|

انتخابات، عقلانیت و حقوق بین‏المللی ایران

حسین احمدی نیاز . حقوقدان

انتخابات از مهم‌ترین شاخصه‌های حاکمیت مردم و نماد عینی دموکراسی در جوامع مردمسالار محسوب می‌شود. مردم با درک و تشخیص خود فارغ از هر نوع تخریب و جوسازی پا به میدان گذاشته و با انتخاب داوطلب مورد‌نظر خود سکان اجرایی کشور را به مدت چهار‌سال به فرد منتخب پیروز واگذار می‌کنند. سن افراد یا اشخاص کاندیداتوری ریاست‌جمهوری ملاک عمل نبوده و در هیچ‌یک از اسناد و مقررات داخلی و بین‏المللی به این امر اشاره نشده است. اما آنچه مهم و مورد تاکید قوانین است، مدیر و مدبر بودن، ذیل اصل 115 قانون اساسی و برخورداری از عقلانیت و اعتدال است. از سوی دیگر عقلانیت، مهم‌ترین خصیصه حاکم بر حقوق و روابط بین‏الملل است. نحوه تعامل با دولت‌ها و سازمان‌های بین‏المللی بین‏الدولی و غیردولتی تابع این عقلانیت است. ایران جزو موسسان اولیه جامعه ملل در سال 1919 بوده و بعد از انحلال این سازمان در سال 1945 به عنوان یکی از موسسان اصلی سازمان ملل متحد و امضا‌کنندگان منشور ملل متحد محسوب می‌شود و تاکنون مهم‌ترین اسناد بین‏المللی جهان‌شمول و منطقه‌ای را امضا و تصویب کرده است.
ایران همواره با افتخار عضو موثر و فعال سازمان ملل و سایر سازمان‌های بین‏المللی محسوب شده و همواره با ارایه راهکارهای مختلف خواستار برون‌رفت از مشکلات بین‏المللی بوده است. در همین زمینه می‌توان به پیشنهاد گفت‌وگوی تمدن‌ها اشاره کرد.
اما متاسفانه در سالیان اخیر هجمه‌هایی از سوی مخالفان ایران در سطح بین‏المللی ایجاد شده است. این موج از یک سو باعث گسترش تحریم‌های بین‏المللی و ایجاد فشارهای اقتصادی بین‏المللی بر کشور و صدور قطعنامه‌های مختلف غیرمنصفانه علیه کشور و سردی روابط با کشورهای حاضر در منطقه شده است. از سوی دیگر نحوه اظهار‌نظرهای سیاسی در سطح روابط بین‏الملل همانند نفی «هولوکاست» بی‌تاثیر در این فشارها نبوده است. واقعیت مساله این است که ضرورت گسترش با دولت‌ها و جامعه بین‏المللی ایجاب می‌کند تا بر‌اساس عقلانیت و مصالح جامعه و کشور اقدام کرد، فرصت‌ها در سطح روابط بین‏الملل از اهمیت اساسی در حفظ منافع ملی برخوردار است. رقابت سختی بین دولت‌ها در عرصه بین‏المللی در این زمینه وجود دارد. هر نوع فرصت‌سوزی و عدم‌پیروی از عقلانیت در سیاست بین‏الملل، کشور را با چالش‌های زیادی مواجه می‌کند. اکنون زمان پیروی از این عقلانیت است. با برگزاری انتخاباتی پرشور و انتخاب فردی که شاخصه اصلی آن مدیر و مدبر‌بودن و پیروی از عقلانیت و اعتدال است در انتخابات ریاست ‌جمهوری از یک سو موجب عزت و سربلندی ایران شده و از سوی دیگر امید به بهبودی در روابط بین‏المللی کشور بر اساس قواعد حقوق بین‏الملل و در نظر‌گرفتن مصالح و منافع کشور وجود دارد. ویژگی عمده رییس‌جمهوری عقلانیت و اعتدال در رفتار و اعمال است که این دو خصیصه اصلی ضرورت حیاتی در روابط و حقوق بین‏المللی ایران به‌حساب می‌آید. واقعیت مساله این است دنیای روابط و حقوق بین‏الملل دنیای عقلانیت و اعتدال است. ایران می‌توانست نقشی موثرتری در فرآیند تحولات منطقه علی‌الخصوص در جریان تحولات وسیع کشورهای عربی که مشمول قاعده بهار عربی شدند، ایفا کند. ما داعیه الهام گرفتن بهار عربی از انقلاب اسلامی ایران را داریم اما در انطباق با سیاست‌های بین‏المللی ترکیه در برابر تحولات بهار عربی، شاهد روند موفق‌تر ترکیه در این داستان بودیم. واقعیت مساله این است که جهان سیاست بین‏المللی تابع پارامترهایی است که رفتار دولت‌ها و سیاست‌های دستگاه دیپلماسی داخلی آنها موثر در این امر است. ما در حال‌حاضر از چالش‌های اساسی در روابط بین‏المللی با بعضی از کشورهای منطقه برخورداریم، از بحران سوریه گرفته تا بحران بحرین و از حضور بیگانگان در کشورهای منطقه و خلیج‌فارس... را می‌توان نام برد. از سوی دیگر وضعیت منافع و حقوق بین‏المللی نفت ما در فلات قاره و ایضا خلیج‌فارس، دریای عمان و دریای خزر در ابهام است. رژیم حقوقی دریای خزر هنوز تبیین نشده است، عضویت ما در سازمان تجارت جهانی به فراموشی سپرده شده است، روابط بین‏المللی ما با کانادا و بریتانیا قطع شده است، وزیر سابق امور‌خارجه هنگام ماموریت خارجی در کشور دیگر عزل می‌شود و موارد عدیده دیگری که قابل تامل و بررسی است که با انتخاب چنین فردی و پیروی ایشان از عقلانیت و سیاست، روابط و حقوق بین‏الملل و استفاده از افراد کاردان و متخصص قطعا باعث برون‌رفت از این وضعیت و حفظ منافع بین‏المللی ایران خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.