|

چرا خرداد پرحادثه است؟

مزدک علی‌نظری

من که خیلی فکر کردم، دلایلی هم برای خودم تراشیدم. اما هنوز ته دلم اطمینان دارم که دلیل واقعی‌اش را پیدا نکردم. حتی چهار سال پیش نشستم و تمام حادثه‌های مرتبط که به ذهنم می‌رسید یا از این‌طرف و آن‌طرف پیدا شد را فهرست کردم. باز نتیجه قانع‌کننده نبود. حالا سوالم را اینجا هم می‌نویسم تا ببینم شما چه می‌گویید: چرا «خرداد» اینقدر در تاریخ ما مهم است؟
نیاز به توضیح ندارد ولی برای اینکه سوءتفاهم نشود و ذهن بعضی‌ها جاهای دیگر نرود، روشن و واضح، عرض می‌کنم: خرداد در تاریخ ایران یک ماه ویژه است که در آن اتفاقات بزرگ بسیاری رخ داده و اگر مقایسه کنیم، با هیچ ماه دیگری مانند نیست. حتما حالا سلول‌های مغزتان فعال شده و هی دارید می‌شمارید: ... وم خرداد، ... تم خرداد، ... هم خرداد... و یکی‌یکی اتفاقات تاریخی توی ذهنتان زنده می‌شوند. اجازه بدهید کمکتان کنم؛ مثلا اگر دوم خرداد 76 روز آشنایی برای همه ماست، اما بعضی‌ها هم خوب یادشان است که چند سال بعد از آن، در چنین روزی «ناصر حجازی» اسطوره فوتبال ایران درگذشت و درست همین روز اما در سال 85 بود که چاپ یک کاریکاتور در روزنامه «ایران جمعه» باعث کلید خوردن جنجالی بزرگ در کشور شد. این اتفاق‌ها اغلب مرتبط یا قابل مقایسه نیستند اما هرکدام یادآور حادثه‌ای مهم و ماندگارند که وجه اشتراک همگی‌شان رخ دادن در 31 روز سوم سال، یعنی خرداد‌ماه است.
چند رویداد دیگر را مثال می‌زنم: ششم خرداد علاوه بر اینکه سالروز جشن باستانی «خردادگان» است، مرحوم «موذن‌زاده اردبیلی» هم در این روز درگذشت (1384). موافقید از اینجا به بعد، روز و سال‌ها را حذف کنیم و فقط به اتفاقات بپردازیم؟ فقدان بزرگانی چون م. ا. به‌آذین، هوشنگ گلشیری، نادر ابراهیمی، ذبیح‌الله منصوری و دکتر پرویز ورجاوند در این ماه اتفاق افتاده. سایر درگذشتگان معروف: «مصطفی چمران» که 31 خرداد 60 شهید شد و شش سال بعد در همین روز «محمدتقی شریعتی» درگذشت. دکتر «علی شریعتی» هم 10 سال و دو روز پیش از پدر، در همین ماه فوت شده بود. علاوه بر فوت آیت‌الله فاضل لنکرانی آیت‌الله سعیدی - که توسط ماموران ساواک شهيد شد- بی‌شک مهم‌ترین رخداد خردادماه رحلت امام خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی است و دو روز بعد، یکی از عظیم‌ترین خاکسپاری‌های تاریخ در ایران اتفاق افتاد. انتخاب آيت‌الله خامنه اي به عنوان رهبر انقلاب و سوم خردادآزاد سازي خرم شهر و حادثه 15 خرداد 42 كه سرآغاز انقلاب اسلامي شد.
چند حکم و حادثه تاریخی دیگر هم در این ماه داشتیم؛ مثلا چند دوره تشکیل مجلس یا برگزاری انتخابات و شروع ریاست‌جمهوری، ترور ناموفق اکبر هاشمی‌رفسنجانی و زخمی شدنش، انتخاب او به عنوان جانشین فرماندهی کل قوا، برکناری «ابوالحسن بنی‌صدر» از فرماندهی کل قوا و...
خرداد امسال، ماه سرنوشت‌سازی برای ورزش ایران است و تیم ملی فوتبال برای رفتن به جام‌جهانی، سه بازی حساس پیش‌رو دارد. از این نظر خاطرات خوبی از خرداد داریم؛ سال 84 تیم ملی به جام 2006 آلمان صعود کرد، یا پیروزی مقابل آمریکا در جام 98 و جشن ملی بعد از آن بازی. سایر حوادث ورزشی: شکست تلخ از مکزیک در همان جام 2006، خداحافظی «علی دایی» آقای‌گل جهان با قهرمانی تیم سایپا، صعود تیم کوهنوردی بانوان ایران به اورست (که اولین زنان مسلمان فاتح بام دنیا بودند) و...
چند اتفاق مهم دیگر هم در خرداد داشتیم: حمله به حجاج ایرانی و حادثه «جمعه خونین مکه»، اولین مذاکره رسمی ایران و آمریکا (در مورد مسایل عراق)، محاکمه «غلامحسین کرباسچی» و پخش آن از رادیو و تلویزیون، پخش مناظره‌های جنجالی کاندیداهای ریاست‌جمهوری دهم و انفجار بمب در حرم امام‌رضا (ع)، شروع انتشار روزنامه «سلام»، تشکیل جهاد سازندگی، ادغام نیروهای انتظامی، ملی‌شدن بانک‌ها پس از انقلاب، قیام 15 خرداد قم و...
ده‌ها تولد، مناسبت و رویداد ریز و درشت دیگر هم در تاریخ ثبت شده که حالا اینجا نیاوردیم. کلا غرض از این یادداشت نه مرور حوادث، که تلنگری برای یافتن پاسخ یک سوال است: راستی چرا خرداد اینقدر مهم و پرحادثه است؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.