|

خواسته دوستان تیرافکن در وداع پایانی با او:

حیات هنری«صادق» ادامه پیدا کند

سحر آزاد

دوستان و همکاران صادق تیرافکن درحالی برای وداع پایانی با این عکاس در موزه هنرهای معاصر گردآمده بودند که از خانواده او درخواست کردند حیات هنری این هنرمند ادامه پیدا کند. صادق تیرافکن، عکاس و هنرمند ایرانی که آثارش در سطح بین‌المللی نیز شناخته می‌شود، به دلیل ابتلا به تومور مغزی 19 اردیبهشت در بیمارستانی در تورنتو درگذشت. هرچند دوستان نزدیک او از ابتلایش به بیماری سرطان اطلاع داشتند اما خبر درگذشت او در سن 48 سالگی برای اهالی هنرهای تجسمی غیرمنتظره بود. به همین مناسبت مراسم بزرگداشتی هشتم خرداد در موزه هنرهای معاصر تهران برپا شد. در بخشی از این مراسم یادداشتی از سوی پرویز تناولی، مجسمه‌ساز برجسته خوانده شد. تناولی در این متن مروری بر اولین خاطراتش از تیرافکن داشت و او را جوانی دانست که برای عکاسی به نزد او آمده بود اما بعد از این جریان به مدت 10 سال از تیرافکن خبری نداشته است. تناولی در ادامه این یادداشت گفته بود: «چند سال قبل دوباره تیرافکن را دیدم. چندین کار از من را که بدون امضا بودند، نشانم داد. یکی از آنها سفالی بود که به دایره‌المعارف ایرانیکا داده بودم تا صرف کارهای پژوهشی شود و کار دیگر هم یک «هیچ» برنزی بود که تیرافکن آنها را در حراج‌ها پیدا کرده و خریده بود. من هم این آثار را برایش امضا کردم و بعدها فهمیدم آثار را به خیریه اهدا کرده است. نبودنش را تسلیت می‌گویم.» مهران مهاجر، عکاس و از دوستان تیرافکن که به دلیل بغض و ناراحتی در بخش‌هایی از صحبت‌هایش وقفه ایجاد شد، گفت: «درون‌مایه‌ای تکرارشونده در کارهایش است که به هویتی تاریخی پیوند می‌خورد و از همان سال‌های پایانی دانشکده سعی می‌کرد از مرزهای سنتی عکاسی فراتر رود.» عباس دانشوری، استاد تاریخ هنر هم با ارسال یادداشتی از خاطرات خود با تیرافکن یاد کرد و در ادامه توماس اردبرینک، خبرنگار و همسر نیوشا توکلیان هرچند که به سختی به فارسی صحبت می‌کرد، تماشاگران را تحت‌تاثیر قرار داد. او خطاب به تیرافکن گفت: «هنوز برایم سخت است که باور کنم دیگر نیستی و با آنکه قلب‌هایمان فشرده می‌شود، می‌خواهم آن‌طور که بودی تو را به یاد بیاورم.» او با بیان اینکه تیرافکن سفیر ایران بود، افزود: «تو برای خیلی‌ها مرشد بودی. در خانه تو خیلی‌ها از همنشینی با تو لذت می‌بردند ولی برای من تو عضوی از خانواده بودی، خانواده‌ای که هرگز در ایران نداشتم.» اردبرینک همچنین حرف‌هایش را با این توصیف‌ها به پایان برد: «او در آخرین روزهای زندگی‌اش هم می‌خواست که هوای تازه استشمام کند، قهوه بخورد و زندگی کند. او عاشق زندگی بود و زندگی عاشق او. صادق ما دلمان خیلی برای تو تنگ شده است.» عباس کوثری، عکاس و از دوستان نزدیک تیرافکن نیز یکی دیگر از سخنرانان مراسم بود. او گفت که در روزهای پس از درگذشت تیرافکن بارها درباره دلایل بیماری این هنرمند از او سوال پرسیده‌اند و به همین دلیل اشاره‌ای به وضعیت تیرافکن در روزهای آخر کرد: «او هفت سال قبل مورد معالجه قرار گرفت و تا 14 ماه قبل نیز حالش خوب بود اما از آن به بعد سرگیجه‎هایش دوباره شروع شد. همان‌موقع درحال انجام پروژه‎ای برای موزه «لاکما» بود. پزشکان به او گفته بودند در کانادا بماند تا معالجه را شروع کنند اما صادق به ایران آمد و تا آخرین روزها سخت کار کرد تا اینکه مهرماه سال گذشته به سرگیجه‌های سختی دچار شد. وقتی به بیمارستان منتقل شد متوجه شدیم تومور مغزی او رشد کرده و به همین دلیل از او خواستیم به تورنتو بازگردد.» به گفته کوثری او روز نهم فروردین درحین کار روی آخرین پروژه‌اش، زمین خورد و به صورت شفاهی از ما خواست که کارش را تکمیل کنیم. او با اشاره به اینکه تیرافکن در آخرین روزهای عمرش گفته بود که از مرگ نمی‌ترسد، گفت: «فقط از این می‌ترسید که زندگی از کنترلش خارج شود.» کوثری که در سال 69 حین خدمت سربازی با تیرافکن آشنا شده بود، عنوان کرد که او سه، چهارسال کار هنری را ترک کرد تا به استقلال هنری برسد و بعد از آن تمام زندگی خود را صرف هنر کرد و به همین واسطه هیچ کار سفارشی‌ای انجام نداد. کوثری اما از برادر زنده‌یاد تیرافکن که در مراسم حضور داشت، خواست که به جمعیت حاضر در سالن نگاه کند و سخنانش را این‌گونه خاتمه بخشید: «تمام آثار صادق در اختیار خانواده‌اش است. او در وصیتنامه‌اش خواسته است به بنیادهای خیریه کمک شود و درخواست ما هم این است که صادق را در میان خودمان داشته باشیم تا حیات هنری او حفظ شود.» البته این خواسته‌ای بود که احسان آقایی، مدیر موزه هنرهای معاصر هم در بخشی از صحبت‌هایش به آن اشاره کرد و نسبت به ارایه هرنوع همکاری در این زمینه وعده داد: «حیات هنری او باید ادامه داشته باشد و آثارش باید در موزه‌های ایران به نمایش درآید. از برادر مرحوم تیرافکن می‌خواهم هر کمکی لازم است، از ما بخواهند تا حیات هنری صادق تداوم یابد.» اصغر اميرنيا مدير مركز هنرهاي تجسمي نيز نشان دوسالانه بنگلادش را كه صادق تيرافكن كسب كرده بود به برادرش اهدا كرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.