|

یادمان

به بهانه 25 اردیبهشت؛ «روز بزرگداشت فردوسی»
استاد فرخنده‌نهاد «توس» میرجلال‌الدین کزازی
در جایگاه و پایگاه فردوسی در پهنه فرهنگ و ادب و اندیشه ایرانی، فراوان می‌توان سخن گفت بدان‌سان که تاکنون گفته شده است یا دفترها می‌توان نوشت، بدان‌سان که تاکنون نوشته شده است. اما اگر در کوتاه‌سخن بخواهیم این پایگاه و جایگاه را باز نماییم، آنچه می‌توان گفت این است: فردوسی به‌راستی شالوده چیستی تاریخی و منش و فرهنگ ایران را در ایران نو، ایران پس از اسلام ریخته است. آنچه من آن را ناخودآگاهی تاریخی ایران می‌نامم، با اندیشه رخشان و هنر شگرف و باور پولادین فرزانه توس به این سرزمین سپند اهورایی بنیاد نهاده شده است. ناخودآگاهی تاریخی، کانون و سرچشمه‌ای است که رفتارها و هنجارهای گوناگون را در زندگانی ما ایرانی‌ها سامان می‌دهد. کنش و منش ما به‌عنوان ایرانی برآمده از این کان و کانون است که آن را چیستی ایرانی می‌نامیم. اگر استاد فرخنده‌نهاد توس، پیر پاک و پارسای دری، فردوسی فرزانه فرمند، در یکی از تاریک‌ترین و دشوارترین روزگاران تاریخی سر بر نمی‌آورد و شاهنامه را نمی‌سرود، بیم آن می‌رفت چونان ایرانی به زبان دلاویز و شکرخیز و شورانگیز فارسی با یکدیگر سخن نمی‌گفتیم. از این روی فردوسی را با هیچ سخنوری دیگر نمی‌توان برابر نهاد، در یک تراز و ترازو. فردوسی سخنوری است روزگارآفرین، منش‌پرور که هر ایرانی با هر دیدگاه و اندیشه وامدار اوست، اگر ایرانی بودن در چشم وی گرامی و گرانمایه باشد. از این دید، فردوسی در پهنه جهان نیز بی‌همان و همتاست زیرا هیچ سخنوری را نمی‌شناسیم که چنین اثری را بر مردم خویش، فرهنگ و منش و جامعه آن مردم نهاده باشد که فردوسی بر منش و جامعه و فرهنگ ایران نهاده است.
--------------------
پیشکش به «فردوسی»
بهزاد شیشه‌گران
25 اردیبهشت روز بزرگداشت ابوالقاسم فردوسی، پدید آورنده بزرگ‌ترین رزم‌نامه جهان است که همه ساله در این روز آیین‌های بزرگداشت فردوسی و شاهنامه در دانشگاه‌ها و نهادهای پژوهشی کشور برگزار می‌شود. نام و آوازه فردوسی در سرتاسر جهان ستوده شده است.
تا جایی که سعدی شیرازی به نیکی و احترام از فردوسی یاد می‌کند و بارها از قهرمانان کتاب شاهنامه در آثار خود نام برده است و بیتی از شاهنامه را در کتاب بوستان عینا نقل می‌کند.
چه خوش گفت فردوسی پاکزاد
کـه رحمت بر آن تربت پاک باد
میازار موری که دانه‌کش است
که جان دارد و جان شیرین خوش است
من نیز به پاس امروز و تقدیر از آفرینش‌های ستودنی این شاعر بزرگ، پوستری از سیمای او که در سال 1380 طراحی شده و از مجموعه مشاهیر ایران و جهان است را در اختیار روزنامه «شرق» قرار می‌دهم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.