|

تیشه به ریشه

محمد خرسند. عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی

در پیش گرفتن برخی روش‌ها که در ادبیات سیاسی امروز به «افشاگری» مرسوم شده است، اگر بدون توجه به مقتضیات زمان و رعایت محدوده‌های قانونی، تداوم یابد، با آنچه بر مبنای اخلاق و دین به دنبال آن هستیم، فاصله محسوسی خواهد یافت. این روش حتی در نظام‌های سیاسی غیردینی کمتر دیده می‌شود و سازوکارهایی تعبیه شده تا مانع از نسبت دادن مطالب خلاف‌واقع به افراد، مقامات یا نامزدهای رقیب در رقابت‌های انتخاباتی شود. اگر سیاست آن چیزی باشد که امروز متداول شده و برخی افراد که بعضا دارای سمت‌های رسمی نیز هستند دلیلی نمی‌بینند عملکرد و اظهاراتشان، رنگ و بویی از اخلاق و پایبندی به آن داشته باشد، باید به شدت نگران شد.اینکه برخی افراد یا جریان‌ها بخواهند به هر قیمتی در قدرت بمانند، نتیجه این خواهد شد که اصل رفتار سیاسی سالم، هدف قرار می‌گیرد. این روش‌ها علاوه بر اینکه به چنگ زدن به قدرت تعبیر و سبب می‌شود این روش ناپسند، ترویج شود، مسایل جانبی نیز خواهد داشت. جامعه ممکن است به این نتیجه برسد که شایبه‌هایی که قبلا وجود داشت، اساسا مطرح نیست و اصل داشتن قدرت است که همه مسایل را تحت‌الشعاع قرار داده یعنی حتی اگر برخی گفته‌ها صحت هم داشته باشد، وقتی به شکل بی‌حاصل تکرار شود و مردم با مشاهده عمل نشدن به وعده‌های مبارزه با فساد، با آدرس‌های نادرست مواجه شوند، آسیب‌های بعدی نیز خود را نشان می‌دهد.در عین حال باید تاکید داشت که این نگاهی نیست که انقلاب بر اساس آن شکل گرفت. در دوران مبارزه، یکی از تاکیدات اکثر گروه‌هایی که به دنبال استقرار نظامی متفاوت از نظام پهلوی بودند، این بود که هدف، وسیله را توجیه نمی‌کند؛ اینکه به هر روشی نمی‌توان به نتیجه رسید و باید پایه حرکت‌های سیاسی، اخلاق و آگاهی‌رسانی به جامعه باشد. امام(ره) نیز بر این باور بودند که باید قلب‌های مردم را با حرکت سیاسی و اسلامی همراه کرد و بر این اساس، روش‌های مذموم نمی‌تواند قابل‌پذیرش باشد. اخلاق و فضایل اخلاقی در دیدگاه انقلاب، محور اصلی حرکت بود و قرار بود در حکومت و جامعه نیز تسری یابد.متاسفانه این روزها به میزانی که از این محور فاصله گرفته‌ایم تعریف ما از سیاست هم تغییر کرده است. اگر یک مسوول با ادعای آینده‌نگری، عواطف عمومی را جریحه‌دار کند و با این توجیه که رقیب را به هر قیمتی می‌توان حذف کرد، موضوعاتی را به او نسبت دهد که رنگی از واقعیت ندارد از نظر ما قابل‌قبول نیست. ما به دنبال حاکم شدن عکس این دیدگاه هستیم؛ اینکه اگر فردی، رقیب فرد دیگری است، بنابراین از حق و حقوقی شبیه او برخوردار است و اگر من نوعی در حق او حتی در یک رقابت سیاسی اجحاف کنم، اثر آن به زندگی خودم هم بازمی‌گردد و امکان ندارد از این مسایل بتوان به سلامت عبور کرد. معادلات دنیا این‌طور نیست و این اعتقاد وجود دارد که اگر دروغی گفته شود باید فرد مرتکب‌شده، جوابگو باشد.به همین دلیل است که برخی علما و فعالان سیاسی باتجربه، این بداخلاقی‌ها را نوعی بدعت‌گذاری می‌دانند. در حالی که دوری از دروغ، پرهیز از دادن نسبت ناروا به افراد در منظر عمومی بدون اثبات آن و اجتناب از گناهی مانند ریا، ریشه در مذهب ما دارد. متاسفانه در سال‌های اخیر آن‌قدر مردم ما در عالم سیاست، بداخلاقی دیدند که دیرتر اعتماد می‌کنند. با این حساب می‌توان گفت دروغگویی و بداخلاقی سیاسی نه تنها می‌تواند مشکلاتی را برای جامعه ایجاد کند بلکه در بی‌اعتمادی آنان به مجموعه مدیریت هم نقش مستقیم دارد. وقتی ما شاهد تهمت‌ها و توهین‌هایی هستیم که دور از انصاف است، مردم درباره آن قضاوت می‌کنند و می‌فهمند عمده این تهمت‌ها متاثر از رعایت نکردن اخلاق است. برای رقبای سیاسی بسیار ناپسند است چنین رفتاری در پیش بگیرند. در حالی که اگر ما میانه خوبی با حقیقت داشته باشیم و امید را با حقیقت و فریاد، پیوند بزنیم نتیجه بسیار مثبتی دربرخواهد داشت و امید مردم را نسبت به توسعه کشور و نظام بیشتر خواهد کرد. در مقابل این‌گونه اعمال نادرست، نباید سکوت کرد. برخی تصور می‌کنند باید مردم را به سکوت دعوت کنند در حالی‌که سکوت با ناامیدی و نشان دادن اعتراض و امر به معروف با امید پیوند می‌خورد. آنچه امروز به عنوان افشاگری شاهد آن هستیم در واقع تیشه زدن به ریشه هنجارها و ارزش‌های ماست. پس نباید مردم را درگیر این‌گونه مسایل کرد هرچند معتقدم مردم ما آگاه هستند و به‌خوبی این‌گونه روش‌های سیاسی ناپسند را تجزیه و تحلیل می‌کنند. به همین دلیل است که امروز دیگر افشاگری‌ها و بگم‌بگم‌ها بی‌ارزش شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.