوده و درواقع عدم درک شرایط خطیر و جایگاهی که این صندوق بیمه‌ای می‌تواند در توسعه پایدار کشور و امنیت اجتماعی داشته باشد از نکات مغفول‌مانده در کارنامه این دولت‌هاست وی همچنین در این گفت‌وگو تلویحا اعتراف کرده است فرآیند قانونی در تصویب بودجه سالانه این صندوق بسیار کند و بطئی انجام شده که ذیلا به بعضی از این نکات اشاره می‌شود: 1-در چارچوب قانون تامین اجتماعی و اساسنامه نحوه اداره این صندوق، بودجه سالانه باید درحدود آذرماه فرآیند تصویب خود را در هیات‌مدیره صندوق و سپس در هیات امنا طی کند به‌طوری که تا قبل از اتمام سال بودجه سال آینده به مدیرعامل جهت اجرا ابلاغ شود. متاسفانه در دو سال گذشته این فرآیند در مسیر قانونی به‌خوبی طی نشد به‌طوری که هم‌اکنون که در ماه سوم سال قرار داریم گفته می‌شود اخیرا هیات‌مدیره بودجه سال‌جاری را پس از تصویب به هیات امنا ارسال داشته است این بی‌انضباطی می‌تواند از چند مساله کلیدی حکایت داشته باشد: الف-به علت فقدان کارشناسان و متخصصان در این صندوق، مدیرعامل نتوانسته است مجموعه ارقام درآمدی و هزینه‌ای بودجه را همراه با برنامه سالانه خود تنظیم و به هیات‌مدیره ارسال کند. ب-اعضای هیات‌مدیره به صورت تمام‌وقت در محل کار خود حضور ندارند یا تخصص لازم را در جهت بررسی بودجه صندوق ندارند، به قرار مسبوق تعدادی از اعضای هیات‌مدیره فاقد صلاحیت‌های تخصصی مطابق ماده 17 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی هستند. ج-رویکرد سیاسی و نامتوازن‌بودن درآمدها و هزینه‌هاموجب شده است که نظام تصمیم‌گیری نتواند به یک جمع‌بندی کامل در تصویب بودجه سالانه صندوق برسد. د-آنچه از میان گفته‌های آقای مرتضوی در این گفت‌وگو حاصل می‌شود، کسر بودجه بزرگ‌ترین دغدغه این صندوق در انجام تعهدات خود است. نکته‌ای که در این میان باید مورد توجه قرار گیرد این است که باید پس از تصویب بودجه هیات امنا و مشخص شدن درصد افزایش حقوق مستمری‌بگیران و بازنشستگان و پس از آن در اجرای ماده 96 قانون تامین اجتماعی پیشنهاد افزایش حقوق به هیات وزیران داده شود سوالی که باید آقای مرتضوی به آن پاسخ دهد که چگونه است که حتی بودجه سالانه در هیات‌مدیره سازمان به تصویب نرسیده است و پیشنهاد مدیرعامل برای افزایش حقوق مستمری‌بگیران و بازنشستگان حدود 20درصد بوده است چگونه وی شتابزده رقم افزایش 25درصدی را به هیات‌وزیران داده است و چه تبلیغات گسترده‌ای در این زمینه صورت گرفته است. 2-همانطوری که بارها این قلم به مناسبت‌های گوناگون به آن اشاره داشته است بخش مهمی از چالش‌های پیش‌روی صندوق تامین اجتماعی حکایت از عدم درک صحیح دولت از اهمیت و جایگاه این صندوق بیمه‌ای در کشور داشته است. بی‌ثباتی در مدیریت و انتصاب هشت مدیرعامل در هشت سال و شانه‌خالی‌کردن دولت از تعهدات خود از مهم‌ترین ضربات خواسته یا ناخواسته دولت به این صندوق بیمه‌ای بوده است. مجموعه بدهی دولت تا پایان دولت هشتم به این صندوق بالغ بر 60هزارمیلیاردریال بوده در حالی که برآورد می‌شود این بدهی تا پایان سال‌جاری به 500هزارمیلیاردریال برسد و این در حالی است که دولت در سال‌های گذشته بالاترین درآمد نفتی را داشته است و در آخرین روزهای سال 1390 که آقای مرتضوی به‌عنوان مدیرعامل این صندوق منصوب شد دولت طی مصوبه‌ای مقرر کرد که با واگذاری شرکت‌ تا سقف 35هزارمیلیاردتومان با تمام وجود از این مدیر حمایت و به این صندوق نیز ادای دین کند و امروز در سال سوم حضور آقای مرتضوی وی در این نشست خبری آشکارا اعتراف می‌کند که دولت به یک‌پنجم تعهدات خود نیز وفادار نبوده است و این عدم تعهد صندوق بیمه‌ای را در یک پیچ تاریخی خطرناک قرار داده است. 3-آقای مرتضوی در این نشست خبری پرده دیگری را درخصوص تامین منابع درآمدی به‌منظور بالا بردن توان مالی این صندوق بالا می‌زند و بر شایعات گذشته، مهر صحت می‌زند و آن وارد شدن صندوق تامین اجتماعی با بابک زنجانی در قالب شرکت سورینت به‌منظور واگذاری ده‌ها شرکت بزرگ شستا در قبال درآمدهای ارزی بوده است که به نظر می‌رسد خطر بزرگی از سوی ذخایر و منابع این صندوق گذر کرده است و از این میان باید از ایشان درخصوص شفاف‌سازی تشکر کرد اما ایشان هیچ‌گونه اشاره‌ای به فرآیندهای کارشناسی و قانونی درخصوص چنین تصمیم بزرگی به ذی‌نفعان و بیمه‌شدگان ارایه نکرده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.