|

گزارش میدانی «شرق» از 2 منطقه متفاوت تهران

شرق: هنگام انتخابات که می‌شود؛ صحبت ائتلاف‌ها و این و آن بستن‌ها و این و آن گفتن‌های مردان سیاست پررنگ‌تر از روزهای دیگر است، اما آنچه کمتر در گفتارها و سخن‌ها دیده می‌شود توجه به آنچه مردم عادی می‌خواهند، است و آنچه که این روزها مردم به‌طور واقع با آن درگیر و پنجه‌درپنجه هستند. دو گزارش حاضر، چرخی در دو منطقه تهران است؛ یکی خیابان بهارشمالی واقع در منطقه مرکزی تهران و دیگری خیابان حرم شهرری. در هر دو، مردم دغدغه‌هایی مشابه دارند و از گرانی‌های هر روزه گله دارند. سخن به مقایسه که کشیده می‌شود نیز جالب می‌شود. «بهار» اینجا غریبه است بسیم لاله: مشاور املاک بهار که در قسمت شمالی قرار دارد می‌گوید در چند ماه گذشته قیمت‌ها به‌طور خیره‌کننده‌ای جهش داشته است به طوری‌که این جهش قیمت ملک و اجاره با درآمد مردم محله همخوانی نداشته است و با وجود نزدیک شدن به ایام جابه‌جایی اکثر اهالی محل برای پیدا کردن خانه جدید از این محل می‌روند و افراد جدیدی در حال جایگزین‌شدن آنها هستند و کم‌کم قشر جمعیتی این محل رو به افراد قوی از لحاظ مالی می‌رود. در حال حاضر در آپارتمان نوساز از متری پنج‌میلیون‌و‌700‌هزار‌تومان تا شش‌میلیون‌و‌300‌هزار‌تومان متغیر است و اجاره نیز متری یک‌میلیون‌تومان به بالا‌ست. به‌طور مثال در کوچه علمداری یک آپارتمان 12‌ساله 65‌متری 85‌میلیون تومان اجاره بهای آن است در صورتی که این آپارتمان در سال گذشته 65میلیون‌تومان رهن داده می‌شده است.این افسارگسیختگی قیمت در آن حد است که خدابخش از فعالان املاک در همان محدوده مهم‌ترین فعالیت اقتصادی دولت بعدی را خراب کردن بنای اقتصادی این چند سال اخیر و دو‌باره بنیان کردن آن طبق اصول اقتصادی می‌داند. وی وضعیت ملک چه از لحاظ اجاره و چه از لحاظ فروش را در دولت‌های هاشمی و خاتمی بهتر دانست به‌طوری‌که در سابقه چندین‌ساله فعالیت در این محل چنین رکودی را شاهد نبوده است. یکی دیگر از اصناف شاغل در خیابان بهار یک فروشگاه بهداشتی است که از دوران خاتمی به‌عنوان دوران طلایی اقتصاد یاد می‌کند و افسوس آن روزها را می‌خورد و زیر‌لب می‌گوید: «امیدوارم حلالمان کند.» وی با اشاره به‌گرانی در دوران رفسنجانی اما باز آن دوران را به علت گردش مالی و وفور همه نوع جنس راضی‌کننده‌تر از حال حاضر می‌داند.امین مهم‌ترین اقدام دولت بعدی را برداشتن تحریم‌ها می‌داند و علت این آشفتگی اقتصادی را تحریم‌های اعمال‌شده ارزیابی می‌کند. وی مقدار یارانه پرداختی به مردم را نسبت به تورم بسیار کم و پرداخت یارانه را بهانه‌ای برای چند‌برابر شدن قیمت‌ها می‌داند. اما شاید صنف نانوایی را باید بهترین نماینده مردم یک محل در بین صنوف دیگر دانست چون به صورت روزانه با تمام مردم محل اعم از هر وضعیت مالی و اجتماعی و با دیدگاه‌های مختلف سر‌و‌کار دارد. نانوایی سنگکی بهار فروش خود را ثابت می‌داند ولی قدرت خرید خود را پایین‌تر و علت آن را بالا رفتن هزینه‌ها نسبت به درآمد می‌داند. شاطر این نانوایی مهم‌ترین اقدام دولت بعدی را ایجاد رفاه اقتصادی و بازسازی دوباره زیر‌بناهای اقتصادی کشور می‌داند. وی سیستم پرداخت یارانه را به‌طور کل اشتباه ارزیابی می‌کند و حذف این سیستم و برگشت قیمت‌ها به قبل را بهترین راه خروج از این وضعیت می‌داند. وی در خاتمه با گفتن این جمله که «می‌دانی برای چی رییس‌جمهور نمی‌شوم؟ به‌خاطر اینکه منی که توانایی اداره یه نانوایی رو ندارم، چطوری 75‌میلیون نفر رو اداره کنم» باعث خنده مردم داخل صف نان می‌شود.میوه‌فروشی خیابان بهار که توسط دو جوان تحصیلکرده اداره می‌شود، مهم‌ترین اقدام دولت بعدی را دوستی و تفاهم با دنیا می‌داند. وی شعار افزایش یارانه‌ها را بی‌اساس می‌داند و علت آن را نبود منابع برای تهیه یارانه بیشتر بر‌می‌شمرد و می‌افزاید در صورتی‌که کسی بخواهد این منابع را تهیه کند، مجبور می‌شود که قیمت اجناس را چند‌برابر کند. سوپر‌گوشت صداقت که چندین سال است در این محله فعالیت می‌کند از اخراج دو کارگر در چند‌ماه اخیر می‌گوید. وی علت این امر را کم شدن قدرت خرید مردم می‌داند و ادامه روند فعلی را بد می‌داند. او معتقد است کل اصناف بازار دچار ور‌شکستگی خواهند شد. صداقت با اشاره به کاغذی که هنوز روی دیوار در معرض دید عموم قرار دارد، می‌گوید تاریخ این برگه سال‌89 است و فهرست قیمت اعلامی توسط اتحادیه است. به طور مثال گوشت لاشه گوسفندی بدون دمبه 15‌هزار‌و‌800‌تومان اما الان این قیمت 25‌هزار‌تومان است یا گوشت گوساله ‌11‌هزار‌و‌500‌تومان در صورتی‌که الان برای خرید یک کیلو باید 32‌هزار‌تومان پرداخت کرد. وی در ادامه، شعار افزایش یارانه‌ها را در کلانشهر‌ها بی‌اساس دانست ولی مطرح‌شدن این شعار را برای شهرستانی‌ها وسوسه‌آمیز خواند. بازار حرم تشنه مشتری است بهناز جلالی‌پور: ابتدای خیابان منتهی به حرم، مغازه ساعت‌فروشی، سوت و کور و خلوت است. حسن تلفنی در حال قیمت‌دادن و گرفتن است. مقصر خلوتی مغازه‌اش را قیمت‌هایی می‌داند که امسال بیش از همیشه بالا رفته است. برای اینکه تفاوت قیمت‌های سال گذشته و امسال را ملموس بیان کند، می‌گوید: «ساعتی که عید سال گذشته 105‌هزار‌تومان فروختم، امسال همان را 280‌هزار‌تومان خریدم و جایگزین کردم.» در اولین ماه‌هایی که یارانه‌ها پرداخت می‌شد به خصوص زمانی که هنوز قیمت‌ها افزایش پیدا نکرده بود، بازارش رونقی داشت. پولی که یکباره به خانوارها پرداخت می‌شد، این فرصت را فراهم می‌کرد تا برای خرید ساعت مراجعه کنند. اما اکنون به قول حسن «دو کیلو گوشت 90‌هزار‌تومان» دیگر پولی برای خرید ساعت نمی‌گذارد. این مغازه را پنج سال پیش اجاره کرده و هر سال نیز قراردادش را تمدید می‌کند. سال 89 قرارداد اجاره‌اش را دو‌میلیون و 200‌هزار‌تومان تمدید کرد و سال 90 اجاره‌اش شد سه‌میلیون‌تومان، در فروردین 91 با یک‌میلیون‌تومان افزایش، ماهی چهار‌میلیون‌تومان قرارداد بست، اما سال‌جاری صاحب مغازه پیشنهاد 11‌میلیون‌تومانی برای تمدید قرارداد داده است که در نهایت با هفت‌میلیون به توافق رسیده‌اند. حسن می‌گوید: «امسال بدترین سال است و مثل هیچ‌دوره و سالی نیست. تا سال قبل اگر مثلا روزی پنج مشتری داشتم و 500‌هزار‌تومان درآمد، امسال همان 500‌هزار‌تومان را از یک مشتری کسب می‌کنم و افت مشتری داشته‌ام.» مشتری‌ها هرسال نصف می‌شوند آقا ابراهیم، در ابتدای پاساژ طلافروشان یک مغازه کوچک دارد. تا اسفندماه، اجاره این مغازه ماهی سه‌میلیون‌تومان بوده و حالا برای تمدید قرارداد، شده پنج‌میلیون‌تومان. افزایش قیمت‌ها اگر برای همه ضرر باشد، برای طلافروش‌جماعت باید سود خالص باشد، چراکه ارزش سرمایه‌هایشان علاوه بر آنکه حفظ می‌شود، افزایش نیز پیدا می‌کند. اما او این افزایش قیمت‌ها برایش چندان جذاب نبوده، چراکه با افت دادوستد، سود مورد نظرش را کسب نکرده است. در عین حال با ‌گران‌شدن طلا، مشتری چندانی ندارد و می‌گوید: «پنج سال است که هر سال نسبت به سال پیش از آن، تعداد مشتری‌ها نصف می‌شود.» کهنه‌فروشی داریم مرد، فارسی را با لهجه عربی غلیظی حرف می‌زند. از وقتی باید مالیات‌ بر ارزش افزوده را اعمال کنند و در مجموع 13‌درصد از مشتریان دریافت کنند، مشتری‌هایش متمایل به خرید طلاهای کهنه شده‌اند. تنها عروس و دامادها برای خرید طلا می‌آیند. او، می‌گوید: «قیمت طلا که به گرمی60 و 70‌هزار‌تومان رسید، بیشتر مردم شروع به فروختن طلاهایشان کردند چون چنین قیمت‌هایی را به خواب هم نمی‌دیدند و باور نمی‌کردند. وقتی طلا به گرمی 90‌هزار‌تومان رسید و بالاتر از آن هم رفت، توان خرید و جایگزینی برای مردم نمانده بود. اکنون اصلی‌ترین اولویت‌های مردم غذا و لباس است.» امسال به دلیل افزایش قیمت‌ها برای بسیاری سخت بوده، اما او می‌گوید: «در این 30سال مثل امسال را ندیده‌ام. حتی زمان جنگ هم این‌طور نبود. کارمندی که آن موقع سه‌هزار‌تومان حقوق می‌گرفت، ماهی هزارو200تومان خرج ماهانه و زندگی‌اش بود و باقی را سکه و طلا می‌خرید. بعد از جنگ با فروش همان طلاها، خانه خرید. حالا با ماهی سه‌میلیون‌تومان هم نمی‌تواند دخل و خرج را به هم برساند.» به گفته او، آن موقع و دوره اقتصاد ثابت، اجازه زندگی به مردم می‌داد، اما اکنون گوشت هر ماه‌گران می‌شود و ریال بی‌ارزش شده.«دوره هاشمی، ایران ارج و قربی داشت. در دوره خاتمی، هم ارزونی بود، هم مردم پول داشتند و درآمدها خوب بود که در نتیجه فروش زیاد و پول ایران هم قوی و قدرتمند بود.» گرانی همیشه هست کباب‌های اینجا خیلی معروف و بوی آن بازار را برداشته است. زن و شوهری با بچه می‌آیند و یک پرس کباب بدون برنج سفارش می‌دهند، بدون نوشابه می‌شود پنج‌هزارو200‌تومان. همین پرس قبل از عید چهارهزارو200‌تومان بوده است. آقا مصطفی، که یک دقیقه هم بی‌مشتری نیست، همه‌جوره راضی است از قیمت‌ها. سال قبل هر نوشابه را 400‌تومان می‌خریده و با سود، 500‌تومان می‌فروخته و امسال همان را که 500‌تومان از کارخانه می‌خرد، 600‌تومان می‌فروشد. گوشت کبابی را هم 14 تا 15‌هزار‌تومان می‌خریده که امسال با 20 تا 25‌درصد افزایش، 19‌هزار‌تومان می‌خرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.