|

محک تاریخی

داوود محمدی . سردبیر

سوال تکراری چند ماه اخیر افکار عمومی، نه‌تنها جذابیت و رازآلودگی خود را از دست نداده بلکه در واپسین روزهای مهلت ثبت‌نام نامزدها، پرشمارتر از گذشته شنیده می‌شود. ترجیع‌بند «خاتمی و هاشمی می‌آیند یا نه؟»؛ اینک به جمله آغازین و ورودی بدون رقیب گپ‌وگفت‌های سیاسی تبدیل شده است. جست‌وجوگران پاسخ، هنگامی که از رصد سخنان این دو به نتیجه شفاف نمی‌رسند؛ پا به وادی «گمانه‌زنی» می‌گذارند و با جواب‌های متفاوت و سرگردانی فزون‌تر بازمی‌گردند. این «تردید»، بازتابی است از سرگشتگی خاتمی و هاشمی که روزی، پالس «آمدن» ارسال و روز دیگر، نشان «نیامدن» را برجسته می‌کنند. با لحاظ «محذوریت»های بیرونی و «محدودیت»های درونی، باید انصاف داد وضعیت آنان برای رسیدن به جمع‌بندی قاطع، بسیار پیچیده و دشوار است. بنابراین وسواس آنان برای شتاب‌نکردن در اعلام تصمیمی که با آینده سیاسی‌شان گره خورده، دور از انتظار نیست، اما چرا افکار عمومی با وجود ترافیک نامزدها، همچنان عطشان و نگران، پیگیر و درگیر بحث حضور یا عدم حضور خاتمی و هاشمی هستند؟ از جست‌وجوگران که بپرسی؛ درمی‌یابی آنان ضمن احترام به توانمندی سایر نامزدها معتقدند شرایط اقتصادی، دیپلماسی، اجتماعی و فرهنگی به‌گونه‌ای است که رسیدن به ساحل آرامش نسبی و در امان ماندن از امواج خروشان مشکلات، ناخدایی توانمندتر و باتجربه‌تر می‌طلبد و سپردن سکان به فرد امتحان‌پس‌نداده و کم‌تجربه، خطر گرفتارشدن در گرداب‌ها و صخره‌های سخت را در پی دارد. اینجاست که در گزینش نامزد در دسترس، نگاه اکثریت به سمت خاتمی و هاشمی می‌چرخد و بر همین اساس، «اجماع حداکثری» کم‌نظیری میان نخبگان و مردم پدیده آمده است تا حدی که در اردوگاه حامیان نامزدی خاتمی و هاشمی؛ می‌توان حاملان باورهای متفاوت و متعارض سیاسی و حتی طیفی از منتقدان سرسخت سابق این دو را دید که با جدیتی همسان، بر ضرورت حضور آنان پافشاری می‌کنند. بلوغ نهفته در رنگین‌کمان سیاسی این حامیان، نمونه‌ای است کمیاب از فهم دقیق شرایط روز و پذیرش ضرورت اغماض از مطالبات فردی و گروهی با هدف تامین منافع ملی. سیاستمدار مطلوب این اجماع‌گران، «سیاستمدار گلخانه‌ای» نیست که دشواری شرایط را مستند پاسخ منفی به هوادارانش قرار دهد. اگر ایام به کام مردمان بود، فراخوان گسترده حضور مرددها معنایی نداشت و نامزدها باید به مرارت جلب آرای مردم تن می‌دادند. سیاستمدار محبوب این جماعت، کسی است که برای ایفای رسالت تاریخی‌اش در قبال ملک و ملت، در رویارویی با مشکلات، لحظه‌ای درنگ نمی‌کند. «زحمت» گریز و «بحران» گریز، تصویری نیست که اینان از سیاستمدار شایسته در ذهن دارند. اینان، رفیق بزمی نمی‌طلبند، یار رزمی می‌خواهند تا به گذر از گردنه نبودها و کمبودها امیدوار شوند. اکثریت اینان، از سیاستمدار مقبولشان انتظار تضمین کامیابی نهایی ندارند، تنها، توقع همراهی و همگامی در مخاطرات دارند. از میان هزاران هزار سیاستمداری که این سرزمین کهن به خود دیده، معدودی در حافظه جمعی ایرانیان جاودانه شده‌اند؛ سیاستمدارانی که در بزنگاه‌ها، حضور در میدان را بر عزلت‌نشینی و کناره‌گیری ترجیح داده‌اند. سیاستمدارانی که اگر اعتباری نزد مردم کسب کرده‌اند، دغدغه‌شان، عافیت‌اندیشی و بردن این اعتبار به آن جهان - به هر قیمتی - نبوده بلکه در پیش‌بینی‌ناپذیرترین شرایط، بی‌شایبه و مخلصانه، اعتبار خود را برای گشودن گره‌ای از کلاف مشکلات ملت به میان آورده‌اند و سوای موفقیت یا شکست در گره‌گشایی و صرفا به دلیل قربانی‌کردن مصلحت فردی در پای نیاز جمعی، آوازه‌شان، سینه‌به‌سینه از نسلی‌به‌نسل دیگر منتقل و در تالار افتخارات ملی ایران جا خوش کرده‌اند. کمتر از دو روز دیگر، جواب سوال «خاتمی و هاشمی می‌آیند یا نه؟» روشن خواهد شد. پاسخ هرچه باشد، تاریخ از حرکت باز نخواهد ایستاد. امیدواریم این دو شخصیت با رسیدن به «تصمیمی مشترک» و در طراز مطالبات حامیانشان، از فرصت نادر و تکرارناپذیر کنونی برای حک نامشان در حافظه تاریخی ایرانیان بهره گیرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.