|

رپرتوار ایرانی

اشکان خطیبی

سنتی در تئاتر دنیا وجود دارد که طبق آن گروه‌های تئاتری، هر سال تولیدات پیشین خود را به دلیل استقبال به‌عمل‌آمده از آن، در طول چند شب یا هفته، بازاجرا می‌کنند. این‌دست از اجراها را «رپرتوار» می‌نامند. من به‌شخصه بازاجرای نمایش «آخرین پر سیمرغ» را به همراه گروه آلمانی marien-bad تجربه کرده‌ام و شاهد آن بودم که علاوه بر مخاطب جدیدی که موفق به دیدن اجراهای قبلی نشده، تماشاگرانی که کار را سال پیش دیده بودند نیز دوباره از اجرا استقبال کردند. البته معمولا گروه‌های نمایشی اجراهای برتر خود را که به لحاظ مفهوم و زیرمتن قابل‌تامل و بازکاوی هستند را برای رپرتوارهای خود انتخاب می‌کنند. آثاری که مخاطب می‌تواند با هر بار دیدن اثر به نکاتی تازه‌تر و چه‌بسا عمیق‌تر، پی ببرد. در کنار این مطلب می‌توان به اجراهای بسیار طولانی‌مدت نمایش‌هایی چون تله‌موش، شبح اپرا و... در انگلستان، هنر در فرانسه، ننه دلاور در آلمان و... اشاره کرد که به دلیل استقبال تماشاگران طی چند دهه گذشته با تعویض چند بازیگر و حتی کارگردان (به دلایلی چون رسیدن به سن کهولت در طول این اجراها) به اجراهای خود با قدرت
هر چه تمام‌تر ادامه داده‌اند. «خدای کشتار» نوشته «یاسمینا رضا» نویسنده فرانسوی، نمایشی است که به گفته خودش برای مخاطب عام نوشته شده است. بسیاری از نقدهای نوشته شده بر اجراهای این اثر در دنیا به شلیک‌های دیوانه‌وار خنده تماشاگران در حین اجرا اشاره کرده‌اند. در حال حاضر چندین اجرای متفاوت از این اثر بی‌وقفه به کار خود ادامه می‌دهند. اجرای «خدای کشتار» در برادوی نیز با بازیگرانی چون جیمزگاندلفینی (بازیگر موفق سریال سوپرانو) وارد چهارمین سال می‌شود. شیوه اجرایی انتخاب شده توسط «علیرضا کوشک‌جلالی» کارگردان و گروه بازیگران هم در جهت به تصویرکشیدن تصویری ملموس از شخصیت‌ها و بحران‌هایی که مشابه آنها را در زندگی واقعی تجربه کرده‌ایم و از سویی دیگر فراهم‌آوردن اوقاتی خوش برای مخاطبش است. گواه این ادعا استقبال بی‌نظیر از این نمایش در اجرای سال ٩١ است که باعث شد لقب پرفروش‌ترین نمایش سال‌های اخیر را از آن خود کند. نمایش‌هایی از این دست می‌توانند با اتکا به این نکته دست به بازاجرا بزنند چرا که باتوجه به گرایش مخاطبان سینما به سمت تئاتر، در این چند سال اخیر تماشاچی تئاتر دیگر آن تماشاچی محدود ١2-١0 هزارنفری نیست و این به‌آن معنی‌ است که با توجه به ظرفیت محدود سالن نمایش باید با یک برنامه‌ریزی صحیح سعی در پاسخگویی به نیاز مخاطبان داشت. اجرای امسال «خدای کشتار» در سالن اصلی فرهنگسرای نیاوران اولین گام در این راستاست.
به امید همه‌گیرشدن تئاتر...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.