گزارش میدانی «شرق» مشخص کرد
پدیده خانههای «رویتی» در بازار مسکن
عكس: ميلاد پيامي، شرق
شرق، راشل آرامیان : قرارداد فروش را از کمد کناری در میآورد و روی میز میگذارد. برای اینکه اتمام حجت کرده باشد، میگوید: «یک واحد مسکونی به صورت رویتی و به مبلغ 150میلیون فروخته میشود.» نگاهی به فروشنده و خریدار میاندازد تا بازتاب سخنانش را در چهرهها ببیند. راضی میشود و اینبار رو به خریدار میگوید: «بعد از صدور سند اگر متراژ خانه یک متر بیشتر شد که شما چهارمیلیون بردهاید و اگر یک متر کمتر شد که شما چهارمیلیون ضرر کردهاید.» شما هم که باشید دل به دریا میزنید و مانند تمامی خریدارانی که نگران افزایش قیمت مسکن بعد از انتخابات هستند، ضرر احتمالی را به جان میخرید. برای کسی که با هزار زور و زحمت پولی جور کرده تا 38 متر خانه بخرد یک متر بیشتر و کمتر فرقی نمیکند. خریدار سری به علامت تصدیق تکان میدهد و بنگاهدار پیر بسم اللهی میگوید و معامله جوش میخورد. به تازگی فروش برخی از خانهها به صورت«رویتی» باب شده است. البته نه اینکه تا پیش از این فروش رویتی وجود نداشت اما این پدیده این روزها با شدت بیشتری از سوی بنگاهداران دنبال میشود. فروش رویتی شامل هرخانهای نمیشود و این نوع فروش صرفا در
مورد خانههایی است که تازهساز هستند و فاقد سند. متقاضیان، این واحدهای مسکونی را دیده و بعد از رویت میخرند و به همین دلیل هم این نوع فروش رویتی نام دارد که حدود یک متر ضرر یا سود دارد.بنگاهداران برای ترغیب مشتریان خود به خرید رویتی میگویند معمولا در اینگونه فروشها این خریداران هستند که سود میکنند. برای این ادعا هم توضیحاتی دارند. قربانی یکی از بنگاهداران شرق تهران است که در این خصوص میگوید: «براساس جواز شهرداری، متراژ خانهها مشخص میشود. بعد از اتمام روند ساخت، این سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است که متراژ اصلی خانهها را مشخص میکند. معمولا در اغلب موارد، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، متراژ خانهها را نیم تا یکدرصد بیشتر از جواز شهرداری اعلام میکند.» حالا واکنش مصطفی قلیخسروی، رییس اتحادیه کشوری مشاوران املاک به این رویداد جالب است. او زمانی که فروش رویتی مسکن را میشنود بیآنکه مهلت هرگونه صحبت بیشتری را دهد، میگوید: «فروش مسکن به نام رویتی نداریم و شما خبرنگاران آن را باب نکنید. همانطور که فروش متری را به دلیل اینکه خوراک خبری و مطبوعاتی به دست بیاورید باب کردید، حالا هم برای اینکه خبر
درست کنید، این واژه را به کار میبرید. من چنین چیزی را تکذیب میکنم و چنین چیزی در بازار وجود ندارد.» همین چند جمله را میگوید و تلفن را قطع میکند. شاید اگر میدانست که یکی از قربانیان فروش رویتی در همین روزنامه نشسته بیآنکه قصدی برای نوشتن گزارشی داشته باشد، واکنش معقولتری نشان میداد. جالب میشود اگر بدانید، «فروش رویتی» به هیچ عنوان در قرارداد ذکر نمیشود و امکان اثبات قانونی این نوع فروش وجود ندارد. اما تا دلتان بخواهد در مورد خانههای نوساز و فاقد سند، استفاده میشود.اما بارها اتفاق افتاده که متراژ نهایی خانه از جواز شهرداری هم کمتر شده و نیم تا یک متر به زیان خریدار شده است. ضررهایی از این دست باعث شده که برخی با وجود نهایینشدن سند، باز هم ترجیح دهند براساس متراژ خانهای را بخرند. در این روش در قولنامه قید میشود در صورتی که متراژ خانه در سند، نهایی بیشتر بود، طرفین به هر میزان که وجه اضافه دریافت یا پرداخت کرده باشند، به صاحبش بازگردانده میشود و قیمتگذاری براساس متراژ قید شده در سند نهایی خواهد بود. اما حالا که بازار در رکود است و همه نگران افزایش قیمتها، برخی با استناد به این روشها سود
خود را بیشتر میکنند. اما قولنامه را که بستید تازه بدبختیها شروع میشود. خانه لختی را دارید که باید وسایل اولیه آن را که در گذشتههای نه چندان دور فروشنده روی خانه تحویل میداد، تهیه کنید. خانهای دارید که همان روز اول نه کولر دارد و نه شیرآلات. خبری از پکیج یا آبگرمکن هم نیست. در بدترین حالت باید کابینتها را هم خودتان نصب کنید. کمتر اتفاق میافتد که فروشندگان خانههای نوساز تمامی امکانات اولیه را از خریدار دریغ کنند. در حال حاضر تمامی خانههای نوسازی که فروخته میشوند، کولر ندارند. به جز این گاه اتفاق میافتد که خانهای علاوه بر کولر شیرآلات هم نداشته باشد. حتی بعضی اوقات مشاهده میشود که خانهای شیرآلات دارد اما به جای آن کابینت ندارد. با قیمتهای فعلی کابینت که بیکیفیتترین آنها حداقل دومیلیون تومان است جفای بزرگی به خریداران محسوب میشود که هیاهویگرانشدن خانهها بعد از انتخابات مانع از اعتراض آنها در مقابل چنین سوءاستفادههایی میشود.اما اینها چیزهایی نیستند که مانع انجام معاملات مسکن شوند. بازار مسکن منتظر است تا نتیجه انتخابات را ببیند. فروشندگان دست نگه داشتهاند و در مقابل خریداران
میخواهند هرطور که شده خانهای بخرند. بازار آنقدر کساد است که مططفیقلی خسروی، رییس اتحادیه املاک تهران پیشتر خبر از حباب 20درصدی بازار مسکن داده بود. این حباب هنوز هم در بازار است و بیآنکه معاملهای انجام شود روز به روز بزرگتر میشود. اگر در این بازار کسی پیدا شود که خانهای برای فروش داشته باشد، فقط نیاز فوری به پول دارد یا اینکه سودای کاسبی بزرگتری در سر میپروراند که اگر اندکی تعلل کند، فرصت را از دست داده است.امینی بنگاهداری در میانه تهران، اوضاع را بس نامناسب توصیف میکند و میگوید: «از اول سال تا الان نتوانستهایم یک قرارداد فروش تنظیم کنیم. خریدار و فروشنده سر قرار میآیند اما فروشنده ناگهان دبه میکند و قیمت را ناگهان بالا میبرد. این افزایش ناگهانی به قدری زیاد است که خریدار اگر بخواهد با این دبه هم کنار بیاید قدرت مالیاش اجازه این کار را نمیدهد.» میپرسم، فروشندگان در زمان دبهکردن چقدر قیمت را بالا میبرند؟ میگوید: «میزان افزایش ناگهانی قیمت بستگی به زمان ساخت و متراژ خانهها دارد. هر چه که خانهای بزرگتر و نوسازتر باشد، افزایش قیمت هم بیشتر است. اما در این دو ماهی که از سال
میگذرد، از 10میلیونتومان دبه دیدهایم تا 20میلیون تومان.» او گفتههایش را ادامه میدهد: «ما تا الان هر چه درآمد داشتیم فقط از محل اجاره املاک بوده که اغلب آنها از 15 فروردین به بعد آغاز شده است.» بالاخره شما درآمدی داشتهاید وای به حال صنفهای دیگر که... . مهلت تمامشدن جملهام را نمیدهد. میگوید: «درآمدی که از محل فروش داریم بیشتر از اجارهدادن چند واحد آپارتمان است. تازه اجارهدادن خانهها نسبت به قبل هم سخت شده. هرکسی که بخواهد یک واحد آپارتمان 60متری اجاره کند باید 10میلیون تومان در جیبش پول باشد و ماهانه هم باید به فکر پرداخت 500تا 600 هزار تومان کرایه باشد. برای همین کار ما شده نوشتن آدرس روی کاغذ تا مشتری خانه را ببیند و بعد برای قرارداد بیاید. مشتری امید دارد چونه بزند و خانه را با مبلغ کرایه یا پیشپرداخت کمتری اجاره کند اما در اغلب موارد صاحبخانهها راضی به تخفیف نمیشوند و اینجا هم معامله جوش نمیخورد.» در هرحال بازار در رکود است اما بیآنکه معاملهای انجام شود، قیمتها به بالا میجهند. فقط پایان انتخابات میتواند این بازار را به رونق بازگرداند البته اگر قدرت خریدی مانده باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.