|

جایزه امید، نقطه امیدی برای ناپیدایان پایدار

حسن كريم‌زاده . طراح گرافیک و کارتونیست

ماه می‌ میلادی و اردیبهشت‌ماه خورشیدی کم‌وبیش مناسبت‌هایی - جهانی و ملی- در خود جای داده که یادآور نقش کتمان‌ناپذیر قشری است که امنیت جسمی و روحی خود را کف‌دست قرار داده و بی‌محابا پای در عرصه شفاف‌سازی و آگاه‌سازی گذاشته‌اند. شکی نیست که دانسته‌ها و گپ‌وگفت‌های روزمره‌مان از زیروروی پیرامونمان را از گزارش‌ها و گفت‌وگوها و نوشته‌های قشری تغذیه می‌کنیم که «ژورنالیست» می‌نامندشان و «روزنامه‌نگار» می‌نامیمشان. همان‌هایی که روی خوش نمی‌بینند اما خوش دارند همه ببینند و بدانند. محصولات دیداری، شنیداری و خواندنی این صنف از آغاز صبح تا پایان شب چنان احاطه‌مان کرده است که نیازی به کنکاش فردی برای دست‌یافتن به اطلاعات مورد نیاز روزمره نیست چرا که در این بین کسانی هستند که - نه با هدف فربه‌کردن اندوخته‌های مالی‌شان، که تنها به‌واسطه تعهدات اخلاقی و حرفه‌ای‌شان- پر کردن این خلأ را به دوش می‌کشند و در این راه، سردی‌ها و گرمی‌های فراوانی را پشت‌سر می‌گذارند. بنابراین اگر در اینجا و آنجا حمایت‌های خرد یا کلان، معنوی یا مادی از قشر روزنامه‌نگاران به عمل می‌آید، نه‌تنها عمل زایدی نیست که شاید نقطه امیدی است برای ناپیدایان پایدار؛ که بدانند هرچند ارج نمی‌بینند و بر صدر نمی‌نشینند! اما دیده می‌شوند. «جایزه امید» که به همت بنیاد دکترمهدی سمسار (روزنامه‌نگار فقید) و به‌یاد او در حمایت از فعالان عرصه مطبوعات برگزار می‌شود یکی از همین نقطه امیدهاست. دلگرمی بی‌آلایشی است برای صنفی که انجمن صنفی‌اش- بخوانید خانه‌اش- را هم در تندباد چشم‌تنگی‌ها و کم‌لطفی‌ها از دست داده است. «بی‌آلایش» از آن جهت که قبل و بعد ندارد، تطمیع و تسخیر ندارد، از دل برخاسته و لاجرم بر دل می‌نشیند؛ چرا که مستقل است و خرده‌فرمایشات را راهی در آن نیست... کورسوی امیدی است برای نسل‌نوی فعالی که آمده است تا در این حوزه مشعل روشنگری را جسورانه‌تر از پیشینیان خود به‌دوش کشیده و پیش ببرد، در هر تقسیم‌بندی و تحت هر عنوانی که می‌خواهد باشد: محیط‌زیست، سیاست، اقتصاد، هنر، علم و... . بی‌شک یکی از اعضای ثابت این خانواده پرحاشیه! «کارتونیست»‌ها هستند. چرا که شالوده مفهومی آثار این گروه می‌طلبد که فرزندخوانده ژورنالیسم باشند و نه تصویرگر آن، نقاش آن و نه طراحان گرافیک. کارتونیست‌ها همچون دیگر اعضای خانواده مطبوعات دستمایه فعالیت خود را از بستر جامعه یافته و رویدادهای تلخ و شیرین جاری را با چاشنی اغراق و طنز- به‌واسطه برش و کارکرد آن- در یک فرآیند تجسمی به جامعه بازمی‌گردانند، تا مخاطبان، خود حدیث مفصل بخوانند. امسال «جایزه امید» کارتون و کاریکاتور به دوست و همکاری تعلق گرفت که به‌زعم بنده، شایسته توجهی بیش از اینهاست. هرچند این جایزه به دلیل مجموعه‌ای از آثار کارتون منتشرشده هادی حیدری به وی اهدا شد، اما دوست دارم در ذهن خودم این جایزه را به‌نفع شخصیت حرفه‌ای او مصادره کنم! چراکه به‌زعم بنده اخلاق حرفه‌ای یک هنرمند به اندازه‌ای مهم و قابل‌توجه است که هنر او. طی این سال‌ها خود را اینگونه تربیت کرده‌ام که مقیاس ارزشگذاری هنرمندان و به‌ویژه همکارانم را در حوزه کارتون و گرافیک بر اساس ظاهر و باطن و اخلاق و آثارشان - با هم- قرار دهم. هادی، از یک طرف هنرمندی است که در هر قد و قواره‌ای، حد و مرز خود را می‌شناسد و دچار خودشیفتگی‌های رایج نمی‌شود؛ چه آن‌موقع که جوان‌تر بود و طراحی را آغازیده بود و چه حال که در قامت مدیریت هنری و دبیری سرویس دست جوان‌ترها را می‌گیرد. به رفتارش که می‌نگرم توهم‌زده نیست! احترام کسانی که هنرش را از آنها وام گرفته دارد و جایگاه مطبوعاتی‌اش را که «به‌سختی» به‌دست آورده است «به‌راحتی» در اختیار کسانی که قرار است به آنها وام دهد قرار می‌دهد، رفتاری که در میان همکیشان او یا کم می‌بینم و یا اصلا نمی‌بینم. این برای منی که دوست و پیش از آن؛ همکار اویم ارزشمند و قابل تکریم است. تعجبی هم ندارد چرا که هادی را پرورش‌یافته خانواده‌ای می‌دانم که فرهیخته است و صمیمی. از طرفی دیگر، تحت هر شرایط و در هر موقعیتی که بوده دست از طراحی و ترسیم کارتون برای آرمان‌های انسانی‌اش برنداشته، استقلال فکری خود را حفظ کرده و عرضه آثارش در کادرهای تنگ 10‌در 15سانتیمتری با چاپ‌های نازل روزنامه‌ها را به ارایه‌های رنگین در قاب‌های زرین جشنواره‌های (اخیرا خریدار!) کارتون و کاریکاتور ترجیح داده است. کارتون از نظر او کاربردی است و نه تزیینی. از همین‌روست که کم‌لطفی‌ها و ناملایماتی نیز سر راه حرفه‌اش قرار گرفته است. انتخاب هادی، به‌عنوان برنده «جایزه امید» صرف‌نظر از آنکه به چه فردی اهدا شده است، تاکید مجددی است بر اینکه هنر کارتون و کاریکاتور عضو جداناشدنی مطبوعات و از نشانه‌های بلوغ فکری یک نشریه محسوب شده، در عین حال بیانگر اهمیت داشتن توقع مخاطبان برای گردانندگان آن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.