|

افزایش ورود گردشگران عرب‌زبان با کاهش ارزش ریال

سرگردانی زایران عرب در ایران

صدرا محقق: زن و مرد میانسال عقب‌تر ایستاده‌اند و پسر جوان با زبان بی‌زبانی تلاش می‌کند به مامور فرودگاه چیزی را حالی کند. عربی حرف می‌زند و با دست کاغذهایی را نشان می‌دهد، مامور فرودگاه اما نه از زبانش چیزی می‌فهمد و نه از کاغذها چیزی دستگیرش می‌شود. زن چادر عربی‌اش را سفت‌تر می‌گیرد و نگاه نگرانش را از پسر جوان به سمت مرد میانسال می‌گرداند. استیصال در نگاه هر سه آنها موج می‌زند. پسر جوان در نهایت با موبایلش به شماره‌ای زنگ می‌زند و با زبان عربی مشکل را برای آن‌طرف خط توضیح می‌دهد، بعد گوشی را می‌دهد دست مامور فرودگاه تا برای او به زبان فارسی توضیح دهد. مامور فرودگاه پس از حل مشکل، رو به دیگر مسافرانی که منتظرند بلیت پروازشان را بگیرند، می‌کند و می‌گوید: «اهل عراق هستند، یکی، دو سالی می‌شود عراقی‌ها زیاد به ایران می‌آیند، ما هر روز همین بساط را داریم، این بیچاره‌ها به مشکل برمی‌خورند و نه زبان ما را بلدند نه ما عربی می‌فهمیم. کسی هم نیست مشکل را حل کند.»کاهش ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی هر چقدر تبعات و اثرات منفی داشت، یک اثر مثبت هم در پی داشت و آن زیاد شدن ورود گردشگران خارجی به ایران است. از وقتی نرخ ارزش ریال در برابر دیگر ارزها رو به کاهش نهاد، مسافرت برای خارجی‌ها به ایران ارزان‌تر از همیشه شد. از همین‌رو به‌خصوص ساکنان کشورهای همسایه از جمله شیعیان ساکن عراق، بحرین، آذربایجان، عربستان و سوریه بحران‌زده با خیالی راحت‌تر و هزینه‌ای کم به ایران سفر می‌کنند. بسیاری برای زیارت حرم امام‌رضا(ع) به مشهد، حرم حضرت معصومه به قم و شاهچراغ به شیراز سفر می‌کنند. گروهی دیگر هم برای درمان و مسایل پزشکی و بخشی دیگر هم با هدف گردشگری و دیدن جذابیت‌های طبیعی و تاریخی به ایران می‌آیند. منوچهر جهانیان، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی کشور در رابطه با افزوده شدن بر تعداد گردشگران ورودی از کشورهای همسایه به «شرق» می‌گوید: «ما سالانه تعداد زیادی زایر به کشورهای عراق، عربستان و سوریه می‌فرستیم، اما انتظار داریم بر اساس تفاهمنامه‌هایی که با این کشورها امضا شده و آنها هم موافقت کرده‌اند، به‌ازای این خروج، ورود هم داشته باشیم. خوشبختانه در این سال‌ها بیشترین میزان گردشگران ورودی به کشور زیارتی بوده‌اند.» این مقام مسوول همچنین در رابطه با اینکه گردشگران زیارتی کشور بیشتر از چه کشورهایی هستند نیز گفت: «بیش از همه در این دو سال گردشگرانی از عراق و آذربایجان به ایران آمده‌اند.» با این حال اگرچه معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی کشور به ورود این گردشگران به کشور می‌بالد و آن را نتیجه تفاهمنامه می‌داند اما بسیاری از فعالان بخش گردشگری کشور می‌گویند این مساله ناشی از کاهش ارزش ریال و افزایش اعتبار واحد پولی این کشورهاست و ربطی به برنامه‌ریزی‌های سازمان برای ورود گردشگر به کشور ندارد. جهانیان در پاسخ به این سوال هم می‌گويد: «بخشی از این حضور بر اساس برنامه‌ریزی و معرفی‌هایی است که انجام شده و حضور ما در کشورهای هدف یعنی همسایه‌ها و کشورهای اسلامی است، این ماحصل همین برنامه‌ریزی‌هاست. البته یکی دیگر از دلایل هم می‌تواند همین بحث کاهش ارزش پول باشد. در شرایط کنونی ایران به لحاظ اقامت و پذیرایی و حمل‌ونقل یکی از ارزان‌ترین مقاصد گردشگری جهان است. اینها دست به دست هم داده یعنی برنامه‌ریزی‌های ما و کاهش ارزش پول به توسعه بخش گردشگری و ورود گردشگر خارجی به داخل کمک کرده است.»این روزها به هر نقطه کشور اگر سر بزنید از کلاردشت تا شیراز و مشهد و اصفهان آنچه به‌وفور دیده می‌شود گردشگران عرب‌زبان است. بیشترین گروه از این گردشگران هم به مشهد می‌روند. به‌گونه‌ای که متولی یک مجموعه سوییت‌های اجاره‌ای در شهر مشهد در این‌باره به «شرق» می‌گوید: «یکی، دو سالی می‌شود که ورود زایران کشورهای عربی به مشهد زیاد شده، قبل از این هم بود اما خیلی تعدادشان کم بود و بیشتر شیعیان کشورهای عربستان و بحرین بودند. آنها هم زایران متمول و پولداری بودند که بیشتر برای اقامت به هتل‌های چهار و پنج ستاره می‌رفتند. در این مدت اما ورود زایران عراقی زیاد شده، ولی عراقی‌ها مردم پولداری نیستند و دنبال کم‌هزینه‌ترین نوع سفرند.» بر اساس آخرین آمارهای اعلام شده از سوی مسوولان شهری مشهد سالانه 25میلیون‌نفر زایر به این شهر سفر می‌کنند، ورود این تعداد مسافر به هر شهری قطعا بر درآمدها و ساختار اقتصادی آن شهر اثر‌گذار است، حال باید دید آیا افزوده شدن زايران عراقی بر این تعداد، تاثیر خاصی بر میزان درآمد افرادی که در زمینه خدمات‌رسانی به زايران فعالیت می‌کنند داشته است یا خیر، برای همین به سراغ یک راننده تاکسی، مسوول و صاحب یک هتل چهارستاره و متولی یک فروشگاه سوغاتی در مشهد رفتیم. آقای موسایی راننده تاکسی مشهدی در این‌باره توضیح داد: «زايران عرب‌زبان به‌خصوص آنها که اهل عراق هستند بسیار خسیس و اهل کم خرج کردن هستند، برای کرایه یک ماشین 10 بار قیمت می‌پرسند و بیشتر مسیرها را پیاده می‌روند، اما عرب‌های بحرین و عربستان که البته تعدادشان کم است بسیار دست و دلبازند و خوب پول خرج می‌کنند. مشکل بزرگ دیگری که در این‌باره هست موضوع زبان است، نه ما عربی می‌دانیم و نه آنها هیچ چیزی از فارسی بلد هستند و همین کار را مشکل کرده است.» رضایی‌نیک، هتلدار اهل مشهد می‌گوید: ورود زايران عراقی بر رونق کار ما افزوده است و بیشتر ایام سال اتاق‌های ما پر است، به همین دلیل ما برای حل مشکل ارتباط برقرار کردن با آنها چند مترجم عرب‌زبان استخدام کرده‌ایم و پرسنل هتل هم در حد ارتباط اولیه عربی یاد گرفته‌اند. در مجموع از زیاد شدن این زايران راضی هستیم.» متولی یک فروشگاه سوغاتی در فرودگاه مشهد هم در این‌باره می‌گوید: «زايران عراقی با وجود اینکه در مدت اخیر بر تعدادشان بسیار افزوده شده اما تاثیری بر بازار ما نداشته‌اند، گویا بین آنها فرهنگ سوغاتی خریدن اصلا وجود ندارد و به همین دلیل خیلی به‌ندرت از ما خرید می‌کنند.»با این همه اصلی‌ترین مشکلی که خود این زايران عرب در ایران با آن مواجه هستند بحث زبان است، آنها از بدو ورود به ایران دچار مشکل می‌شوند، پرسنل فرودگاه، میهمانداران هواپیماها، فروشندگان، مردم عادی و حتی بسیاری از خادمان حرم امام‌رضا(ع) هیچ اطلاعی نسبت به زبان عربی ندارند. همین مساله هم آنها را در بسیاری مواقع دچار سردرگمی می‌کند و مشکل‌ساز می‌شوند. در سطح شهر هم تابلوهای اندکی به زبان عربی دیده می‌شود که به آنها اطلاعاتی بدهد. به هر حال ورود این گردشگران زیارتی حتی با کمترین هزینه برابر است با وارد کردن ارز به کشور، مسوولان صنعت گردشگری کشور و متولیان شهری شهرهایی مانند مشهد که پذیرای این زايران هستند باید برای خدمات‌رسانی به آنها تصمیمات جدی‌تری اتخاذ کنند. چرا که در غیر این صورت پس از مدتی ورود این زايران به کشور دچار مشکل یا به صورت کامل متوقف خواهد شد. ورود این گردشگران عرب‌زبان را اگر تنها نتیجه مثبت کاهش ارزش ریال بدانیم، ممکن است عدم خدمات‌رسانی مطلوب به آنها همین تنها نتیجه مثبت را هم منفی کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.