شهابالدین عزیزی خادم، عضو هیاترییسه فدراسیون فوتبال:
باید نظارت بیشتری روی کیروش صورت میگرفت
پویان امیری . عکس:مهدی حسنی،شرق
شهابالدین عزیزی خادم، چهره ناشناخته دیروز هیاترییسه فدراسیون فوتبال و رییس سازمان تیمهای ملی و رییس شورایعالی راهبردی فدراسیون فوتبال، امروز حرفهای تازهای برای فوتبال ایران دارد. فوتبالی که سالهاست آب خوش از گلویش پایین نرفته است. سوابق مدیریتی و صنعتی عزیزی خادم از او چهرهای اقتصادی ساخته است، مردی که در دوران وزارت پرویز کاظمی در وزارت رفاه، استارت همکاری با دولت نهم را زد و همراه با اولین اخراجی کابینه از بدنه دولت جدا شد. او در انتخابات هیاترییسه فدراسیون هم رقیب قدرتمندی نظیر علی فتحاللهزاده را در مجمع شکست داد و برای قوانینی نظیر حضور گلرهای خارجی، ایجنتهای فوتبال، تشکیل کمیته فنی و توسعه و برخورد با مدیریت کمیتههای فوتسال و جوانان تلاشهای مثمرثمری انجام داد. او همچنین توانست در مدتی کوتاه یکی از بزرگترین قراردادهای فدراسیون فوتبال را منعقد کند و برای 10 سال و تا پایان جام ملتهای آسیا برای تیم ملی فوتبال ایران پرواز چارتر بگيرد. قراردادی که با وجود میل باطنی مسوولان فدراسیون و با فشار رسانهها امضا شد! او باکسهای تازه را برای خودش تعریف میکند، همین شورایعالی راهبردی که با
پیشنهاد خودش به علی کفاشیان بوده و با رای هیاترییسه فدراسیون فوتبال مصوب شده است. او در روزهایی که فدراسیون توان دريافت یک ریال پول از وزارت ورزش ندارد، نهتنها از وزارتیها بودجه گرفت بلکه مکان بسیار مناسبی را در مجموعه انقلاب برای فدراسیون در اختیار گرفت. به نظر میرسد او برنامههای بیشتری برای مدیریت فوتبال ایران دارد و البته با دستاندازهایی در درون فدراسیون روبهروست، مردی که احتمالا به رنسانس در فوتبال ایران اعتقاد دارد. در بین اعضای هیاترییسه فدراسیون فوتبال، ناشناختهترین فرد هستید، چگونه با وجود چهرههای رسانهای مثل فتحاللهزاده و رویانیان شما رای آوردید؟ اول بگذارید، بگویم چگونه کاندیدا شدم، بعد به بحث سوابق ورزشی خود بپردازم. من اعتقاد دارم با یک برنامه مدون و مدرن که عدالتمحور هم باشد میتوان ریشه و زیرساختهای فوتبال را درست کرد. معتقدم خلأ یک برنامه راهبردی و اقتصادی در فوتبال دیده میشود و بهخوبی آن را احساس کردم. به همین دلیل خواستم با حضورم کمک کنم تا در یک فضای تعاملی به رشد فوتبال برسیم. با اینکه میدانم با قدم گذاشتن در این راه میتوانم قربانی این کار
شوم، همانطور که افراد بزرگی به همین دلیل قدمگذاشتن در راه برنامهمحوری قربانی شدند. متاسفانه در فوتبال ایران برنامهریزی وجود ندارد و تمام برنامهها به صورت کلاف سردرگم درآمده است. من با وجود اینکه میدانستم ممکن است به دلیل فضای مسموم فوتبال و شهرت که خود یک آفت است، یک قربانی دیگر باشم، با این حال به فوتبال آمدم. من بدون مطالعه وارد نشدم و برای اصلاح فوتبال و خدمت به کشورم آمدم. با این حال شما شناختهشده نبودید و خیلیها فکر نمیکردند، رای بیاورید؟ ورود من به فوتبال اعمالی بود، نه اعلانی، حتی باشگاه پیکان نمیدانست که من میخواهم در انتخابات شرکت کنم و به شخصه هم با هیچ فردی رایزنی نکردم. با اینکه فتحاللهزاده و رویانیان چهرههای رسانهاي هستند، اما من در بین مدیران ورزشی، شناختهشده بودم. زمانی که استقلال زیر نظر وزارت رفاه زمان وزارت آقای کاظمی بود، من معاون پارلمانی، حقوقی وزارتخانه بودم و برنامهریزی برای باشگاه بزرگی مانند استقلال زیر نظر بنده بود و کاملا با برنامهریزی برای یک باشگاهی مانند استقلال آشنا بودم. همان سال استقلال قهرمان لیگبرتر شد. در همان زمان هم معتقد بودم با
برنامهریزی در فوتبال و ورود تجارت در آن میتوان موفق شد، این یک اصل در مدیریت کلان است که در فوتبال هم میتواند باشد. در زمان انتخابات بعد از اینکه باشگاه پیکان فهمید که بنده کاندیدا هستم، فکر میکنم با چند باشگاه صنعتی رایزنی کرد و بعضی از مدیران هم که از سابقه من در وزارت رفاه و باشگاه پیکان خبر داشتند به من رای دادند. من در روز انتخابات هم قبل از آغاز رایگیری هیچ حرفی نزدم، حتی آقای فتحاللهزاده که من را دليل همان مراودات بین باشگاه استقلال و وزارت رفاه میشناخت، از من پرسید که چرا اینجایی که من گفتم، براي کاری آمدم، زمانی ایشان فهمیدند من رقیبشان هستم که در جایگاه مخصوص کاندیدا قرار گرفتم. با 35 رای و با اختلاف زياد نسبت به چهرههای رسانهای انتخاب شدم. من در همان زمان به آقای فتحاللهزاده گفتم، من حاضرم کنار بکشم، تا ایشان عضو هیاترییسه شود، این خواهشم را نه یکبار، بلکه سهبار درخواست کردم، چون به نظرم با توجه به اینکه ایشان هم از من بزرگتر بودند، هم مدیرعامل باشگاه استقلال بودند و هم پیش از این عضو هیاترییسه بودند، با بودن در این دوره در هیاترییسه چرخه ایشان کامل میشد. ما برای استقلال
زحمت زیادی کشیدیم و بندهخدا آقای کاظمی به خاطر همین تحت پوشش قراردادن استقلال بارها به دیوان محاسبات رفتند که یک اتفاق طبیعی است. هر مدیری که از پست خود میرود باید مدتی در دیوان محاسبات جوابگو باشد، به خصوص در ورزش که بعضی کمکها تعریف شده است و این اتفاق طبیعی است. به نظر شما برای ورزش کدام مدل مدیریت درست است؟ مدیریت ورزش سخت است باید هم جوابگوی مسوولان رده بالای خود باشند و هم جوابگوی مردم، در ورزش با منابع انسانیای که در اختیار دارید میتوانید کارهای بزرگی انجام دهید. به نظرم اگر یک مدیر ورزشی باشد بسیار خوب است. اما بعضی وقتها فردی که تعیین میشود نه مدیر است نه ورزشی. اما اگر بخواهم بین مدیربودن و ورزشیبودن یکی را انتخاب کنیم، مدیربودن بهتر است، چون مدیریت یک علم است که مانند یک چتر بزرگ است و ورزش را هم در برمیگیرد. در حوزه فوتبال کمتر پیش میآید که فردی مثل میشل پلاتینی پیدا شود که هم مقبولیت فوتبالی دارد و هم یک مدیر تواناست که یوفا را مدیریت میکند. رییس فدراسیون ژاپن، ماکودی تایلندی که کمپانی بنز را دارد یا صفاییفراهانی مدیران توانمندی هستند که با این حال فوتبالی هم
نبودند. البته ما شخصی مانند دادکان را هم داریم که هم مدیر توانایی بود و هم یک فوتبالیست بود. در بین کمیتههایی که وجود داشت شما چرا ریاست سند تدوین چشمانداز فوتبال را به عهده گرفتید؟ روزی که به فدراسیون فوتبال آمدم با آقای کفاشیان صحبت کردم و گفتم تنها جایی که میتوانم کمک کنم، جایی است که در آن بتوان به صورت آکادمیک کار کرد. همه کشورهای پیشرفته فوتبال و حتی باشگاهها یک سند چشمانداز دارند که برنامههای خودشان را طبق آن پیش میبرند اما در فدراسیون فوتبال کشورمان چنین چیزی وجود نداشت. من پیشنهاد دادم و آقای کفاشیان حکم زدند، ما از یک برگه کاغذ شروع کردیم و بعد از آن شروع به چانهزنی و رایزنی کردیم. چیزی که فدراسیون چه در بعد داخلی و چه بعد خارجی فاقد آن بود. در مورد سند چشمانداز وزارت ورزش کمک زیادی به ما کرد. معتقدم با یک حرکت گروهی که نهادهای مختلف حکومتی در آن درگیر باشند میتوان موفق بود. در این زمینه در فوتبال چه باید کرد؟ به نظرم وجود این سند بسیار مهم و ضروری بود، چون یک گمشده در فوتبال بود. بهطور قطع در والیبال و بسکتبال برنامهریزی موفقی داشتند که به قله
موفقیت در آسیا رسیدند، حضور در لیگ جهانی والیبال چیزی نیست که به صورت اتفاقی پیش آمده باشد البته در خارج از ورزش، در مورد فولاد و سیمان هم با یک سند موفق به جایی رسیدیم که حرفهای زیادی برای گفتن داریم. این سند هم در راستای سند توسعه 1404 است. ما برای ابتدای کار بعد از رایزنیهایی که انجام دادیم، سراغ روسای کمیسیونهای مجلس رفتیم و آنها را به وزارتخانه دعوت کردیم تا با حضور وزیر، کفاشیان و بعضی اعضای هیاترییسه استارت کار را زدیم. ما برای این سند امکانات نرمافزاری و سختافزاری خوبی فراهم کردیم. برای ارتباط با علاقهمندان فوتبال چه داخل و چه خارج از ایران وبسایت در دست ساخت داریم تا همه را وارد این طرح بزرگ کنیم. ایدههای زیادی وجود دارد که میتواند به اعتلای فوتبال کمک کند. به نظرم باید از تصمیمهای شتابزده و یکشبه پرهیز کنیم و به فوتبال یک نگاه ملی داشته باشیم باید تصمیمات فوتبال را در فرآیندی انجام دهیم که کارهای کارشناسانه روی آن صورت گیرد و تصمیمات پخته شود. در مورد همین بحث 16 یا 18 تیمشدن لیگ برتر باید در مورد اقتصاد، سیاست، فرهنگ و اجتماع کارگروه تشکیل دهیم. باید در هیاترییسه معایب و آسیب را
کم کنیم. چه مشکلاتی برای تهیه سند وجود دارد؟ در فدراسیون فوتبال آن تحرک و عزم جدی برای تهیه این سند وجود ندارد، چرخه بوروکراسی در فدراسیون به قدری کند و بعضی وقتها مقاومتی است که به هیچعنوان مدیریت مدرن نمیتواند آن را تحمل کند. ما سهماه است این دفتر را تجهیز کردیم و بهترین امکانات سختافزاری و نرمافزاری را فراهم کردیم، اما سه ماه است حکمهای کمیتههای فرعی که ما برای آقای کفاشیان فرستادیم، زده نشده است و گله من از همین است. این بسیار دردآور است که برای یک برنامه مدون و مدرن این همه معطل بشویم. ریاست کفاشیان را در ششسال گذشته چطور میبینید؟ در مورد ششسال بهتر است من صحبت نکنم و بیشتر در مورد یک سالی که در فدراسیون بودم تمرکز کنم. اما باید بگویم در شش سال گذشته فوتبال با نگاه پوپولیستی، آسیبها و ضربههای سختی خورده است. فدراسیون در حوزه دیپلماسی در داخل و فاز خارج موفق نبوده است. ما در طول این مدت کمیته اجرایی AFC را از دست دادیم، آگاهانه یا ناآگاهانه با رفتارهای غیرانسانی با دکتر دادکان برخورد کردیم، از طرف دیگر با رفتاری اسطورهشکن با علی دایی برخورد کردیم. در
طول این مدت ما نخبهگریز بودیم. ما باید به سمت تعامل برویم، با برنامه میتوانیم بسیاری از مشکلات را حل کنیم، من برای خودم دو اصل دارم که در مورد هیچکدام مماشات نمیکنیم، مردم و برنامه، این دو عنصر را با هیچچیز عوض نمیکنم. در مورد یکسالی که من در فدراسیون بودم سعی کردم با برنامه پیش بروم و اسناد بالادستی که در مورد برنامهریزی در فوتبال وجود داشته را تنظیم کنیم الان آماده است و منتظر احکام هستیم اگر مشکل من هستم، من میروم.بعضی از کشورهای شرق آسیا برای برنامه پیشرفت خود از مشاورین خارجی استفاده کرده، ما چنین قصدی نداریم.کشور ما یک کشور تلفیقی است، اقتصاد ما دولتی است و تیمهای دولت ما هم دولتی است. از سوی دیگر کشوری اسلامی هستیم که تعطیلات خاص خودمان را داریم. ما بیشتر از اینکه به کشورهای شرق آسیا نزدیک باشیم، به کشور ترکیه نزدیک هستیم. ما برای گرفتن مشاور هم اول باید بدانیم برای سه سال آینده چه چیزهایی میخواهیم و چه چیزهایی داریم. جام جهانی پایان کار نیست، آخر جام جهانی برای سه بازی است. ما باید طوری برنامهریزی کنیم که بتوانیم از منابع سرشاری که در ایران وجود دارد، استفاده کنیم و آن را سرازیر
فوتبال کنیم. باور کنید مسوولان ما هم علاقهمند به فوتبال هستند و حاضرند امکانات در اختیار فدراسیون قرار دهند. فدراسیون با تعامل با مجلس میتواند کمکهای زیادی دریافت کند. اما ابتدا از همه باید بدانیم که برنامه ما چیست و طبق آن برآورد کنیم. نرخ ارز، اسپانسر و مارکتینگ مقولههای مهم است که باید آن را در نظر بگیریم. در حال حاضر نمیدانیم برای سه سال آینده چقدر داور و مربی میخواهیم، فدراسیون ما شش سال است اسپانسر است که این هم به خاطر بیبرنامگی است. شما فکر میکنید با این برنامهریزی مشکلات فوتبال ایران حل میشود؟ ما همه امکانات لازم را داریم، من اعتقاد دارم با یک برنامهریزی صحیح میتوان موانع سخت را کنار گذاشت، ما الان استعدادهای خوبی در شهرهای مختلف داریم که بدون استفاده از آنها در حال از دستدادنشان هستیم. من اعتقاد به تکثر فوتبال دارم، ما باشگاههای بزرگی مثل سپاهان، مس و فولاد خوزستان داریم که حاضرند در استانهای همجوار خود هم آکادمی داشته باشند، اما هیچ اقدامی در مورد آن فدراسیون فوتبال انجام نداده است. شما نگاه کنید کشورهای درجهسوم آسیا در فوتبال مثل تایلند و بنگلادش هم یک برنامه
معین برای پیشرفت فوتبال خود دارند، حتی تایلند، ماکودی را برای ریاست AFC کاندیدا میکند، اما ما با این سابقه بلند، با تمام امکانات، منابع اقتصادی، پتانسیل و اسطورههای زیادی که داریم، استعدادهای فراوان و این همه مشتاق و علاقهمند باز هم نمیتوانیم برنامهای داشته باشیم که همه استانهای کشورمان صاحب آکادمیهای فوتبال باشند که از این استعدادهای فراوان استفاده کنند. به نظرم ما با نگاه مصادرهای، خودمحوری، تجربهطلبی و نگاه انقباضی نباید به فوتبال ضربه بزنیم. با فضای تعامل میتوان ناکامیهای ششسال اخیر را جبران کرد. متاسفانه فدراسیون از نظر نتیجهگیری در تیم ملی بزرگسالان و بعضی تیمهای پایه ضعیف عمل کرده، اما بهنظرم بهطور کل در بخش فوتبال پایه موفق بوده است. ما در جذب اسپانسر کوتاهی کردیم که از این بخش هم ضربات بدی خوردیم و بهطور کل امیدهای مردم را زایل کردیم. پس به نظر شما در ششسال گذشته ضعفهای زیادی داشتیم؟ در دوره چهارسال اول که خود آقای کفاشیان باید پاسخگو باشند. اما در یک سال اخیر هم عملکرد فدراسیون بهنتایج تیم ملی بزرگسالان گرهخورده بود. وقتی کیروش سرمربی تیمملی شد و
قراردادش در دفتر آقای سعیدلو بسته میشود، خود آنها هم باید پاسخگو باشند.هر چند که اعتقاد دارم کیروش مربی بزرگی است و خیلی بیشتر از این میتوانست به فوتبال ایران کمک کند، اما باید نظارت بیشتری روی او صورت میگرفت. من یکی از منتقدان فدراسیون فوتبال هستم، اما انتقاد من نه از جنس دشمنی، بلکه از جنس حمایت است. شما وقتی یک مجموعه را نقد میکنید باید تمام جوانب را در نظر بگیرید. وقتی در طول ششسال گذشته در بخش اقتصاد فاقد پلان و برنامه بودید، این نشان میدهد که شما مشکل داشتید. در طول این سالها هیچگاه به مردم پاسخگو نبودید. در این مدت مردم رضایتمندی از فوتبال نداشتند. تیمملی بزرگسالان و آقای کیروش بهخوبی از سوی مردم حمایت شده است، آن هم با حضور صدهزار نفری در ورزشگاه آزادی که همه آن تماشاگران هم آقایان هستند، ما در دنیا از این نظر یک هستیم. ما در حوزه بینالملل، بسیار ضعیف بودیم، بهنظرم در کمیته بینالملل باید از یک دیپلمات وزارت امورخارجه استفاده کنیم تا حلقهواسطهای باشد بین فدراسیون فوتبال و نمایندگان ما در خارج از کشور... فوتبال مثل یک زنجیره بههم وصل است. حوزه مدیریت،حوزه اقتصادی و حوزه
دیپلماسی. ما برای بازی با اسپانیا اقدامات لازم را انجام دادیم از نظر بینالمللی، اما ما پول کافی برای این کار که یکمیلیوندلار بود را نداشتیم. ما اول باید بستر لازم را از نظر اقتصادی درست میکردیم و بعد اقدامات لازم را برای بازی با اسپانیا انجام میدادیم. در بحث فراملی در حوزه بینالملل مثل همین انتخابات کنفدراسیون آسیا هم دچار اشتباهات زیادی شدیم. بهنظرم ما باید یک قدم جلوتر از این را ببینیم که نماینده امارات یا نماینده بحرین انتخاب شود، ما باید خودمان نماینده داشته باشیم با این همه آدمهای قوی که در ایران وجود دارند. چرا ما همیشه به افرادی در کنفدراسیون آسیا رای میدهیم که رای نمیآورند؟ من در این دوره میتوانم بگویم، بهدلیل مشکلات سیاسی که با بحرین داریم، به نماینده امارات رای دادیم و آقای کفاشیان در جلسه هیاترییسه هم به این موضوع اشاره کردهاند. فکر نمیکنید انتخاب عبدالله ویسی بهعنوان سرمربی پیکان اشتباه بود؟ نه، به نظرم کاملا درست بود، ویسی سال قبل با صبا نتایج خوبی گرفته بود، مربی سالم و جوانی است، میبینید که تمام فاکتورهای لازم را داشت و بهنظرم، تصمیمی که
در اول فصل گرفته شد، کاملا درست بود. شما در حال حاضر رییس کمیته تیمهای ملی هستید. تاکنون چه اقداماتی انجام دادهاید؟ بهعنوان رییس کمیته تیمهای ملی آقایان عابدینی، جلالی، حاجرضایی و مهدویکیا را بهعنوان چهار نفر در حوزههای مدیریتی، مربیگری، کارشناسی و بازیکن انتخاب کردیم تا بال فنی این کمیته را تشکیل دهند. دبیر کل فدراسیون فوتبال هم عضو این کمیته است. ضمن فراخون جلسهای که داریم، قرار است در مورد فوتسال، اقتصاد یا بینالملل روسای آن کمیتهها را دعوت کنیم. ما الان مدتی است که نامه این افراد را به آقای کفاشیان دادیم، اما هنوز از احکام آنها خبری نیست، که آن هم برمیگردد به سیستم بوروکراسی در فدراسیون فوتبال. من بهعنوان رییسکمیته تیمهای ملی انتقاد از تیم ملی دارم، اما فعلا سکوت میکنم و آن هم فقط بهخاطر تیم ملی. من هم بهخوبی میدانم شانس برای صعود کم است، من میدانم بازی در دوحه است، کیروش هم روی نیمکت نیست، داور هم سنگاپوری است و اشکان دژاگه را هم نداریم، اما با این حال باید امیدوار باشیم. قبول دارید بازی با قطر برای ما بازی مرگ و زندگی است. اگر در این بازی نتیجه نگیریم،
چه اتفاقی برای کیروش میافتد؟ بله، من هم قبول دارم بازی مرگ و زندگی ما همین بازی است اما اگر در این بازی نتیجه نگیریم، باز هم کیروش سرمربی تیم است، چون امکان دارد ما در پلیآف حضور داشته باشیم. البته به غیر از بازی ما با قطر، بازیهای تیم ازبکستان هم بسیار مهم است و نباید خیلی ناامید شد. من اعتقاد دارم اگر در شرایط بلاتکلیف هستید باید دست به تغییرات بزنید چون ممکن است بهتر شود، در بعضی وقتها در شرایط خوبی به سر میبرید و دست زدن به آن باعث خراب شدن وضعیت میشود که آن موقع نباید کاری کرد، اما بعضی وقتها مثل این زمانی که تیم ما در آن است، میدانید که دست به تغییر بزنید امکان دارد اوضاع خرابتر شود. به نظرم بهترین حالت در حال حاضر برای تیم ملی حفظ وضعیت موجود است. گفته میشود اگر تیمملی به جامجهانی برود، امیر قلعهنویی روی نیمکت تیم ملی مینشیند؟ ما تنها در مورد شرایط کنونی تیم ملی میتوانیم نظر بدهیم، من نمیدانم در جامجهانی چه اتفاقی میافتد، اما اعتقاد دارم تیمملی با هر مربیای که به جامجهانی میرود باید با همان مربی هم در جامجهانی حضور داشته باشد. آقای کفاشیان
در مجمع فدراسیون فوتبال میخواهد استعفا دهد؟ آقای کفاشیان از چند وقت پیش تصمیم گرفتند که در مجمع استعفا دهند و این مجمع است که باید در مورد ماندن یا رفتن ایشان تصمیمگیری کند. البته نتایج تیم ملی نقش تاثیرگذاری در تصمیم مجمع دارد. به نظرم بعد از مقدماتی جامجهانی، فوتبال آبستن حوادث زیادی است. یک شایعه وجود دارد که شما میخواهید رییس فدراسیون فوتبال شوید؟ من واقعا میگویم، سودای ریاست ندارم اما میدانم که میتوانم به عنوان رییس فدراسیون فوتبال خدمات زیادی به فوتبال بکنم. در حال حاضر اختیارات من محدود است و یا بهتر بگویم امور اجرایی دست من نیست. در هیاترییسه فدراسیون، بقیه افراد شناخت خوبی نسبت به یکدیگر دارند و حتی بعضی مواقع با یکدیگر همگرا هستند اما شناخت آنها نسبت به من بسیار کم است. من کاندیداي مستقل بودم، دیدید که تمام نمایندگان دولت رای نیاوردند. من عاشقانه کار میکنم و عاشقانه کمک میکنم. من اعتقاد دارم باید نقد کرد و نباید این نقدها را خصمانه دانست. این مجمع است که تصمیمگیر نهایی است. به نظرم نتایج تیم ملی و انتخابات ریاستجمهوری، اتفاقات بعدی را در فدراسیون فوتبال رقم
میزند که امیدوارم این اتفاقات به نفع فوتبال باشد و به هفتسال ناکامی فوتبال ملی پایان دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.