|

یادش بخیر صابون «حلب»!

«صابون حلب» یکی از قدیمی‌ترین نوع صابون در خاورمیانه است که آوازه‌ جهانی دارد. جنگ سوریه به‌خصوص حوادثی که در شهر حلب اتفاق افتاد کار را به جایی رساند که تولید این صابون دیگر متوقف شده است. «نبیل عندورا» یکی از دست‌اندرکاران این صنعت که به گذشته‌اش افتخار می‌کند، می‌گوید نسل‌اندرنسل اجدادش این‌کاره بوده‌اند و راز موفقیت در این حرفه را به نسل‌های بعدی به امانت سپرده‌اند. عمده شهرت صابون حلب به طبیعی‌بودن آن است. در این صابون از روغن درختان غار و زیتون استفاده می‌شود و هیچ‌گونه مواد شیمیایی افزودنی در آن به کار نرفته است. این صابون برای نخستین‌بار از طریق جنگجویان صلیبی که در قرن یازدهم میلادی به شرق آمده بودند، به اروپا برده شد و از این طریق اروپاییان با آن آشنا شدند. در سال‌های اخیر این صابون به دلیل داشتن مواد طبیعی و قدرت مرطوب‌سازی جسم با استقبال گسترده‌ای در جهان مواجه شده بود.با این همه عندورا، ماه گذشته از شهر حلب گریخت. او دو سال ابتدای در‌گیری‌ها را تحمل کرده و به امید آرام‌شدن اوضاع در این شهر ماند اما درنهایت فرار را بر قرار ترجیح داد. خودش می‌گوید: « تصمیم به فرار از این مهلکه برای من بسیار دشوار بود اما ماندن هم خطرناک بود. حالا احساس می‌کنم تقریبا همه چیزم را از دست داده‌ام. تلاش شبانه‌روزی من از بین رفت. تاریخ من نابود شد.» عندورا پس از سال‌ها کارکردن 16سال پیش توانست شرکتی به نام « نوبل سوپ» تاسیس کند. او در تجارتش چنان موفق بود که دراوج آن توانست به درآمدی معادل 10میلیون‌دلار در سال برسد. محصولات شرکت او به ایالات متحده آمریکا، اروپا، ژاپن و چین صادر می‌شد. هرقالب صابونی که او تولید می‌کرد یک‌سال تمام برای تولیدش وقت صرف شده بود. عندورا روغن غار را به صورت مستقیم از روستاهای اطراف حلب تهیه می‌کرد. با افزایش تقاضا برای این صابون، عندورا مجبور شد به مناطق خارج از حلب سفر کند. بندر «لاذقیه» یکی از این اماکن بود. اما او برای پیداکردن مواد طبیعی این صابون به ترکیه هم رفت تا مثلا در «انطاکیه» مقداری از این مواد را پیدا کند. باغ‌های زیتون در حلب و شهرهای اطراف آن فراوان است. زیتون را در ماه نوامبر جمع‌آوری می‌کنند و در زمستان آن را می‌جوشانند و روغنش را می‌گیرند. سپس مخلوط آن را در سطحی صاف پخش می‌کنند. سطحی حوض مانند و بعد مدت هفت ماه باید بگذرد تا به مرور خنک و خشک شود. بعد از اینکه خشک شد آن را بریده و به اشکال گوناگون درمی‌آورند. رنگ عمومی این صابون سبز است و در بیشتر مواقع آن را به قطعاتی مساوی تقسیم می‌کنند. درنهایت شرکت تولید‌کننده علامت تجاری خود را بر آن حک می‌کند. البته عندورا تلاش کرد به این شیوه سنتی روش‌های تازه‌ای اضافه کند. او برای خشک‌کردن صابون از دستگاه‌های بخار استفاده کرد و خط تولید جدیدی را سامان داد که با سلایق مشتریان هماهنگی و تناسب داشت. او حتی در تولید این صابون از بابونه و عسل و زعتر سبز نیز استفاده می‌کرد. در سال 2010 شرکت او توانست 500 تن صابون تولید کند اما این رونق تجاری با شروع درگیری‌ها در سوریه روزبه‌روز کاهش پیدا کرد. در سال 2011 اوضاع به شدت وخیم شد. به نحوی که عندورا دیگر نمی‌توانست به محل کار خود در حوالی حلب برود. او در کارگاهش دست‌کم 75کارگر داشت. تیراندازی‌ها وانفجارها موجب بسته‌شدن راه‌ها می‌شد و کامیون‌های حمل بار، دیگر قادر به رفت‌وآمد نبودند. عندورا دیگر نمی‌توانست صابونی به پایتخت بفرستد و به دلیل بسته‌شدن راه‌ها دیگر صادرات صابون از حلب تقریبا غیرممکن شد و درعوض صابون‌ها در انبار ماند. در سال 2012 بود که عندورا کارخانه‌اش را تعطیل و کارگران را مرخص كرد. اما مشکل تنها بر سر کارخانه نبود زیرا زندگی وی نیز در خطر بود و باید برای آن چاره‌ای می‌اندیشید. یک شب وقتی داشت به خانه برمی‌گشت، دو نفر با صورتی پوشیده جلویش را گرفتند و شروع به بازجویی از او کردند. در وهله اول احساس کرد می‌خواهند او را به گروگان بگیرند. اما بلافاصله خودرو دیگری از راه رسید و شروع کرد به تیراندازی به طرف نقاب‌پوشان. تیراندازی بین هر دو طرف به حدی شدید بود که عندورا به زحمت توانست خود را نجات دهد.با وجود این حادثه، عندورا هنوز هم به فکر فرار از کشور نیفتاده بود تا اینکه بر سر راه همسر و دخترش در دمشق بمبی منفجر شد و نزدیک بود آنها کشته شوند. آن دو نجات یافتند ولی به خودروشان آسیب زیادی وارد شد. همین مساله موجب شد تا عندورا تصمیم نهایی خود را بگیرد و آنها را به خارج از کشور بفرستد. بعد خودش نیز در بیروت به آنها ملحق شد. عندورا می‌گوید میزان خسارتی که در اثر این جنگ به شهر حلب رسیده تنها با خسارت شهرهای ژاپن در جریان جنگ جهانی دوم قابل مقایسه است. عندورا درحال حاضر در لبنان مشغول کار است و امیدوار است روزی دوباره بتواند به شهرش بازگردد. اما کی؟ خدا می‌داند.
منبع: بی‌بی‌سی عربی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.